Կոստանդին Ծիրանածին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կոստանդին Ծիրանածին
հուն․՝ Κωνσταντίνος Ζ' ο Πορφυρογέννητος
Constantine VII Porphyrogenitus.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 2, 905
ԾննդավայրԿոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն
Մահացել էնոյեմբերի 9, 959 (54 տարեկանում)
Մահվան վայրԿոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն
ՔաղաքացիությունԲյուզանդական կայսրություն
Կրոնքրիստոնեություն
Մասնագիտությունգրող և պատմաբան
ԱմուսինHelena Lekapene?
Ծնողներհայր՝ Լևոն VI Իմաստասեր, մայր՝ Zoe Karbonopsina?
Զբաղեցրած պաշտոններԲյուզանդիայի կայսր
ԵրեխաներՌոմանոս II, Theodora?, Zoe, daughter of Constantine VII?, Agatha, daughter of Constantine VII?, Theophano, daughter of Constantine VII? և Anna, daughter of Constantine VII?
Konstantinos VII Porphyrogennetos Վիքիպահեստում

Կոստանդին Ծիրանածին (սեպտեմբերի 2, 905, Կոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն - նոյեմբերի 9, 959, Կոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն), Բյուզանդիայի կայսր 913-920–ին և 944 թվականից։ Լևոն Զ-ի որդին է, պատկանում է Մակեդոնական (Հայկական) հարստությանը։

Կոստանդին Ծիրանածնի օրոք իշխանությունները պայքարել են ֆեոդալական ավագանու կենտրոնախույս նկրտումների դեմ, ձգտել են պահպանել գյուղական համայնքը։ Բյուզանդիան պատերազմել է բուլղարների և արաբների դեմ։ Ձգտելով ամրապնդել Բյուզանդիայի դիրքը Հայաստանում՝ Ատրպատականի ամիրա Յուսուֆի արշավանքի ժամանակ Կոստանդին Ծիրանածինը, պատրիարքը Աշոտ Բ Երկաթին և կաթողիկոս Հովհաննես Դրասխանակերտցուն հրավիրել են Կ. Պոլիս, օգնական զորք տվել Հայոց թագավորին։

Կոստանդին Ծիրանածնը հեղինակել է «Կայսրության կառավարման մասին» (որի 43–46 գլուխները վերաբերում են Հայաստանին), «Բյուզանդական արքունիքի արարողությունների մասին», «Բանակաթեմերի մասին» երկերը, նրա մասնակցությամբ կազմվել են «Վասիլիկա» օրենսգիրքը, «Գեոպոնիկա» գյուղատնտ. հանրագիտարանը (հայերեն հրտ. «Գիրք վաստակոց», 1877) և այլ գործեր: Կոստանդին Ծիրանածնի օրոք աչքի են ընկել բյուզանդական հայազգի զորավարներ Բագարատուկը, Մլեհը (Մելիաս), Վարդաս, Լևոն և Նիկեփորոս Փոկասները, Հովհաննես և Թեոփիլոս Կուրկուասները, Կուրտիկը, Թոռնիկյանները և ուրիշներ:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Constantine VII, De ceremoniis, ed. J. Reiske (2 vols., 1829, 1830). English translation 'The Book of Ceremonies' accompanying the Greek text in 2 volumes by Ann Moffatt and Maxene Tall, Canberra 2012 (Byzantina Australiensia 18).
  • Constantine VII, De administrando imperio, ed. G. Moravcsik, tr. R.J.H. Jenkins (1967)
  • Constantine VII, 'Story of the Image of Edessa', tr. B. Slater, J. Jackson, in I. Wilson, The Turin Shroud (1978), p. 235-51
  • Constantine VII, Three treatises on Imperial military expeditions, ed. tr. J.F. Haldon (1990).
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 612 CC-BY-SA-icon-80x15.png