Կոստանդին Ծիրանածին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կոստանդին Ծիրանածին
հուն․՝ Κωνσταντίνος Ζ' ο Πορφυρογέννητος
Constantine VII Porphyrogenitus.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 2, 905
ԾննդավայրԿոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն
Մահացել էնոյեմբերի 9, 959 (54 տարեկանում)
Մահվան վայրԿոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն
ՔաղաքացիությունԲյուզանդական կայսրություն
Կրոնքրիստոնեություն
Մասնագիտությունգրող և պատմաբան
ԱմուսինHelena Lekapene?
Ծնողներհայր՝ Լևոն VI Իմաստասեր, մայր՝ Zoe Karbonopsina?
Զբաղեցրած պաշտոններԲյուզանդիայի կայսր
ԵրեխաներՌոմանոս II, Theodora?, Agatha?, Zoe?, Anna? և Theophano?
Konstantinos VII Porphyrogennetos Վիքիպահեստում

Կոստանդին Ծիրանածին (սեպտեմբերի 2, 905, Կոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն - նոյեմբերի 9, 959, Կոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն), Բյուզանդիայի կայսր 913-920–ին և 944 թվականից։ Լևոն Զ-ի որդին է, պատկանում է Մակեդոնական (Հայկական) հարստությանը։

Կոստանդին Ծիրանածնի օրոք իշխանությունները պայքարել են ֆեոդալական ավագանու կենտրոնախույս նկրտումների դեմ, ձգտել են պահպանել գյուղական համայնքը։ Բյուզանդիան պատերազմել է բուլղարների և արաբների դեմ։ Ձգտելով ամրապնդել Բյուզանդիայի դիրքը Հայաստանում՝ Ատրպատականի ամիրա Յուսուֆի արշավանքի ժամանակ Կոստանդին Ծիրանածինը, պատրիարքը Աշոտ Բ Երկաթին և կաթողիկոս Հովհաննես Դրասխանակերտցուն հրավիրել են Կ. Պոլիս, օգնական զորք տվել Հայոց թագավորին։

Կոստանդին Ծիրանածնը հեղինակել է «Կայսրության կառավարման մասին» (որի 43–46 գլուխները վերաբերում են Հայաստանին), «Բյուզանդական արքունիքի արարողությունների մասին», «Բանակաթեմերի մասին» երկերը, նրա մասնակցությամբ կազմվել են «Վասիլիկա» օրենսգիրքը, «Գեոպոնիկա» գյուղատնտ. հանրագիտարանը (հայերեն հրտ. «Գիրք վաստակոց», 1877) և այլ գործեր: Կոստանդին Ծիրանածնի օրոք աչքի են ընկել բյուզանդական հայազգի զորավարներ Բագարատուկը, Մլեհը (Մելիաս), Վարդաս, Լևոն և Նիկեփորոս Փոկասները, Հովհաննես և Թեոփիլոս Կուրկուասները, Կուրտիկը, Թոռնիկյանները և ուրիշներ:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Constantine VII, De ceremoniis, ed. J. Reiske (2 vols., 1829, 1830). English translation 'The Book of Ceremonies' accompanying the Greek text in 2 volumes by Ann Moffatt and Maxene Tall, Canberra 2012 (Byzantina Australiensia 18).
  • Constantine VII, De administrando imperio, ed. G. Moravcsik, tr. R.J.H. Jenkins (1967)
  • Constantine VII, 'Story of the Image of Edessa', tr. B. Slater, J. Jackson, in I. Wilson, The Turin Shroud (1978), p. 235-51
  • Constantine VII, Three treatises on Imperial military expeditions, ed. tr. J.F. Haldon (1990).
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 612 CC-BY-SA-icon-80x15.png