Արկադիոս (Բյուզանդիայի կայսր)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox prétendant à un trône.png
Արկադիոս
Arcadius.jpg
Ծնվել է՝ 377
Ծննդավայր Իսպանիա
Մահացել է՝ մայիսի 1, 408({{padleft:408|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})
Վախճանի վայր Կոստանդնուպոլիս
Քաղաքացիություն Բյուզանդական կայսրություն
Տոհմ Theodosian dynasty
քաղաքական գործիչ
Հայր Թեոդոսիոս Ա Մեծ
Մայր Aelia Flaccilla
Երեխաներ Պուլչերիա, Թեոդոսիոս Բ Փոքր և Arcadia
Եղբայր(ներ) Honorius
Քույր(եր) Galla Placidia

Արկադիոս[1] (377, Իսպանիա - մայիսի 1, 408, Կոստանդնուպոլիս), Արևելյան Հռոմեական կայսրության կայսր (383 - 408), Թեոդոսիոս I և Ֆլացիլայի ավագ որդին։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արկադիուսը ծնվել է Հռոմեական Իսպանիայում, նա Թեոդոսիոս I-ի և Աուրելիա Ֆլացիլայի ավագ որդին է, նրա եղբայր Հոնորիոսը եղել է Արևմտյան Հռոմեական կայսրության կայսրը։ Նրա հայրը նրան 383 թվականի հունվարին շնորհեց Օգոստոսի կոչում և նշանակեց Արևելյան Հռոմեական կայսրության համաղեկավար։ Նրա փոքր եղբորը նույնեպս շնորհվեց Օգոստոսի կոչում և դարձավ արևմտյան մասի ղեկավար։

Որպես կայսր Հոնորիոսը գտնվում էր վանդալ, ծագումով հռոմեացի Փլավիոս Ստիլիքոնի խնամակալության տակ, մինչդեռ Արկադիոսը գտնվում էր իր նախարար Ռուֆինուսի ազդեցության ներքո։ Ստիլիքոնը, ով ցանկանում էր միավորել և իր հսկողության տակ վերցնել երկու կայսրությունները, աջակցեց Ռուֆինուսի սպանության գործընթացին, որը իրականացրեցին գոթական մարդասպանները 395 թվականին, սակայն Ստիլիքոնի մասնակցության վերաբերյալ ապացույցներ չգտնվեցին։ Արկադիուսը Ռուֆինուսի փոխարեն նոր խորհրդական նշանակեվ Եվտրոպիուսին, ում փաստացի անցավ արևելյան մասին իշանությունը։

Արկադիուսը նաև գտնվում էր իր կնոջ՝ Աելիա Եվդոքսիայի ազդեցության տակ, ով համուզում էր իր ամուսնուն ազատվել Եվտրոպիուսից։ 399 թվականին Արկադիուսը հրամայեց ավերել բոլոր ոչ քրիստոնեական եկեղեցիները։

Եվդոքսիայի ազդեցությանը դեմ էր Կոնստանդինապոլսի պատրիարք Ջոն Կրիսոստոմը, ով համարում էր, որ նա օգտագործում է իր ընտանիքի հարստությունը, որպեսզի իր ձեռքերում վերցնի կայրության իշխանությունը։ Եվդոքսիան իր ազդեցությունը օգտագործեց և Կրիսոստոմը հեռացվեց պաշտոնից 404 թվականին, սակայն նա մահացավ նույն տարում ավելի ուշ։ Եվդոքսիան Արկադիուսին պարգևեց չորս երեխա՝ երեք դուստր, Պուլչերիա, Արկադիա ու Մարինա և մեկ որդի՝ Թեոդոսիս, ով հետագայում դարձավ կայսր Թեոդոսիս II անվանմամբ։

Արկադիուսը իր կառավարման մնացած ժամանակը գտնվեց Անթեմիուսի ազդեցության տակ, ով խաղաղություն հաստատեց Ստիլիքոնի հետ արևմուտքում։ Արկադիուսը թողեց ուժեղ քրիստոնիայի տպավորությունը, նա քաղաքականության կամ ռազմական հարցերին չէր խառնվում, Արկադիուսը մահացավ 408 թվականին այդպիսով չլինելով իր կայսրության իրական ղեկավարը։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]