Ուրան (մոլորակ)

Ուրան (Uranus)
Հիմնական տվյալներ
Հայտնաբերվել է	13 մարտ 1781 թ. (Ուիլիամ Հերշելի կողմից)
Հեռավորությունը Արեգակից	19,22941195 ա. մ.
Արբանյակներ	27
Ուղեծրային տվյալներ
Ապոհելին	3 004 419 704 կմ (20,08330526 ա. մ.)
Մեծ կիսաառանցք	2 876 679 082 կմ (19,22941195 ա. մ.)
Էքսցենտրիսիտետ	0,044405586
Սիդերիկ պարբերություն	30 799,095 օր (84,323326 տարի)
Ուղեծրային արագություն	6,81 կմ/վ
Թեքվածություն	0,772556° (Խավարածրի նկատմամբ) 6,48° (Արեգակի հասարակածի նկատմամբ)
Ծագման անկյան երկայնություն	73,989821°
Պերիկենտրոնի արգումենտ	96,541318°
Ֆիզիկական հատկանիշներ
Սեղմվածություն	0,02293
Հասարակածային շառավիղ	25 559 կմ
Բևեռային շառավիղ	24 973 կմ
Մակերևույթի մակերես	8,1156 × 109 կմ²
Ծավալ	6,833 × 1013 կմ³
Զանգված	8,6832 × 1025 կգ
Միջին խտություն	1,27 գ/սմ³
Հասարակածային պտույտի արագություն	2,59 կմ/վ
2-րդ տիեզերական արագություն	21,3 կմ/վ
Պտույտի պարբերություն	0,71833 օր 17 ժ 14 ր 24 վ
Առանցքի թեքում	97,77°
Ալբեդո	0,300
Մթնոլորտային տվյալներ
Քիմիական կազմ	83±3 % - Ջրածին (H2) 15±3 % - Հելիում (He) 2,3 % - Մեթան (CH4)

Ուրան (լատիներեն՝ Uranus) Արեգակնային համակարգի յոթերորդ մոլորակն է։ Պատկանում է հսկա մոլորակների թվին: Արեգակի շուրջը պտտվում է շրջանայինին մոտ ուղեծրով` Արեգակից 19,8 ա. մ. հեռավորությամբ: Ուրանի սիդերական պարաբերությունը 84,01 երկրային տարի է, իսկ սինդորականը` 369,66 երկրային օր: Ուղեծրային արագությունը 6,8 կմ/վարկյան, իսկ պարաբոլական արագությունը` 22 կմ/վարկյան: Խավարածրի հարթությունը ուղեծրային հարթության հետ կազմում է 0,8 աստիճան, իսկ հասարակածի հարթության հետ` 98 աստիճան անկյուն: Ուրանի շառավիղը 25 400 կմ է, զանգվածը 10,4 երկրային զանգված, ծավալը 61 երկրային ծավալ: Միջին խտությունը` 1,24 գրամ/սմ խորանարդ է, սեղմվածությունը` 0,07, ուղեծրի էքսցենտրիսիտետը 0,047: Իր առանցքի շուրջը պտտվում է 10,8 ժամ պարբերությամբ` ուղեծրային շարժմանը հակառակ ուղղությամբ: Ուրանի մթնոլորտը կազմված է H<sub>2</sub>-ից , CH<sub>4</sub>-ից He-ից: Ուրանը ունի հինգ արբանյակ` Միրանդա, Արիել, Ումբրիել, Տիտանիա և Օբերոն:

Ուրանի ուշագրավ առանձնահատկությունն այն է, որ ի տարբերություն մյուս մոլորակների նրա պտտման առանցքը գտնվում է գրեթե ուղեծրային հարթության մեջ, որի պատճառով էլ, ամառն ու ձմեռը մոլորակի կիսագնդերում տարիներ են տևում (ամռանը Արեգակը մայր չի մտնում, իսկ ձմռանը դուրս չի գալիս):

Նշանավոր իրադարձություն դարձավ 1977 թվականին Ուրանի 5 օղակների հայտնաբերումը, որոնք ի տարբերություն Սատուրնի օղակների շատ նեղ են և մութ: 1978 թվականին հայտնաբերվեց ևս 4 օղակ: Ուրանի մերձակա օղակների լայնությունը հավանաբար չի անցնում 10 կմ-ից, իսկ արտաքին օղակներինը` 100 կմ-ից: Ուրանին ամենամոտ գտնվող օղակի հեռավորությունը մոլորակի ամպային ծածկույթի վերին սահմանից մոտ 18 000 կմ է, իսկ արտաքին օղակինը` 25 000 կմ: