Ուրան (մոլորակ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Logo stars (green).png
Spacer-133x3.gif
CD 2c.png
CD 2c.png
Ուրան
(Uranus)
Uranus symbol.svg
Uranus.jpg
Հիմնական տվյալներ
Հայտնաբերվել է 13 մարտ 1781 թ. (Ուիլիամ Հերշելի կողմից)
Հեռավորությունը Արեգակից 19,22941195 ա. մ.
Արբանյակներ 27
Ուղեծրային տվյալներ
Ապոհելին 3 004 419 704 կմ (20,08330526 ա. մ.)
Մեծ կիսաառանցք 2 876 679 082 կմ (19,22941195 ա. մ.)
Էքսցենտրիսիտետ 0,044405586
Սիդերիկ պարբերություն 30 799,095 օր (84,323326 տարի)
Ուղեծրային արագություն 6,81 կմ/վ
Թեքվածություն 0,772556° (Խավարածրի նկատմամբ)
6,48° (Արեգակի հասարակածի նկատմամբ)
Ծագման անկյան երկայնություն 73,989821°
Պերիկենտրոնի արգումենտ 96,541318°
Ֆիզիկական հատկանիշներ
Սեղմվածություն 0,02293
Հասարակածային շառավիղ 25 559 կմ
Բևեռային շառավիղ 24 973 կմ
Մակերևույթի մակերես 8,1156 × 109 կմ²
Ծավալ 6,833 × 1013 կմ³
Զանգված 8,6832 × 1025 կգ
Միջին խտություն 1,27 գ/սմ³
Հասարակածային պտույտի արագություն 2,59 կմ/վ
2-րդ տիեզերական արագություն 21,3 կմ/վ
Պտույտի պարբերություն 0,71833 օր
17 ժ 14 ր 24 վ
Առանցքի թեքում 97,77°
Ալբեդո 0,300
Մթնոլորտային տվյալներ
Քիմիական կազմ 83±3 % - Ջրածին (H2)
15±3 % - Հելիում (He)
2,3 % - Մեթան (CH4)

Ուրան (լատիներեն՝ Uranus) Արեգակնային համակարգի յոթերորդ մոլորակն է։ Պատկանում է հսկա մոլորակների թվին: Արեգակի շուրջը պտտվում է շրջանայինին մոտ ուղեծրով` Արեգակից 19,8 ա. մ. հեռավորությամբ: Ուրանի սիդերական պարաբերությունը 84,01 երկրային տարի է, իսկ սինդորականը` 369,66 երկրային օր: Ուղեծրային արագությունը 6,8 կմ/վարկյան, իսկ պարաբոլական արագությունը` 22 կմ/վարկյան: Խավարածրի հարթությունը ուղեծրային հարթության հետ կազմում է 0,8 աստիճան, իսկ հասարակածի հարթության հետ` 98 աստիճան անկյուն: Ուրանի շառավիղը 25 400 կմ է, զանգվածը 10,4 երկրային զանգված, ծավալը 61 երկրային ծավալ: Միջին խտությունը` 1,24 գրամ/սմ խորանարդ է, սեղմվածությունը` 0,07, ուղեծրի էքսցենտրիսիտետը 0,047: Իր առանցքի շուրջը պտտվում է 10,8 ժամ պարբերությամբ` ուղեծրային շարժմանը հակառակ ուղղությամբ: Ուրանի մթնոլորտը կազմված է H2-ից , CH4-ից He-ից: Ուրանը ունի հինգ արբանյակ` Միրանդա, Արիել, Ումբրիել, Տիտանիա և Օբերոն:

Ուրանի ուշագրավ առանձնահատկությունն այն է, որ ի տարբերություն մյուս մոլորակների նրա պտտման առանցքը գտնվում է գրեթե ուղեծրային հարթության մեջ, որի պատճառով էլ, ամառն ու ձմեռը մոլորակի կիսագնդերում տարիներ են տևում (ամռանը Արեգակը մայր չի մտնում, իսկ ձմռանը դուրս չի գալիս):

Նշանավոր իրադարձություն դարձավ 1977 թվականին Ուրանի 5 օղակների հայտնաբերումը, որոնք ի տարբերություն Սատուրնի օղակների շատ նեղ են և մութ: 1978 թվականին հայտնաբերվեց ևս 4 օղակ: Ուրանի մերձակա օղակների լայնությունը հավանաբար չի անցնում 10 կմ-ից, իսկ արտաքին օղակներինը` 100 կմ-ից: Ուրանին ամենամոտ գտնվող օղակի հեռավորությունը մոլորակի ամպային ծածկույթի վերին սահմանից մոտ 18 000 կմ է, իսկ արտաքին օղակինը` 25 000 կմ:

Արեգակնային համակարգ
Արեգակ Փայլածու Արուսյակ Լուսին Երկիր Ֆոբոս և Դեյմոս Հրատ Սերես Աստերոիդների գոտի Լուսնթագ Լուսնթագի բնական արբանյակներ Երևակ Երևակի բնական արբանյակներ Ուրան (մոլորակ) Ուրանի արբանյակներ Նեպտունի արբանյակներ Նեպտուն Պլուտոնի արբանյակներ Պլուտոն Կոյպերի գոտի Դիսնոմիա Էրիս Ցրված սկավառակ Օորտի ամպSolar System XXVII.png
Արեգակ
Մոլորակներ · Գաճաճ մոլորակներ : · Փայլածու · Արուսյակ · Երկիր · Հրատ · Սերես · Լուսնթագ · Երևակ · Ուրան · Նեպտուն · Պլուտոն · Հոմեա · Մակեմակե · Էրիս ·
Գաճաճ մոլորակի թեկնածուներ: Սեդնա · Օրկ · Կվավար · 2007 OR10
Մոլորակների խոշոր արբանյակներ։ Լուսին · Կալիստո · Գանիմեդ · Եվրոպա · Իո · Տիտան · Էնցելադ · Միմաս · Հաբեթ · Տեֆիյա · Դիոնա · Ռեա · Օբերոն · Տիտանիա · Արիել · Ումբրիել · Միրանդա · Տրիտոն · Քարոն
Արբանյակներ / Օղակներ: Երկրի · Հրատի · Լուսանթագի/ · Երևակի/ · Ուրանի/ · Նեպտունի/ · Պլուտոնի · Հոմեայի · Էրիսի
Աստղաքարեր · Փոքր մոլորակներ · Աստերոիդներ/Աստերոիդի լուսիններ · Տրոյացիներ · Կենտավրոսներ · Տրանսնեպտունյան մարմիններ (Պլուտինոներ · Քյուբիվանոներ) · Դամոկլոիդներ · Գիսաստղներ
Տիեզերական փոշի · Փոքր մարմիններ · Երկրային խմբի մոլորակներ · Աստերոիդների գոտի · Գազային հսկաներ · Կոյպերի գոտի · Ցրված սկավառակ · Օորտի ամպ

Անձնական գործիքներ
Անվանատարածքներ

Տարբերակներ
Գործողություններ
Նավարկում
Մասնակցել
Գործիքներ
Այլ լեզուներով