Նեպտունի օղակներ

Նեպտունի արբանյակների և օղակների համակարգը

Նեպտունի օղակների համակարգը շատ ավելի թույլ են արտահայտված, քան, օրինակ Սատուրնինը: Օղակների համակարգում կան հինգ օղակներ: Այն հայտնաբերվել է, սկզբում որպես աղեղներ, 1984 թվականին Չիլիում, Պատրիս Բուշեյի, Ռեյնհոլդ Հաֆների և Ժան Մանֆրոյդի կողմից Լա Սիլա աստղադիտարանում^[1]^[2]: Դրանք լուսանկարվել են 1989 թվականին «Վոյաջեր-2» սարքի կողմից^[3]: Նեպտունի օղակների ամենախիտ մասերը համեմատելի են Սատուրնի օղակների առավել նոսր մասերի հետ, ինչպիսիք են C օղակը կամ Կասինիի բաժանումը, սակայն Նեպտունի օղակների համակարգի մեծ մասը բավականին նոսր է, աղոտ և փոշիացված, ավելի շատ նման է Յուպիտերի օղակներին: Նեպտունի օղակները անվանվել են այն աստղագետների պատվին, ովքեր զգալի ներդրում են ունեցել մոլորակի հետազոտություններում^[3]` Գալլե, Լևերյե, Լասսել, Արագո և Ադամս^[4]^[5]: Նեպունը ունի նաև աղոտ անանուն օղակ, որը ունի Գալատեա արբանյակի ուղեծրին մոտ ուղեծիր: Այլ երեք արբանյակներ պտտվում են օղակների միջև` Նայադան, Տալասան և Դեսպինան^[5]:

Կազմությունը[խմբագրել]

Նեպտունի օղակները կազմված են չափազանց մուգ նյութից, նման օրգանական միացություններին, որոնք ռադիացիայի ազդեցության են ենթարկվել, Ուրանի օղակների նման^[6]: Փոշու մասնաբաժինը օղակներում (20% - 70% միջև) բարձր է^[6], մինչդեռ նրանց օպտիկական խորությունը ցածրից միջին է, պակաս քան 0,1^[7]: Ադամսի օղակը պարունակում է հինգ առանձին աղեղներ, որոնք անվանվել են` Ֆրատերնիտե, Էգալիտե 1 և 2, Լիբերտե, և Կուրաժ (անվանումները ֆրանսիական նշանաբանից են` «Ազատություն, Հավասարություն, Եղբայրություն», ավելացնելով «խիզախություն» բառը): Աղեղները զբաղեցնում են նեղ ուղեծրի մասը և տարորինակորեն հաստատուն են, իրենց հայտնաբերման ժամանակից միայն մի փոքր են փոխվել^[6]: Թե ինչպես են աղեղները հաստատուն մնում դեռևս քննարկման առարկա է: Այնուամենայնիվ, նրանց հաստատունությունը հավանաբար պայմանավորված է Ադամսի օղակի և նրա հովիվ արբանյակի, Գալատեայի միջև ուղեծրային ռեզոնանսով^[8]:

Օղակների նկարագիրը[խմբագրել]

Համեմատաբար նեղ, մոլորակից ամենահեռու Ադամսի օղակը տեղակայված է 63 000 կմ հեռավորության վրա մոլորակի կենտրոնից, Լևերյեի օղակը գտնվում է 53 000 կմ հեռավորության վրա և ավելի լայն է, ավելի թույլ Գալեյի օղակը գտնվում է 42 000 կմ հեռավորության վրա: Արագո օղակը գտնվում է 57 000 կմ հեռավորության վրա: Լևերյե օղակի արտաքին սահմանից մինչև Արագոյի ներքին սահմանը գտնվում ե լայն Լասսելի օղակը^[9]:

Օղակի անունը	Շառավիղը (կմ)^[5]	Լայնությունը (կմ)	Հարաբերական խորություն (կմ)	Օպտիկական խորություն	Փոշու ֆրակցիան, %^[10]	Էկսցենտրիսիտետ	Թեքում (°)	Ծանոթություններ
Գալլե	40,900–42,900	2,000	0.15^[6]	~ 10⁻⁴^[6]	40–70	անհայտ	անհայտ	Լայն աղոտ օղակ
Լևերյե	53,200 ± 20	113^[7]	0.7 ± 0.2^[7]	6.2 ± 1.5×10⁻³^[7]	40–70	անհայտ	անհայտ	Նեղ օղակ
Լասսել	53,200–57,200	4,000	0.4^[6]	~ 10⁻⁴^[6]	20–40	անհայտ	անհայտ	Լասսելի օղակը աղոտ նյութի զանգված է որը ընկած է Լևերյեի և Արագոյի օղակների միջև
Արագո	57,200	<100^[6]	անհայտ	անհայտ	անհայտ	անհայտ	անհայտ
Ադամս	62,932 ± 2	15–50^[7]	0.4^[6] 1.25–2.15^[7] (աղեղներում)	0.011 ± 0.003^[7] 0.03–0.09^[6] (աղեղներում)	20–40 40–70 (աղեղներում)	4.7 ± 0.2×10⁻⁴^[11]	0.0617 ± 0.0043^[11]	Հինգ պայծառ աղեղներ

Տես նաև[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

↑ «Նեպտունի օղակների համակարգի օսկուլացիոն հայտնաբերումը». Տասնըվեցերորդ Լուսնային և մոլորակային համաժողովի համառոտագրեր, 11-15 մարտի 1985, Հյուստոն, Տեխաս:. 1985. Bibcode: 1985LPICo.559...35H.
↑ Մանֆրոյդ, Ջ.; Հաֆներ, Ռ.; Բուշե, Պ. (1986). «Նեպտունի շուրջ օղակի նոր ապացույց». Աստղագիտությւոն և աստղաֆիզիկա 157 (1): L3. Bibcode: 1986A&A...157L...3M.
↑ ^3,0 ^3,1 Մայներ, Էլիաս Դ., Վեսեն, Ռանդիլ Ռ., Կազի, Ջեֆրի Ն. (2007)։ "Նեպտունի օղակների համակարգի հայտնաբերումը", Մոլորակային օղակների համակարգեր։ Սփրինգեր Փրաքսիս Բուքս։ ISBN 978-0-387-34177-4։
↑ Հերթականությունը մոլորակից հեռանալու կարգով
↑ ^5,0 ^5,1 ^5,2 Մայներ, Էլիաս Դ., Վեսեն, Ռանդիլ Ռ., Կազի, Ջեֆրի Ն. (2007)։ "Նեպտունի օղակների համակարգի ժամանակակից տվյալները", Մոլորակային օղակների համակարգեր։ Սփրինգեր Փրաքսիս Բուքս։ ISBN 978-0-387-34177-4։
↑ ^6,0 ^6,1 ^6,2 ^6,3 ^6,4 ^6,5 ^6,6 ^6,7 ^6,8 ^6,9 Սմիթ, Բ. Ա.; Սոդերբլոմ, Լ. Ա.; Բանֆիլդ, Դ.; Բարնետ, Ս.; Բասիլևսկի, Ա. Տ.; Բիբի, Ռ. Ֆ.; Բոլինգեր, Կ.; Բոյս, Ջ. Մ. և այլոք։ (1989). «Վոյաջեր 2-ը Նեպտունի մոտ. Լուսանկարման արդյունքները». Սայենս 246 (4936): 1422–1449. doi:10.1126/science.246.4936.1422. PMID 17755997. Bibcode: 1989Sci...246.1422S.
↑ ^7,0 ^7,1 ^7,2 ^7,3 ^7,4 ^7,5 ^7,6 Հորն, Լինդա Ջ.; Հույ, Ջոն; Լեյն, Արտուր Լ. (1990). «Նեպտունի օղակների դիտարկումները Վոյաջերի ֆոտոպոլարիմետրի միջոցով». Գեոֆիզիկական հետազոտությունների նամակներ 17 (10): 1745–1748. doi:10.1029/GL017i010p01745. Bibcode: 1990GeoRL..17.1745H.
↑ Բարնս, Ջ. Ա. (2001). «Փոշիային օղակները և մոլարակի շրջակա փոշին. Դիտարկումները և պարզ ֆիզիկան». in Գրուն, Ե.; Գուստաֆսոն, Բ. Ա. Ս.; Դերմոտ, Ս. Տ.; Ֆերտիգ Հ. (pdf). Միջմոլորակային փոշի. Բեռլին: Սփրինգեր. pp. 641–725. http://www.astro.umd.edu/~hamilton/research/preprints/BurHamSho01.pdf.
↑ Բլու, Ջենիֆեր (8 դեկտեմբեր 2004)։ «Օղակների և օղակների ճեղքերի անվանումները»։ Գազետեր օֆ փլանետարի։ ՄՆԳՍ։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-06-04-ին։ http://www.webcitation.org/68AR39EP9։ Վերցված է 2008-02-28։
↑ Քոլուել, Ջոշուա Ե.; Էսպոզիտո, Լարի Վ. (1990). «Նեպտունի օղակների համակարգում փոշու առաջացման մոդել». Գեոֆիզիկայի հետազոտության նամակներ 17 (10): 1741–1744. doi:10.1029/GL017i010p01741. Bibcode: 1990GeoRL..17.1741C.
↑ ^11,0 ^11,1 Պորկո, Ս. Ս. (1991). «Նեպտունի օղակների աղեղների բացատրությունը». Սայենս 253 (5023): 995–1001. doi:10.1126/science.253.5023.995. PMID 17775342. Bibcode: 1991Sci...253..995P.

[Hubbard1985-1] «Նեպտունի օղակների համակարգի օսկուլացիոն հայտնաբերումը». Տասնըվեցերորդ Լուսնային և մոլորակային համաժողովի համառոտագրեր, 11-15 մարտի 1985, Հյուստոն, Տեխաս:. 1985. Bibcode: 1985LPICo.559...35H.

[Manfroid1986-2] Մանֆրոյդ, Ջ.; Հաֆներ, Ռ.; Բուշե, Պ. (1986). «Նեպտունի շուրջ օղակի նոր ապացույց». Աստղագիտությւոն և աստղաֆիզիկա 157 (1): L3. Bibcode: 1986A&A...157L...3M.

[Miner2007-3] 3,0 ^3,1 Մայներ, Էլիաս Դ., Վեսեն, Ռանդիլ Ռ., Կազի, Ջեֆրի Ն. (2007)։ "Նեպտունի օղակների համակարգի հայտնաբերումը", Մոլորակային օղակների համակարգեր։ Սփրինգեր Փրաքսիս Բուքս։ ISBN 978-0-387-34177-4։

[4] Հերթականությունը մոլորակից հեռանալու կարգով

[Miner2007b-5] 5,0 ^5,1 ^5,2 Մայներ, Էլիաս Դ., Վեսեն, Ռանդիլ Ռ., Կազի, Ջեֆրի Ն. (2007)։ "Նեպտունի օղակների համակարգի ժամանակակից տվյալները", Մոլորակային օղակների համակարգեր։ Սփրինգեր Փրաքսիս Բուքս։ ISBN 978-0-387-34177-4։

[SmithSoderblom1989-6] 6,0 ^6,1 ^6,2 ^6,3 ^6,4 ^6,5 ^6,6 ^6,7 ^6,8 ^6,9 Սմիթ, Բ. Ա.; Սոդերբլոմ, Լ. Ա.; Բանֆիլդ, Դ.; Բարնետ, Ս.; Բասիլևսկի, Ա. Տ.; Բիբի, Ռ. Ֆ.; Բոլինգեր, Կ.; Բոյս, Ջ. Մ. և այլոք։ (1989). «Վոյաջեր 2-ը Նեպտունի մոտ. Լուսանկարման արդյունքները». Սայենս 246 (4936): 1422–1449. doi:10.1126/science.246.4936.1422. PMID 17755997. Bibcode: 1989Sci...246.1422S.

[Horn1990-7] 7,0 ^7,1 ^7,2 ^7,3 ^7,4 ^7,5 ^7,6 Հորն, Լինդա Ջ.; Հույ, Ջոն; Լեյն, Արտուր Լ. (1990). «Նեպտունի օղակների դիտարկումները Վոյաջերի ֆոտոպոլարիմետրի միջոցով». Գեոֆիզիկական հետազոտությունների նամակներ 17 (10): 1745–1748. doi:10.1029/GL017i010p01745. Bibcode: 1990GeoRL..17.1745H.

[Burns2001-8] Բարնս, Ջ. Ա. (2001). «Փոշիային օղակները և մոլարակի շրջակա փոշին. Դիտարկումները և պարզ ֆիզիկան». in Գրուն, Ե.; Գուստաֆսոն, Բ. Ա. Ս.; Դերմոտ, Ս. Տ.; Ֆերտիգ Հ. (pdf). Միջմոլորակային փոշի. Բեռլին: Սփրինգեր. pp. 641–725. http://www.astro.umd.edu/~hamilton/research/preprints/BurHamSho01.pdf.

[9] Բլու, Ջենիֆեր (8 դեկտեմբեր 2004)։ «Օղակների և օղակների ճեղքերի անվանումները»։ Գազետեր օֆ փլանետարի։ ՄՆԳՍ։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-06-04-ին։ http://www.webcitation.org/68AR39EP9։ Վերցված է 2008-02-28։

[Colwell1990-10] Քոլուել, Ջոշուա Ե.; Էսպոզիտո, Լարի Վ. (1990). «Նեպտունի օղակների համակարգում փոշու առաջացման մոդել». Գեոֆիզիկայի հետազոտության նամակներ 17 (10): 1741–1744. doi:10.1029/GL017i010p01741. Bibcode: 1990GeoRL..17.1741C.

[Porco1991-11] 11,0 ^11,1 Պորկո, Ս. Ս. (1991). «Նեպտունի օղակների աղեղների բացատրությունը». Սայենս 253 (5023): 995–1001. doi:10.1126/science.253.5023.995. PMID 17775342. Bibcode: 1991Sci...253..995P.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

Նեպտունի օղակներ

Բովանդակություն

Կազմությունը[խմբագրել]

Օղակների նկարագիրը[խմբագրել]

Տես նաև[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Նավիգացիոն ցանկ

Անձնական գործիքներ

Անվանատարածքներ

Տարբերակներ

Դիտումները

Գործողություններ

Որոնել

Նավարկում

Մասնակցել

Գործիքներ

Այլ լեզուներով