Նեպտունի տրոյացի աստերոիդներ
| ‡ Տրանսնեպտունային գաճաճ մոլորակները "պլուտոիդներն" են |
Նեպտունի տրոյացի աստերոիդներ (անգլ.՝ Neptune trojan) — սա Կոյպերի գոտու աստերոիդների խումբ է, որոնք շարժվում են Արեգակի շուրջ Նեպտունի ուղեծրով 60°-ով առջևում (Լ4) կամ հետևում (Լ5) պտտվելով Նեպտունի ուղեծրի Լագրանժի կետերից մեկում:[1]. Այս պահին հայտնի են այս խմբի միայն 7 աստերոիդներ, որոնցից վեցը գտնվում են Լագրանժի L4 կետում, որը ընկած է 60°-ով առաջ մոլորակից մոտավորապես 5 մլրդ կմ հեռավորության վրա[2]. Անվանվել են այսպես Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդների նմանությամբ:
Այս խմբի առաջին աստերոիդը հայտնաբերվել է 2001 թվականին «Խավարածրի խորը դիտարկում» ծրագրի շրջանակներում, որը կազմակերպվել էր ՆԱՍԱ-ի կողմից[2], բայց նրանց առանձնացնել առանձին խմբում հաջողվեց միայն 2003 թվականին[3]. Աստղագետների համար մեծ նշանակություն ուներ 2005 TN53 աստերոիդի հայտնաբերումը, որը տեղի ունեցավ 2005 թվականին: Այս աստերոիդի առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ այն ունի շատ մեծ ուղեծրի թեքում (ավելի քան 25°) խավարածրի հարթության նկատմամբ, որը կարող է վկայել այս տարածքում բավականին մեծ թվով աստերոիդների գոյության մասին[4], քանի որ Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներից շատերը ունեն համարյա մինչև 40° ուղեծրի թեքում[5]. Աստղագետները համարում են, որ մեծ տրոյացի աստերոիդների քանակը, որոնց չափերը միջինում 100 կմ են, կարող է անգամներ ավելի լինել քան Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդների քանակն է[6][7].
Եվս երկու աստերոիդ 2005 TN74 և 2007 RW10 ի սկզբանե հայտնագործման պահին դասվել էին այս խմբին, սակայն հետագայում հանվել էին այս ցանկից:
Իսկ 2005 թվականին «Փոքր մոլորակների կենտրոնը» հայտարարեց առաջին Նեպտունի տրոյացի աստերոիդի հայտնաբերման մասին L5 կետում, դա 2008 LC18 աստերոիդն էր[8]. Գտնել աստերոիդներ L5 կետի շրջակայքում չափազանց դժվար է, քանի որ այս կետը համընկնում է մեր Ծիր Կաթին գալակտիկայի հարթության հետ, — դա հենց երկնքի այն հատվածն է, որտեղ չափազանց մեծ քանակով աստղեր կան, և գտնել այստեղ փոքր և թույլ ճառագայթումով մարմիններ չափազանց դժվար է:
2008 թվականին հայտնաբերված աստերոիդը (2008 LC18), հավանաբար, 2014 թվականին, կդառնա «Նոր հորիզոններ» ծրագրի թիրախներից մեկը, երբ այս սարքը կանցնի այս տարածությամ մասի մոտով, իր ճանապարհին դեպի Պլուտոն[7]. Սակայն մոտեցումը չի լինի բավարար մոտ, այնպես, որ դեռ մնում են հույսերը գտնելու ավելի մոտ մարմին «Նոր հորիզոններ» ԱՄԿ ճանապարհին:
| Նախնական նշանակում |
Լագրանժի կետեր | Պերիհելի (ա. մ.) |
Ապոհելի (ա. մ.) |
Ուղեծրի թեքում (°) |
Բացարձակ աստղային մեծություն | Տրամագիծ (կմ) |
Հայտնաբերման տարեթիվը |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2001 QR322 | L4 | 29.428 | 31.349 | 1,3 | 8,2 | ~140 | 2001 |
| 2004 UP10 | L4 | 29.351 | 31.259 | 1,4 | 8,8 | ~100 | 2004 |
| 2005 TN53[4] | L4 | 28.253 | 32.284 | 25,0 | 9,1 | ~80 | 2005 |
| 2005 TO74 | L4 | 28.733 | 31.824 | 5,2 | 8,5 | ~100 | 2005 |
| 2006 RJ103 | L4 | 29.345 | 31.005 | 8,2 | 7,5 | ~180 | 2006 |
| 2007 VL305[1] | L4 | 28.131 | 32.171 | 28,1 | 8,0 | ~160 | 2007 |
| 2008 LC18 | L5 | 27.547 | 32.468 | 27,5 | 8,4 | ~100 | 2008 |
| 2004 KV18 | L5 | 24.589 | 35.662 | 13,6 | 8,9 | ~100 | 2004 |
| 2011 HM102[9][10] | L5 | 27.691 | 32.409 | 29.4 | 8.1 | 90-180 | 2011 |
Տես նաև [խմբագրել]
- Տրոյացիներ
- Երկրի տրոյացի աստերոիդներ
- Մարսի տրոյացի աստերոիդներ
- Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
- Լագրանժի կետ
- Նայսի մոդել
Ծանոթագրություններ [խմբագրել]
- ↑ 1,0 1,1 «List Of Neptune Trojans»։ Minor Planet Center։ http://www.minorplanetcenter.org/iau/lists/NeptuneTrojans.html։ Վերցված է 2010-08-13։
- ↑ 2,0 2,1 «Neptune May Have Thousands of Escorts»։ http://www.space.com/scienceastronomy/070130_st_neptune_trojans.html։ Վերցված է 2010-5-26։
- ↑ Jiří Grygar։ «ŽEŇ OBJEVŮ 2003 (XXXVIII.) – DÍL B»։ Astronomický ústav Slovenskej akadémie vied։ http://www.ta3.sk/zne/zneXXXVIII2003B.html։ Վերցված է 2010-5-26։(չեխ.)
- ↑ 4,0 4,1 Sheppard, Scott S.; Trujillo, Chadwick A. (June 2006). «A Thick Cloud of Neptune Trojans and Their Colors» (PDF). Science 313 (5786): 511–514. doi:. PMID 16778021. http://www.dtm.ciw.edu/users/sheppard/pub/Sheppard06NepTroj.pdf։ Վերցված է 2008-02-26.
- ↑ Jewitt, David C.; Trujillo, Chadwick A.; Luu, Jane X. (2000). «Population and size distribution of small Jovian Trojan asteroids». The Astronomical journal 120: 1140–7. doi:. http://adsabs.harvard.edu/abs/2000AJ....120.1140J.
- ↑ E. I. Chiang, Y. Lithwick. «Neptune Trojans as a Testbed for Planet Formation». The Astronomical journal. http://www.arxiv.org/abs/astro-ph/0502276.
- ↑ 7,0 7,1 David Powell (30 января 2007)։ «Neptune May Have Thousands of Escorts»։ Space.com։ http://www.space.com/scienceastronomy/070130_st_neptune_trojans.html։ Վերցված է 2007-03-08։
- ↑ Scott S. Sheppard (2010-08-12)։ «Trojan Asteroid Found in Neptune's Trailing Gravitational Stability Zone»։ Carnegie Institution of Washington։ http://www.dtm.ciw.edu/users/sheppard/L5trojan/։ Վերցված է 2007-12-28։
- ↑ Աստղագետները հայտնաբերել են նոր Նեպտունի տրոյացի աստերոիդ
- ↑ Նեպտունի տրոյացի արբանյակները Փոքր Մոլորակների Կենտրոնի կայքում
Արտաքին հղումներ [խմբագրել]
- Троянцы планет — основные источники короткопериодичных комет? (անգ.) (arXiv:1007.2541 : 15 июня 2010)
|
|||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||
