Հոմեա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Logo stars (green).png
Spacer-133x3.gif
CD 2c.png
CD 2c.png
Հոմեա
(Haumea)
2003EL61art.jpg
Հոմեան իր արբանյակներով (նկարչի պատկերացմամբ)
Հիմնական տվյալներ
Հայտնաբերվել է 28 դեկտեմբեր 2004 թ. (Միքաել Բրաունի կողմից)
Հեռավորությունը Արեգակից 43,132 ա. մ.
Արբանյակներ 2
Ուղեծրային տվյալներ
Պերիհելին 34,721 ա. մ.
Ապոհելին 51,544 ա. մ.
Մեծ կիսաառանցք 43,132 ա. մ.
Էքսցենտրիսիտետ 0,19501
Սիդերիկ պարբերություն 283,28 տարի (103 468 օր)
Ուղեծրային արագություն 4,484 կմ/վ
Թեքվածություն 28,22° (Արեգակի հասարակածի նկատմամբ)
Ծագման անկյան երկայնություն 121,10°
Պերիկենտրոնի արգումենտ 239,18°
Ֆիզիկական հատկանիշներ
Հասարակածային շառավիղ ~718 կմ
Մակերևույթի մակերես ~2 × 107 կմ²
Զանգված (4,006 ± 0,040) × 1021 կգ
Միջին խտություն 2,6–3,3 գ/սմ3
Հասարակածային մակերևութային ձգողություն 0,44 մ/վ2
2-րդ տիեզերական արագություն 0,84 կմ/վ
Պտույտի պարբերություն 0,163146 ± 0,000004 սիդերիկ օր
Ալբեդո 0,7 ± 0,1
Մթնոլորտային տվյալներ

(136108) Հոմեա (Հավայան լեզվով` Haumea), գաճաճ մոլորակ, պլուտոիդ, տրանսնեպտունային մարմին : Համաձայն Պալոմարյան աստղադիտարանի (Կալիֆորնիա) աստղագետների տեղեկությունների, ունի Պլուտոնի հետ համեմատելի չափեր, չափազանց ձգված ձև և սեփական առանցքի շուրջ պտտվում է 4 ժամում։ Ունի 2 արբանյակ որոնց պտույտի հաճախությունն են 18 և 49 օր։ Անվանված է հավայան բերրիության և ծննդաբերության աստվածուհու Հոմեայի պատվին։

Հոմեան գլխավորում է Հոմեայի աստերոիդների ընտանիքը: Իրական ուղեծրի էլեմենտների բաշխումը ընտանիքի անդամների միջև համեմատաբար մեծ չէ և կազմում է մոտ 5% մեծ կիսաառանցքների համար, մոտ 1,4° ուղեծրի թեքման համար և 0,08 էքսցենտրիսիտետների համար։

Պատմություն[խմբագրել]

Մարմինը հայտնագործվել է 2005 թվականին, նույն թվականի հուլիսի 29-ին նա անվանվել է 2003 EL61։ 2006 թվականի սեպտեմբերի 7-ին այն պաշտոնապես ներառվել է փոքր մոլորակների ցանկի մեջ և ստացել է (136108) 2003 EL61 անվանումը։ 2008 թվականի սեպտեմբերի 17-ին հայտարարվեց մոլորակի Հոմեա անվանման և նրա որպես գաճաճ մոլորակ կարգավիճակի հաստատման մասին։

Արբանյակներ[խմբագրել]

Մեծ արբանյակի, Խիակայի շառավիղը կազմում է մոտ 350 կմ, պտույտի հաճախությունը 48,9 օր, ուղեծրի շառավիղը 49,9 հազ. կմ։ Երկրորդ արբանյակը Նամական մոտ երկու անգամ փոքր է առաջինից, պտտվում է Հոմեայի շուրջ 25,6 հազ. կմ մեծ կիսաառանցքով և 18 օր հաճախությամբ։