Էրիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Logo stars (green).png
Spacer-133x3.gif
CD 2c.png
CD 2c.png
Էրիս
(Eris)
Eris and dysnomia2.jpg
Էրիսը (կենտրոնում) և Դիսնոմիան (ձախից)
Հիմնական տվյալներ
Հայտնաբերվել է 5 հունվար 2005 թ. (Միքաել Բրաունի կողմից)
Հեռավորությունը Արեգակից 67,901638 ա. մ.
Արբանյակներ 2
Ուղեծրային տվյալներ
Պերիհելին 38,285204 ա. մ.
Ապոհելին 97,518071 ա. մ.
Մեծ կիսաառանցք 67,901638 ա. մ.
Էքսցենտրիսիտետ 0,436167
Սիդերիկ պարբերություն 559,5 տարի (204 360 օր)
Ուղեծրային արագություն 3,436 կմ/վ
Թեքվածություն 44,0231° (Արեգակի հասարակածի նկատմամբ)
Ծագման անկյան երկայնություն 35,9573°
Պերիկենտրոնի արգումենտ 151,5227°
Ֆիզիկական հատկանիշներ
Հասարակածային շառավիղ 2326 ± 12 կմ
Զանգված (1,67±0,02) × 1022 կգ
Միջին խտություն >2,52 գ/սմ3
Հասարակածային մակերևութային ձգողություն ~0,65 մ/վ2
2-րդ տիեզերական արագություն 1,549 կմ/վ
Պտույտի պարբերություն > 8 ժամ
Ալբեդո 0,96
Մթնոլորտային տվյալներ

136199 Էրիս (հին հուն.՝ Ἔρις , լատ.՝ Eris), գաճաճ մոլորակ, պլուտոիդ, որը, վերջին տվյալներով, փոքր ինչ փոքր է Պլուտոնից: Մինչև 2006 թվականի օգոստոսի 24-ը հավակնում էր մոլորակի կարգավիճակի (ավելի վաղ ենթադրվում էր, որ այն կարող է լինել ավելի մեծ քան Մերկուրին)։ Ամենաճշգրիտ չափումները կատարվել են 2010 թվականի նոյեմբերի 6-ին, երբ այս մոլորակը անցնում էր Կետի համաստեղության մի աստղի առջևով, Էրիսի շողքը թույլ տվեց գնահատելու այս պլուտոիդի տրամագիծը 10 կմ ճշտությամբ։ Էրիսը ունի մեկ արբանյակ՝ Դիսնոմիան:

Կարգավիճակը[խմբագրել]

Հայտնաբերողները, և նրանցից հետո էլ ՆԱՍԱ-ն ու որոշ ԶԼՄ-ներ հայտարարեցին այս մարմինը Արեգակնային համակարգի տասներորդ մոլորակ, սակայն 2006 թվականի օգօստոսի 24-ին Միջազգային աստղագիտական միությունը հաստատեց մոլորակի սահմանումը, որի համաձայն 2003 UB313 չի հանդիսանում մոլորակ։ Մարմինը դասակարգվել է «Գաճաճ մոլորակների» տեսակին։ 2008 թվականի հունիսի 11-ին ՄԱՄ-ը հայտարարեց պլուտոիդ հասկացության ներմուծման մասին։ Պլուտոիդներին են դասվել Էրիս և Պլուտոն գաճաճ մոլորակները։