Տրանսնեպտունային մարմիններ

Տրանսնեպտունային մարմին (ՏՆՄ) — Արեգակնային համակարգի երկնային մարմին, որը պտտվում է ուղեծրով Արեգակի շուրջ, 7 որի միջին հեռավորությունը արեգակից մեծ է, քան Նեպտունինը:

Տրանսնեպտունային մարմին ձևավորում են Կոյպերի գոտին, Ցրված սկավառակը և Օորտի ամպը:

1930 թվականին հայտնաբերվեց Պլուտոնը — գիտությանը հայտնի առաջին տրանսնեպտունային մարմինը, և մինչև 2006 թվականը համարվում էր Արեգակնային համակարգի իններորդ մոլորակը:

1978 թվականին հայտնաբերվեց Պլուտոնի արբանյակ Քարոնը: Հաջորդ տրանսնեպտունային մարմինը, (15760) 1992 QB₁, հայտնաբերվեց միայն 1992 թվականին — ավելի քան 60 տարի անց Պլուտոնից:

Ընդհանուր առմամբ 2009 թվականի սկզբի դրությամբ հայտնի են բազմազան հատկություններ ունեցող 1092 տրանսնեպտունային մարմիններ:

Ամենամեծ հայտնի տրանսնեպտունային մարմիններն են Էրիսը, հայտնաբերվել է 2005 թվականին, և Պլուտոնը.

Չափերը

Նեպտունը — Արեգակնային համակարգի ամենահեռու հայտնի մոլորակն է: Սակայն ՏՆՄ-ների մեջ հայտնի են 4 գաճաճ մոլորակներ:

Ստորև բերված աղուսյակում ցույց են տրված այն տրանսնեպտունային մարմինները, որոնց տրամագիծը անցնում է 800 կմ-ն՝

Մարմին	Բացարձակ աստղային մեծություն (H)	Տրամագիծ, կմ	Տիպը	Բնական արբանյակների քանակը
Էրիս	−1,19	~2340	Ցրված սկավառակի մարմին	1
Պլուտոն—Քարոն	−0,70 և 1	2320 և 1207	Պլուտինո	3
Հոմեա	0,00	~1600	Քյուբիվանո	2
Սեդնա	1,58	~1600	Օորտի ամպի մարմին	0
Մակեմակե	−0,44	~1480	Քյուբիվանո	0
Օրկ	2,2	~946	Պլուտինո	1
Կվավար	2,6	~890	Քյուբիվանո	1
2002 TC302	3,8	~1145	Այլ ռեզոնանսային մարիններ	0
Վարունա	3,7	~800	Քյուբիվանո	0
2002 UX25	3,6	~910	Քյուբիվանո	0
2002 AW197	3,2	~890	Ցրված սկավառակի մարմին	0
2007 OR10	1,7	~875	Ցրված սկավառակի մարմին	0
Իքսիոն	3,2	~820	Պլուտինո	0

Տարածական բաշխումը

Դիագրամի վրա ցույց են տրված ՏՆՄ-ների ուղեծրերի մեծ կիսաառանցքները և Թեքումը (ներառյալ Կոյպերի գոտու մարմինները). Ձախ մասում համեմատության համար ցույց են տրված կենտավրոսները: Ռեզոնանսային մարմինները նշված են կարմիր գույնով:

Արտաքին հղումներ

• «Տրանսնեպտունային մարմինների ցանկը»։ Archived from the original on 2011-08-17։ http://www.webcitation.org/610cIRqkZ։ Վերցված է 2010-12-29։