Օորտի ամպ

Պատկերը ցույց է տալիս Օորտի ամպի ենթադրյալ տեսքը

Օորտի ամպ, ենթադրական գնդաձև տարածք Արեգակնային համակարգում, որը հանդիսանում է երկարաժամկետ գիսաստղերի աղբյուր։ Դիտարկումներով Օորտի ամպի գոյությունը չի ապացուցված, սակայն կան շատ անուղակի փաստեր, որոնք բացահայտում են նրա գոյությունը։

Արեգակից մինչև Օորտի ամպը ընկած ենթադրյալ հեռավորությունը կազմում է 50.000 մինչև 100.000 ա. մ.^[1] — մոտ մեկ լուսային տարի. Դա կազմում է մինչև Կենտավրոսի Պրոքսիմա (Արեգակին ամենամոտ աստղը) ընկած հեռավորության մոտ քառորդ մասը։ Կոյպերի գոտին և ցրված սկավառակը, երկու այլ հայտնի տրանսնեպտունային մարմինների տարածքները, հազարավոր անգամներ փոքր են Օորտի ամպից։ Օորտի ամպի արտաքին սահմանը հանդիսանում է Արեգակնային համակարգի ձգողության ուժի սահմանը^[2] — Հիլլի գունդը, որը հաշվարկվել է մոտ 2,0 լուսային տարի Արեգակնային համակարգի համար։

Ինչպես ենթադրվում է Օորտի ամպը բաղկացած է երկու առանձին մասերից՝ արտաքին գնդաձև Օորտի ամպ և ներքին սկավառակաձև Օորտի ամպ։ Օորտի ամպի մարմինները մեծամասամբ կազմված են ջրային, ամոնիակային և մեթանային սառույցներից։ Աստղագետները գտնում են, որ Օորտի ամպի մարմինները առաջացել են Արեգակի մոտ և հետագայում ցրվել են հեռավոր տիեզերք գազային հսկա մոլորակների ձգողականության ազդեցության հետևանքով, Արեգակնային համակարգի ձևավորման նախնական շրջաններում^[1].

Չնայած այն բանին, որ Օորտի ամպի հավաստի դիտարկումենրի մասին չկան տեղեկություններ, աստղագետները գտնում են, որ այն հանդիսանում է Արեգակնային համակարգ ներխուժող բոլոր երկարաժամկետ գիսաստղերի և Հալլեյան տիպի գիսաստղերի, ինչպես նաև կենտավրոսներից և շատ Լուսնթագի ընտանիքի գիսաստղների աղբյուր^[3]։ Օորտի ամպի արտաքին սահմանը ընդամենը համարվում է Արեգակնային համակարգի մոտավոր սահման, և այսպիսով, այն հեշտությամբ կարող է ընկնել ինչպես մոտ գտնվող աստղերի ձգողության ազդեցության տակ, այնպես էլ Գալակտիկայի ազդեցության տակ։ Այդ ուժերը երբեմն ստիպում են գիսաստղներին ուղղվել Արեգակնային համակարգի կենտրոնական մաս^[1]։ Ելնելով նրանց ուղեծրերից, կարճաժամկետ գիսաստղերը կարող առաջանալ նաև ցրված սկավառակում, իսկ նրանցից որոշներն էլ Օորտի ամպում^[1]^[3]։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Կոյպերի գոտին և ավելի հեռու ընկած ցրված սկավառակը բազմաթիվ անգամ դիտվել և չափվել են, Օորտի ամպի մարմիններ, այս պահին կարող են ենթադրաբար համարվել միայն չորս մարմիններ՝ Սեդնան, (148209) 2000 CR₁₀₅, (2006) SQ₃₇₂ և (2008) KV₄₂^[4]^[5].

[խմբագրել] Տես նաև

[խմբագրել] Ծանոթագրություններ

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 Alessandro Morbidelli. (02.03.2008)։ «Origin and dynamical evolution of comets and their reservoirs» (PDF)։ arxiv։ http://arxiv.org/abs/astro-ph/0512256։ Վերցված է 2009-02-28։
↑ «Oort Cloud»։ NASA Solar System Exploration։ http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=OortCloud&Display=OverviewLong։ Վերցված է 2009-02-28։
↑ ^3,0 ^3,1 V. V. Emelyanenko, D. J. Asher, M. E. Bailey. (2007)։ «The fundamental role of the Oort cloud in determining the flux of comets through the planetary system»։ Monthly Notices of the Royal Astronomical Society։ http://www.blackwell-synergy.com/doi/abs/10.1111/j.1365-2966.2007.12269.x։ DOI:10.1111/j.1365-2966.2007.12269.x(անգլ.)
↑ Alessandro Morbidelli, Harold Levison. (2004)։ «Scenarios for the Origin of the Orbits of the Trans-Neptunian Objects (2000) CR₁₀₅ and (2003) VB₁₂ (Sedna)»։ The Astronomical Journal։ http://adsabs.harvard.edu/abs/2004AJ....128.2564M։ DOI:10.1086/424617(անգլ.)
↑ «International Team of Astronomers Finds Missing Link»։ NRC Herzberg Institute of Astrophysics։ 2008։ http://www.hia-iha.nrc-cnrc.gc.ca/media/2008-09-04_e.html։ (անգլ.)

[խմբագրել] Արտաքին հղումներ

«Կոյպերի գոտին և Օորտի ամպը»։ Астронет։ http://www.astronet.ru/db/msg/1170734/kboc.html։
«The Kuiper Belt and The Oort Cloud»։ The Nine Planets։ http://www.nineplanets.org/kboc.html։
«Остаток туманности — Облако Оорта»։ Исследование Солнечной системы։ http://galspace.spb.ru/index85.html։

Արեգակնային համակարգ

Արեգակ
Մոլորակներ · Գաճաճ մոլորակներ : · Փայլածու · Արուսյակ · Երկիր · Հրատ · Սերես · Լուսնթագ · Երևակ · Ուրան · Նեպտուն · Պլուտոն · Հոմեա · Մակեմակե · Էրիս ·
Գաճաճ մոլորակի թեկնածուներ: Սեդնա · Օրկ · Կվավար · 2007 OR₁₀
Մոլորակների խոշոր արբանյակներ։ Լուսին · Կալիստո · Գանիմեդ · Եվրոպա · Իո · Տիտան · Էնցելադ · Միմաս · Հաբեթ · Տեֆիյա · Դիոնա · Ռեա · Օբերոն · Տիտանիա · Արիել · Ումբրիել · Միրանդա · Տրիտոն · Քարոն
Արբանյակներ / Օղակներ: Երկրի · Հրատի · Լուսանթագի/∅ · Երևակի/∅ · Ուրանի/∅ · Նեպտունի/∅ · Պլուտոնի · Հոմեայի · Էրիսի
Աստղաքարեր · Փոքր մոլորակներ · Աստերոիդներ/Աստերոիդի լուսիններ · Տրոյացիներ · Կենտավրոսներ · Տրանսնեպտունյան մարմիններ (Պլուտինոներ · Քյուբիվանոներ) · Դամոկլոիդներ · Գիսաստղներ
Տիեզերական փոշի · Փոքր մարմիններ · Երկրային խմբի մոլորակներ · Աստերոիդների գոտի · Գազային հսկաներ · Կոյպերի գոտի · Ցրված սկավառակ · Օորտի ամպ

[Morbidelli2006-0] 1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 Alessandro Morbidelli. (02.03.2008)։ «Origin and dynamical evolution of comets and their reservoirs» (PDF)։ arxiv։ http://arxiv.org/abs/astro-ph/0512256։ Վերցված է 2009-02-28։

[NASA_SSE_oort-1] «Oort Cloud»։ NASA Solar System Exploration։ http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=OortCloud&Display=OverviewLong։ Վերցված է 2009-02-28։

[emel2007-2] 3,0 ^3,1 V. V. Emelyanenko, D. J. Asher, M. E. Bailey. (2007)։ «The fundamental role of the Oort cloud in determining the flux of comets through the planetary system»։ Monthly Notices of the Royal Astronomical Society։ http://www.blackwell-synergy.com/doi/abs/10.1111/j.1365-2966.2007.12269.x։ DOI:10.1111/j.1365-2966.2007.12269.x(անգլ.)

[morbidelli04-3] Alessandro Morbidelli, Harold Levison. (2004)։ «Scenarios for the Origin of the Orbits of the Trans-Neptunian Objects (2000) CR₁₀₅ and (2003) VB₁₂ (Sedna)»։ The Astronomical Journal։ http://adsabs.harvard.edu/abs/2004AJ....128.2564M։ DOI:10.1086/424617(անգլ.)

[herzberg2008-4] «International Team of Astronomers Finds Missing Link»։ NRC Herzberg Institute of Astrophysics։ 2008։ http://www.hia-iha.nrc-cnrc.gc.ca/media/2008-09-04_e.html։ (անգլ.)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Օորտի ամպ

[խմբագրել] Տես նաև

[խմբագրել] Ծանոթագրություններ

[խմբագրել] Արտաքին հղումներ

Անձնական գործիքներ

Անվանատարածքներ

Տարբերակներ

Դիտումները

Գործողություններ

Որոնել

Նավարկում

Մասնակցել

Գործիքներ

Այլ լեզուներով