Եվրոպա (արբանյակ)
Տես նաև Եվրոպա (այլ կիրառումներ)
| Եվրոպա Եվրոպան բնական գույներով (լուսանկարը «Գալիլեո» ԱՄԿ) |
|
|---|---|
| Այլ անվանումներ | Յուպիտեր II |
| Հայտնաբերումը | |
| Հայտնաբերել է | Գալիլեո Գալիլեյ |
| Հայտնաբերման ամսաթիվը | 8 հունվար 1610 |
| Ուղեծրի տվյալները | |
| Պերիզինը | 664 792 կմ |
| Ապոզինը | 677 408 կմ |
| Մեծ կիսաառանցքը | 671 100 կմ |
| Ուղեծրի միջին շառավիղը | 670 900 կմ |
| Էքսցենտրիսիտետը | 0,0094 |
| Սիդերիկ պարբերությունը | 3,551 Երկրային օր |
| Ուղեծրային արագությունը | 49 476,1 կմ/ժ |
| Թեքվածությունը | 0,470° (Լուսնթագի հասարակածի նկատմամբ) |
| Արբանյակը | Լուսնթագի |
| Ֆիզիկական տվյալները | |
| Միջին շառավիղը | 1 569 կմ |
| Մակերևույթի մակերեսը | 3,09 ×107 կմ2 |
| Ծավալը | 1,593 × 1010 կմ3 |
| Զանգվածը | 4,80 × 1022 կգ |
| Միջին խտությունը | 3,01 գ/սմ3 |
| Հասարակածային մակերևութային ձգողությունը | 1,314 մ/վ2 |
| 2-րդ տիեզերական արագությունը | 2,025 կմ/վ |
| Պտույտի պարբերությունը | Սինքրոն |
| Առանցքի թեքումը | 0,1o |
| Մակերևույթի միջին ջերմաստիճանը | -171oC (102 K) |
| Ալբեդոն | 0,67 ± 0,03 |
| Աստղային մեծությունը | 5,29 (հակադիր դիրքում) |
| Մթնոլորտը | |
| Մթնոլորտային ճնշումը | 0,1 μՊա, կամ 10−12 մթն. |
| Բաղադրությունը | 100% թթվածին |
Եվրոպա (հուն․՝ Ευρώπη) ― Լուսնթագի վեցերրորդ արբանյակն է, Գալիլեյան արբանյակներից ամենափոքրը։ Հայտնաբերվել է Գալիլեո Գալիլեյի կողմից 1610 թվականին։ Ենթադրվում է, որ Եվրոպայի սառցե մակերևույթի տակ գտնվում է օվկիանոս, որտեղ կարող է նաև կյանք գոյություն ունենալ։
Արբանյակի հայտնագործման մեկ այլ թեկնածու էր գերմանացի աստղագետ Սիմոն Մարիուսը, որը դիտել էր այն 1609 թվականին, բայց չէր հրատարակել հայտնաբերված տվյալները։
«Եվրոպա» անվանումը կապված է հին հունական առասպելաբանության հերոսներից մեկի՝ Զևսի (Յուպիտերի) սիրուհու անվան հետ։ Այս անվանումը առաջարկվել է Սիմոն Մարիուսի կողմից 1614 թվականին, բայց երկար ժամանակ գործածման մեջ չի եղել։ Գալիլեյը իր հայտնաբերած 4 արբանյակներն անվանել էր «Մեդիչիի մոլորակներ» և որպես անվանման միջոց ուղղակի համարակալել էր դրանք։ Եվրոպային անվանել էր «Յուպիտերի երկրորդ արբանյակ» (հաճախ այն անվանում էին «Յուպիտեր 2)։ Միայն XX դարի կեսերից է «Եվրոպա» անվանումը տարածում գտել։
| Արեգակնային համակարգ |
|---|
|
|
| Արեգակ |
| Մոլորակներ · Գաճաճ մոլորակներ : · Փայլածու · Արուսյակ · Երկիր · Հրատ · Սերես · Լուսնթագ · Երևակ · Ուրան · Նեպտուն · Պլուտոն · Հոմեա · Մակեմակե · Էրիս · |
| Գաճաճ մոլորակի թեկնածուներ: Սեդնա · Օրկ · Կվավար · 2007 OR10 |
| Մոլորակների խոշոր արբանյակներ։ Լուսին · Կալիստո · Գանիմեդ · Եվրոպա · Իո · Տիտան · Էնցելադ · Միմաս · Հաբեթ · Տեֆիյա · Դիոնա · Ռեա · Օբերոն · Տիտանիա · Արիել · Ումբրիել · Միրանդա · Տրիտոն · Քարոն |
| Արբանյակներ / Օղակներ: Երկրի · Հրատի · Լուսանթագի/∅ · Երևակի/∅ · Ուրանի/∅ · Նեպտունի/∅ · Պլուտոնի · Հոմեայի · Էրիսի |
| Աստղաքարեր · Փոքր մոլորակներ · Աստերոիդներ/Աստերոիդի լուսիններ · Տրոյացիներ · Կենտավրոսներ · Տրանսնեպտունյան մարմիններ (Պլուտինոներ · Քյուբիվանոներ) · Դամոկլոիդներ · Գիսաստղներ |
| Տիեզերական փոշի · Փոքր մարմիններ · Երկրային խմբի մոլորակներ · Աստերոիդների գոտի · Գազային հսկաներ · Կոյպերի գոտի · Ցրված սկավառակ · Օորտի ամպ |