Եվրոպա (արբանյակ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1rightarrow.png  Տես նաև Եվրոպա (այլ կիրառումներ) 
Եվրոպա
Europa-moon.jpg
Եվրոպան բնական գույներով
(լուսանկարը «Գալիլեո» ԱՄԿ)
Այլ անվանումներ Յուպիտեր II
Հայտնաբերումը
Հայտնաբերել է Գալիլեո Գալիլեյ
Հայտնաբերման ամսաթիվը 8 հունվար 1610
Ուղեծրի տվյալները
Պերիզինը 664 792 կմ
Ապոզինը 677 408 կմ
Մեծ կիսաառանցքը 671 100 կմ
Ուղեծրի միջին շառավիղը 670 900 կմ
Էքսցենտրիսիտետը 0,0094
Սիդերիկ պարբերությունը 3,551 Երկրային օր
Ուղեծրային արագությունը 49 476,1 կմ/ժ
Թեքվածությունը 0,470° (Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ)
Արբանյակը Յուպիտերի
Ֆիզիկական տվյալները
Միջին շառավիղը 1 569 կմ
Մակերևույթի մակերեսը 3,09 ×107 կմ2
Ծավալը 1,593 × 1010 կմ3
Զանգվածը 4,80 × 1022 կգ
Միջին խտությունը 3,01 գ/սմ3
Հասարակածային մակերևութային ձգողությունը 1,314 մ/վ2
2-րդ տիեզերական արագությունը 2,025 կմ/վ
Պտույտի պարբերությունը Սինքրոն
Առանցքի թեքումը 0,1o
Մակերևույթի միջին ջերմաստիճանը -171oC (102 K)
Ալբեդոն 0,67 ± 0,03
Աստղային մեծությունը 5,29 (հակադիր դիրքում)
Մթնոլորտը
Մթնոլորտային ճնշումը 0,1 μՊա, կամ 10−12 մթն.
Բաղադրությունը 100% թթվածին

Եվրոպա (հուն․՝ Ευρώπη), Յուպիտերի վեցերրորդ արբանյակն է, Գալիլեյան արբանյակներից ամենափոքրը։ Հայտնաբերվել է Գալիլեո Գալիլեյի կողմից 1610 թվականին։ Ենթադրվում է, որ Եվրոպայի սառցե մակերևույթի տակ գտնվում է օվկիանոս, որտեղ կարող է նաև կյանք գոյություն ունենալ։

Արբանյակի հայտնագործման մեկ այլ թեկնածու էր գերմանացի աստղագետ Սիմոն Մարիուսը, որը դիտել էր այն 1609 թվականին, բայց չէր հրատարակել հայտնաբերված տվյալները։

«Եվրոպա» անվանումը կապված է հին հունական առասպելաբանության հերոսներից մեկի՝ Զևսի (Յուպիտերի) սիրուհու անվան հետ։ Այս անվանումը առաջարկվել է Սիմոն Մարիուսի կողմից 1614 թվականին, բայց երկար ժամանակ գործածման մեջ չի եղել։ Գալիլեյը իր հայտնաբերած 4 արբանյակներն անվանել էր «Մեդիչիի մոլորակներ» և որպես անվանման միջոց ուղղակի համարակալել էր դրանք։ Եվրոպային անվանել էր «Յուպիտերի երկրորդ արբանյակ» (հաճախ այն անվանում էին «Յուպիտեր 2)։ Միայն XX դարի կեսերից է «Եվրոպա» անվանումը տարածում գտել։