Զևս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Զևս
(հին հուն.՝ Ζεύς)
Statue of Zeus (Hermitage) - Статуя Юпитера.jpg
Զևսի արձանը Օլիմպիայում
կայծակի ու որոտի աստված, բարձրագույն աստված
Դիցաբանություն՝ Հին հունական
Անունը այլ լեզուներով՝ Zews
Այլ մշակույթներում՝ Յուպիտեր, Արամազդ, Ահուրամազդա
Հայր՝ Կրոնոս
Մայր՝ Հռեա
Եղբայր՝ Պոսեյդոն և Աիդ
Քույր՝ Հեստիա, Դեմետրա, Հերա
Ամուսին: Հերա
Զավակներ՝ Արես, Աֆրոդիտե, Ապոլլոն, Արտեմիս, Հերմես, Պերսեփոնե, Դիոնիսոս և այլք
Պատկերներ Վիքիպահեստում?

Զևս[1] (հին հունարեն՝ Ζεύς, Զէոս նոր հունարեն` Δίας, Դիաս)` հին հունական առասպելաբանությունում երկնքի, ամպրոպի և կայծակի աստված, աշխարհի տիրակալ։ Օլիմպոսի աստվածներից գլխավորը, կրոնոսի և Հռեայի երրորդ որդին, Աիդի, Հեստիայի, Դեմետրայի և Պոսեյդոնի եղբայրը։ Զևսի կինը՝ Հերա աստվածուհին, նաև նրա քույրն է։

Զևսի ատրիբուտներն են վահանը և երկկողմանի կացինը (լաբրում), երբեմն արծիվը։ Նստավայրը համարվել է Օլիմպոս սարը (Զևս Օլիմպիացի)։ Բացի դրանից նա բաշխում է երկրի վրա բարին ու չարը, երբեմն նույնացվում է ճակատագրի հետ, երբեմն ինքն է Ճակատագրին ենթակա էակ։ Նա կարող է կանխատեսել ապագան, հայտարարում է ճակատագրի կամքը երազների, ամպրոպի և կայծակի միջոցով։ Ամբողջ հասարակական կարգը հաստատված է Զևսի կողմից, նա է նվիրել մարդկանց օրենքներ, հաստատել է արքաների իշխանությունը, պահպանում է ընտանիքն ու օջախը, հետևում է ավանդույթների և սովորույթների պահպանմանը։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Հովհաննես Բարսեղյան (2006)։ "Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում", Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու։ Երևան: 9-րդ հրաշալիք, 60։ ISBN 99941-56-03-9։