Ուրանոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ուրանոս
Aion mosaic Glyptothek Munich W504.jpg

Երկնքի աստված
Դիցաբանություն՝ Հին հունական
Զբաղմունք՝ Երկրի տիրակալն այնքան ժամանկ, մինչև Ուրանոսի կողմից գահընկեց արվեց և նետվեց Տարտարոս
Հայր՝ Եթեր
Մայր՝ Հեմերա
Ամուսին: Գեա
Զավակներ՝ Հեկատոնքեյրներ, Կիկլոպներ, Տիտաններ
Կապված կերպարներ՝ Գեա, Կրոնոս, Հռեա

Ուրանոս (հին հունարեն՝ Οὐρανός - երկինք), Հունական դիցաբանության աստվածներից, մարմնավորում է երկինքը։ Գեայի ամուսինն է։ Գեան և Ուրանոսն ունեցան 6 դուստր, 6 որդի, որոնց ասում են տիտաններ։[1]

Ըստ դիցաբանության՝ Գեան՝ Երկիրը, ծնունդ է տալիս Երկնքին՝ Ուրանոսին, և Երկինքը տարածվում է Երկրի վրա։ Դեպի Ուրանոսն են խոյանում Գեայի ծնած բարձրագագաթ լեռները։ Գեան ծնունդ է տալիս նաև ծովերին. նրանք հայր չունեն։

Ուրանոսը տիրակալ է դառնում աշխարհին։ Նա կնության առավ Գեային։ Նրանցից ծնվեցին լեռները, Պոնտոս ծովը, ինչպես նաև նիմփերը, տիտանները, կիկլոպները և հարյուրձեռքանի հսկա հեկատոնքեիրները։ Ուրանոսն ատում էր սարսափելի տեսքով իր երեխաներին և նրանց թաքցրեց իրենց մոր որովայնում։
Նրանց որդին՝ տիտան Օվկիանոսը և Թետիսը լույս աշխարհ բերին բոլոր գետերը։ Տիտան Հիպերիոնն ու Թեան աշխարհ բերեցին Արևը՝ Հելիոսը, Լուսինը՝ Սելենեն և բոսորագույն արշալույսը՝ Էոսը (Ավրորա[2]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Գ. Մ. Գալստյան (1966)։ Դիցաբանական անունների ու դարձվածքների համառոտ բառարան։ Երևան: «Լույս», էջ 139։ 
  2. Ն. Ա. Կուն (1989)։ Հին Հունաստանի լեգենդներն ու առասպելները։ Երևան: «Լույս», էջ 18-19։