Պրոմեթևս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Արծիվը ծվատում է Պրոմեթևսի լյարդը

Պրոմեթևս (հին հունարեն՝ Προμηθεύς ), հին հունական դիցաբանության մեջ՝ տիտաններից մեկը, մարդկանց արարիչ և պաշտպան։ Ըստ առասպելի՝ ծեփել է մարդկանց կավից, իսկ Աթենասը նրանց մեջ կյանք է շնչել։
Պրոմեթևսը մարդկային տոհմի հովանավոր ու դաստիարակն էր վերջինիս գոյության առաջին շրջանում։ Օլիմպոսից կրակը գողանալու և մարդկանց նվիրելու համար Զևսը դաժանորեն պատժեց նրան՝ գամելով Կովկասյան լեռներին։ Զևսի ուղարկած արծիվն ամեն օր ծվատում էր նրա լյարդը, որը գիշերվա ընթացքում նորից վերականգնվում էր։
Պրոմեթևսի տանջանքներին վերջ տվեց Հերակլեսը, որն իր ճանապարհորդություններից մեկի ժամանակ հանդիպեց նրան ու ազատեց շղթաներից։

Պրոմեթևսը և Իոն[խմբագրել]


Այն ժամանակ, երբ Պրոմեթևսը կրում էր իր տառապանքը, նրա մոտ է գալիս Իոն` գետերի աստված Ինաքոսի դուստրը, ում սիրահարվել էր Զեւսը եւ խանդոտ Հերայից թաքցնելու համար նրան դարձրել էր կով: Հերայից փախչելով՝ Իոն հասել էր մինչեւ Կովկասյան լեռներ:
Պրոմեթեւսը կարողանում էր գուշակել մոտ ապագան եւ Իոին ասաց, որ նա անցնելու է Բոսփորը, որն իր պատվին կստանա իր անունը, որ նշանակում է «կովի գետանց», հետո, լինելով շատ տեղերում, հասնելու է մինչև Նեղոս, որտեղ և Զեւսը նրան է վերադարձնելու նախկին կերպարանքը։
Պրոմեթևսը նաև գուշակեց, որ դրանից հետո Իոն Զևսից ունենալու է որդի՝ Եւպաթոս անունով և նրա ժառանգը շատ սերունդներ հետո կազատի իրեն տառապանքներից։
և, իսկապես, բազում սերունդներ հետո Եւպաթոսի ժառանգներից մեկը եղավ մեծագույն հերոս Հերակլեսը, ում շնորհիվ Պրոմեթևսն ազատվեց գերությունից։[1]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Edith Hamilton. Mythology.