Հալիմեդե (արբանյակ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Logo stars (green).png
Spacer-133x3.gif
CD 2c.png
CD 2c.png
Հալիմեդե
(S/2002 N 1; Նեպտուն IX)
հին հուն.՝ Αλιμήδη
Halimede.jpg
Հիմնական տվյալներ
Հայտնաբերվել է 14 օգոստոսի 2002թ.[1][2] թ. (Մեթյու Հոլմանի, Ջոն Կավելաարսի, Թոմի Գրավի, Ուիզլի Ֆրեյզերի և Դեն Միլիսավլյևիչի կողմից)
Հեռավորությունը Նեպտուն 16 611 000 կմ[3]
Ուղեծրային տվյալներ
Մեծ կիսաառանցք 16 611 000 կմ[3]
Էքսցենտրիսիտետ 0,2646[3]
Սիդերիկ պարբերություն 1879,08 օր
(5,14 a)
Թեքվածություն 112,712°[3] (Նեպտունի հասարակածի նկատմամբ)
Ֆիզիկական հատկանիշներ
Շառավիղ 62 կմ[4][5]
Միջին խտություն 1,5 գ/սմ3 ենթադրված
Ալբեդո 0.04 ենթադրված[4]
Մթնոլորտային տվյալներ

Հալիմեդե (հին հուն.՝ Ἁλιμήδη ), նույնպես հայտնի է որպես Նեպտուն IX, Նեպտուն մոլորակի անկանոն բնական արբանյակ: Հայտնաբերվել է Մեթյու Հոլմանի, Ջոն Կավելաարսի, Թոմի Գրավի, Ուիզլի Ֆրեյզերի և Դեն Միլիսավլյևիչի կողմից 2002 թվականի օգոստոսի 14-ին[6]:

Նեպտունի անկանոն արբանյակներ

Հալիմեդեն Նեպտունի արբանյակների միջև երկրորդն է իր էքսցենտրիսիտետով և երրորդը թեքմամբ[7]: Ցույց տրված դիագրամի վրա այն համեմատված է Նեպտունի այլ արբանյակների հետ։ Հորիզոնական գծից վեր գտնվող արբանյակները ունեն ուղիղ շարժում, իսկ ներքև ընկածները` հակադարձ։ Դեղին գծերը ցույց են տալիս պերիկենտրոնից ապոկենտրոն ընկած հեռավորությունը, ներկայացնելով էքսցենտրիսիտետը։

Հալիմեդեն ունի մոտ 62 կիլոմետր տրամագիծ (ենթադրելով, որ նրա ալբեդոն կազմում է 0,04)[4]: Այն ունի բնական (գորշ) գույն տեսանելի լույսում։ Քանի որ, Հալիմեդեն ունի Ներեիդային չափազանց նման գույն, չափազանց հավանական է (41%[6]), որ այն գոյացել է Ներեիդայի և այլ մարմնի բախման արդյունքում, և հանդիսանում է Ներեիդայի բեկորը[8]:

Հալիմեդեն, ինչպես և Նեպտունի այլ արտաքին արբայակները, անվանվել է 50 ներեուհիներից մեկի անունով։ Մինչև նրա պաշտոնական անվանում ստանալը 2007 թվականի փետրվարի 3-ին, Նեսոն կրում էր նախնական S/2002 N 1 անվանումը[1]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 ՌՇԼ (2011-07-21)։ «Մոլորակների արբանյակների հայտնաբերման տվյալները»։ Ռեակտիվ Շարժման Լաբորատորիա։ http://ssd.jpl.nasa.gov/?sat_discovery։ Վերցված է 2011-10-24։ 
  2. Գրին, Դենիել Վ. Ե. (13 հունվարի 2003). «Նեպտունի արբանյակներ». ՄԱՄ թերթիկ 8047. http://www.cbat.eps.harvard.edu/iauc/08000/08047.html։ Վերցված է 2011-10-24. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Ջակոբսոն, Ռ. Ա. (2008)։ «NEP078 – ՌՇԼ արբանյակների էֆեմերիդները»։ Մոլորակների արբանյակների միջին ուղեծրային տվյալները։ http://ssd.jpl.nasa.gov/?sat_elem։ Վերցված է 2009-09-23։ 
  4. 4,0 4,1 4,2 Սքոթ Շեփարդ, Դևիդ Ջուիտ, Ժան Կլեյնա (2006). «Նեպտունի շուրջ «նորմալ» անկանոն արբանյակների որոնումը». Աստղագիտական ամսագիր 132: 171–176. doi:10.1086/504799. 
  5. Շեփարդ, Սքոթ Ս.։ «Նեպտունի հայտնի արբանյակները»։ Մոլորակների մագնետիզմի բաժին (Կարնեգիի Ինստիտուտ Վաշինգտոնում)։ http://www.dtm.ciw.edu/users/sheppard/satellites/nepsatdata.html։ Վերցված է 2008-12-13։ 
  6. 6,0 6,1 Հոլման, Մ. Ջ.; Կավելաարս, Ջ. Ջ.; Գրավ, Տ. (2004). «Նեպտունի հինգ անկանոն արբանյակների հայտնաբերումը» (PDF). Նեյչր 430 (7002): 865–867. doi:10.1038/nature02832. PMID 15318214. Bibcode2004Natur.430..865H. https://www.cfa.harvard.edu/~mholman/nature_final.pdf։ Վերցված է 2011-10-24. 
  7. Ուիլյամս, Դևիդ Ռ. (2008-01-22)։ «Նեպտունի արբանյակների փաստերը»։ ՆԱՍԱ (Ազգային տիեզերական գիտությունների տվյալների կենտրոն)։ http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/neptuniansatfact.html։ Վերցված է 2011-11-03։ 
  8. Գրավ, Թոմի; Հոլման, Մեթյու; Ֆրեյզեր, Ուիզլի (2004-09-20). «Նեպտունի և Ուրանի անկանոն արբանյակների ֆոտոմետրիան». Աստղագիտական ամսագիր 613 (1): L77–L80. doi:10.1086/424997. Bibcode2004ApJ...613L..77G. 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Commons-logo.svg