Կորդելիա (արբանյակ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Logo stars (green).png
Spacer-133x3.gif
CD 2c.png
CD 2c.png
Կորդելիա
(S/1986 U 7; Ուրան VI)
Uranus rings and two moons.jpg
«Վոյաջեր-2» ԱՄԿ-ի լուսանկարը, Կորդելիան (ներքևում օղակի մեջ)
Հիմնական տվյալներ
Հայտնաբերվել է 20 հունվար 1986 թ. (Ռիչարդ Տերիլ / «Վոյաջեր-2»-ի կողմից)
Հեռավորությունը Ուրանից 49 751,722 ± 0,149 կմ
Ուղեծրային տվյալներ
Մեծ կիսաառանցք 49 751,722 ± 0,149 կմ[1]
Էքսցենտրիսիտետ 0,00026 ± 0,000096
Սիդերիկ պարբերություն 0,33503384 ± 0,00000058 օր
Թեքվածություն 0,08479 ± 0,031° (Ուրանի հասարակածի նկատմամբ)
Ֆիզիկական հատկանիշներ
Շառավիղ 50 × 36 × 36 կմ[2]
Մակերևույթի մակերես ~5500 կմ²[3]
Ծավալ ~38 900 կմ³
Զանգված ~5,0 × 1016 կգ
Միջին խտություն ~1,3 գ/սմ³
Հասարակածային մակերևութային ձգողություն ~0,0073 մ/վ²
2-րդ տիեզերական արագություն ~0,01 կմ/վ
Պտույտի պարբերություն Սինքրոն
Առանցքի թեքում 0,0°
Ալբեդո 0,08 ± 0,01[4]
Մթնոլորտային տվյալներ
Մթնոլորտի ջերմաստիճան 64 Կ (−209 °C)

Կորդելիա (անգլ.՝ Cordelia), Ուրան մոլորակին ամենամոտ արբանյակն է, հայտնաբերվել է «Վոյաջեր-2» ԱՄԿ-ի լուսանկարների վրա 1986 թվականին։ Այն ստացել է S/1986 U 7 ժամանակավոր անվանումը[5], այդ ժամանակից այլևս չէր դիտվել, մինչև «Հաբլ» աստղադիտակով համապատասխան լուսանկարի ստանալը 1997 թվականին։
Իր անվանումը ստացել է Շեքսպիրի Լիր Արքա պիեսի կերպարի անունից։
Նույնպես նշանակվում է Ուրան VI[6]:

Բացի ուղեծրից[1], շառավղից[2] և երկրաչափական ալբեդոից[4] Կորդելիայի մասին գործնականորեն ոչինչ հայտնի չէ։ «Վոյաջեր-2» փոխանցած լուսանկարների վրա Կորդելիան երևում է որպես երկարավուն մարմին, իր հիմնական առանցքով ուղղված դեպի Ուրանը։ Նրա լայնության հարաբերությունը երկարությանը կազմում է 0,7 ± 0,2։
Կորդելիան կատարում է «հովիվ արբանյակի» դեր Ուրանի Էպսիլոն օղակի համար[7]։ Կորդելիայի ուղեծիրը գտնվում է Ուրանի սինքրոն ուղեծրի ներսում, որի հետևանքով այս արբանյակի ուղեծիրը աստիճանաբար իջնում է[2]։

Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 Ջակոբսոն, Ռ. Ա. (1998). «Ուրանի ներքին արբանյակների ուղեծրերը դիտարկված Հաբլ տիեզերական աստղադիտակով և Վոյաջեր 2 կայանից». Աստղագիտական ամսագիր 115 (3): 1195–1199. doi:10.1086/300263. Bibcode1998AJ....115.1195J. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Կարկոշկա, Երիկ (2001). «Վոյաջերի տասնմեկերորդ հայտնագործությունը. Ուրանի արբանյակներ և առաջին ինը արբանյակների ֆոտոմետրիան». Իկարուս 151 (1): 69–77. doi:10.1006/icar.2001.6597. Bibcode2001Icar..151...69K. 
  3. Հաշվարկվել է մյուս պարամետրերից ելնելով։
  4. 4,0 4,1 Կարկոշկա, Էրիկ (2001). «Հաբլ տիեզերական աստղադիտակից ստացված Ուրանի օղակների և 16 արբանյակների տարբերակող ֆոտոմետրիան». Իկարուս 151 (1): 51–68. doi:10.1006/icar.2001.6596. Bibcode2001Icar..151...51K. 
  5. Սմիթ, Բ. Ա. (1986-01-27). «Ուրանի արբանյակները և օղակները». ՄԱՄ թերթիկ 4168. http://www.cbat.eps.harvard.edu/iauc/04100/04168.html#Item1։ Վերցված է 2011-10-31. 
  6. «Մոլորակների և արբանյակների անունները և հայտնաբերողները»։ Մոլորակների անվանումների լրատու։ ԱՄՆԵԾ Աստղաերկրաբանություն։ 21 հուլիս 2006։ http://planetarynames.wr.usgs.gov/Page/Planets։ Վերցված է 6 օգոստոս 2006։ 
  7. Էսպոզիտո, Լ. Վ. (2002). «Մոլորակների օղակներ». Ֆիզիկայի առաջխաղացումների հաշվոտվություններ 65: 1741–1783. doi:10.1088/0034-4885/65/12/201. http://www.iop.org/EJ/abstract/0034-4885/65/12/201. 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]