Կորեերեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
հանգուլ՝ վերից վար

Կորեերենը (կոր.՝ 한국말 — հան գուկ մալ <韓國語> / 조선말 (ջո սոն ման) / 조선어 <朝鮮語>), կորեացիների լեզուն։ Պետական լեզու է Հյուսիսային Կորեայում և Հարավային Կորեայում։ Խոսվում է Կորեական թերակղզում, Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում, Ճապոնիայում, Ռուսաստանում և ԱՄՆ-ում։ Խոսողների թիվը՝ 78 միլիոն մարդ։

Կորեերենը համարվում է մեկուսացած լեզու, թեև նրա ծագման մասին կան տարբեր կարծիքներ (դրավիդյան, ճապոնական, հնասիական, հնդեվրոպական և այլն)։ Ունի 6 բարբառ՝ հյուսիսարևելյան, հյուսիսարևմտյան, կենտրոնական, հարավարևելյան, հարավարևմտյան և Չեջուդո կղզու բարբառը։ Կորեերենը գործածում է կորեական գիրը՝ Հանգուլը, օգտագործելով նաև չինական հանջա հիերոգլիֆներ։ Ըստ աշխարհի լեզուների դասակարգման կորեերենը 13-րդն է։

Առանձնահատկություններ[խմբագրել]

Բաղաձայնական համակարգում տարբերակում են եռաշարք աղմկային բաղաձայններ։ Հարուստ է միաբարբառներով ու երկբարբառներով։ Շեշտը բարբառների մի մասում ուժային է, մյուսում՝ երաժշտական և անկայուն։ Կորեերենը կցական լեզու է, սակայն ուժեղ միտում ունի դեպի վերլուծական կառուցվածքը։ Գոյականները հարուստ են հոլովական ձևերով, բացակայում է քերականական սեռը։ Բայերն ու ածականները չունեն դեմքի, թվի, սեռի կարգեր։ Շարահյուսության մեջ բառերի դասավորությունը հաստատուն է, իսկ նրանց կապը իրագործվում է ետադրություններով, մասնիկներով, սպասարկու բառերով և այլն։ Փոխառությունները գլխավորապես եվրոպական լեզուներից և ճապոներենից են, մեծ տոկոս են կազմում չինաբանությունները։ Ժամանակակից գրական կորեերենի հիմքում ընկած է Սեուլի խոսվածքը։ Կորեայի Ժողովրդա-Դեմոկրատական Հանրապետությունում որպես նորմա ընդունված է Փհենյանի խոսվածքը։

Այբուբենը և գիրը[խմբագրել]

가 나 다 라 마 바 사 아 자 차 카 타 파 하
아 야 어 여 오 요 우 유 으 이
Բաղաձայներ
գ/կ ն դ/տ ր/լ մ բ/պ ս/շ - / նգ ժ/ջ չ խ թ փ հ
                 
կկ տտ պպ սս ժժ
Ձայնավորներ
Տառ
Հիմք
ա օ օ ու ը ի ե ե յո յու ի
j+
յա յո յո յու յե յե
վ+
վա վո վե վե

Բառապաշար[խմբագրել]

  • Բառեր և արտահայտություններ (실용 간단 한국어)
  • Բարև - 안녕하세요? 안녕하십니까?
  • Բարի գալուստ - 환영합니다. 어서오세요. 어서오십시오.
  • Ողջույն - 고마워요. / 고맙습니다.
  • Այո / ոչ - 네, 예 / 아니요, 아닙니다. (옛 조선말로는 "아니올시다.")
  • Խնդրում եմ - 주세요, 주십시요.
  • Հաջողություն / ցտեսություն - 안녕히 가세요, 안녕히 가십시요, 안녕히 가십시오!
  • Թվեր (실용 한국어 숫자)
  • 1 - 하나(일 / 一), 2 - 둘(이 / 二), 3 - 셋(삼 / 三), 4 - 넷(사 / 四), 5 - 다섯(오 / 五), 6 - 여섯(육 / 六), 7 - 일곱(칠 / 七), 8 - 여덟(팔 / 八), 9 - 아홉(구 / 九), 10 - 열(십 / 十)
  • 11 - 열하나(십일 / 十一), 12 - 열둘(십이 / 十二)
  • 20 - 스물(이십 / 二十), 30 - 서른(삼십 / 三十), 40 - 마흔(사십 / 四十), 50 - 쉰(오십 / 五十), 60 - 예순(육십 / 六十), 70 - (칠십 / 七十), 80 - 여든(팔십 / 八十), 90 - 아흔(구십 / 九十), 100 - 온(백 / 百, 일백 / 一百)
  • 1000 - 즈믄(천 / 千, 일천 / 一千)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Տես նաև[խմբագրել]