Հարթավան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գյուղ
Հարթավան
Կոորդինատներ: 40°28′41″ հս․ լ. 44°24′02″ ավ. ե. / 40.47806° հս․. լ. 44.40056° ավ. ե. / 40.47806; 44.40056
Երկիր Հայաստան Հայաստան
Մարզ Արագածոտնի մարզ
Պաշտոնական լեզու Հայերեն
Բնակչություն 913[1] մարդ (2001)
Ազգային կազմ Հայեր
Կրոնական կազմ Հայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտի UTC+4
##Հարթավան (Հայաստան)
Red pog.png
##Հարթավան (Արագածոտնի մարզ)
Red pog.png

Հարթավան, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արագածոտնի մարզում, Շենավան գյուղի հարևանությամբ, Գեղարոտ գետի ձախափնյակում։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 14 կմ հյուսիս-արևելք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1870 մ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարթավանի բնակչության նախնիները գաղթել են Ալաշկերտից և Մուշից։ Հարթավանի ազգաբնակչության փոփոխությունը.[2]

Տարի 1831 1897 1926 1939 1959 1970 1979 2001 2004
Բնակիչ 178 689 669 483 465 620 600 913 928

Նշանավոր հարթավանցիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարթավանում է ծնվել քանդակագործ Ռաֆիկ Խաչատրյանը։[3]։

Գյուղատնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղում է գտնվում Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին (1861թ.), 13-րդ դարի «Թուխ Մանուկ» և 7-րդ դարի «Շեկ Ավետարան» մատուռները։ Հարթավանից 4-5 կմ արևելք գտնվում են Աստվածընկալ գյուղատեղին (19-20-րդ դդ.) իր համանուն եկեղեցական համալիրով (5-13-րդ դդ.), Սուրբ Աստվածածին (5-6-րդ դդ.) և Սուրբ Նշան (Կաթողիկե, 1244 թ.) եկեղեցիներով։ Հարթավանում են գտնվում 13-րդ դարի կիսավեր մատուռ ու գերեզմանատուն։


Գյուղի հարավ-արևմտյան եզրին, Երևան-Ապարան խճուղուց դեպի աջ՝ բլուրի վրա, 1975թ. կառուցված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում զոհված հարթավանցիներին նվիրված հուշահամալիրը։ Այդ հուշահամալիրի մի դրվագ պատկերված է ՛՛Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարանում՛՛, հատոր 3-րդ, էջ 387, Երևան, 1991թ.[4], ինչպես նաև խորհրդային նշանավոր արվեստաբան Նիկոլայ Վորոնովի ԽՍՀՄ 1960-1980թթ. հուշակոթողային քանդակագործությանը նվիրված հիմնարար աշխատությունում[5]։ Այսինքն՝՝ Հարթավան գյուղի այս հուշահամալիրը մտել է նախկին Խորհրդային Միության 100 լավագույն հուշակոթողային համալիրների շարքի մեջ։ Հուշահամալիրի հեղինակն է հարթավանցի քանդակագործ Ռաֆիկ Գարեգինի Խաչատրյանը (Խաչառ), 1937-1993թթ.[6]։

Պատկեր:Art Collection of Khachar-55.jpg
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում զոհված հարթավանցիներին նվիրված հուշահամալիրը: Հեղինակ՝ քանդակագործ Ռաֆիկ Գարեգինի Խաչատրյան (Խաչառ), 1937-1993թթ.:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Արագածոտնի մարզի մարդահամար
  2. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան» 
  3. Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ. 1988-1994թթ., Հանրագիտարան, էջ 430, Երևան, 2004թ.
  4. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան: Թ.Խ.Հակոբյան, Ստ.Տ.Մելիք-Բախշյան, Հ.Խ.Բարսեղյան, հատոր 3-րդ, ՛՛Կ-Ն՛՛, էջ 387, Երևան, 1991թ.
  5. Николай В. Воронов, «Советская монументальная скульптура. 1960-1980», Москва, 1984г., иллюстрация номер 180.
  6. Николай В. Воронов, «Советская монументальная скульптура. 1960-1980», Москва, 1984г.