Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հայաստան
Ֆուտբոլային միության պատկերանիշը
Մականուն Լեռնականներ
Միություն ՀՖՖ
Կոնֆեդերացիա ՈՒԵՖԱ (Եվրոպա)
Գլխավոր մարզիչ Վարուժան Սուքիասյան
Թիմի ավագ Հենրիխ Մխիթարյան
Ամենաշատ խաղեր Սարգիս Հովսեփյան (132)
Ռմբարկու Հենրիխ Մխիթարյան (20)
Հիմնական մարզադաշտ «Հանրապետական»
ՖԻՖԱ կոդ ARM
ՖԻՖԱ դասակարգում 110[1]
Ամենաբարձր դիրք 30 (Փետրվար 2014)
Ամենացածր դիրք 159 (Հունիս 1994)
ԷԼՕ դասակարգում 69[2]
Ամենաբարձր դիրք 69 (Փետրվար 2014)
Ամենացածր դիրք 126 (Մայիս 1995)
Տան դաշտ
Մրցակցի դաշտ
Առաջին հանդիպում
Հայաստան Հայաստան 0–0 Մոլդովա Մոլդովա
(Երևան, Հայաստան; Հոկտեմբերի 14, 1992)
Ամենախոշոր հաղթանակ
Հայաստան Հայաստան 7-1 Գվատեմալա Գվատեմալա
(Լոս Անջելես, ԱՄՆ, մայիսի 28, 2016)
Ամենախոշոր պարտություն
Չիլի Չիլի 7–0 Հայաստան Հայաստան
(Վինյա դել Մար, Չիլի; Հունվարի 4, 1997)
Վրաստան Վրաստան 7–0 Հայաստան Հայաստան
(Թբիլիսի, Վրաստան; Մարտի 30, 1997)
Աշխարհի առաջնություն
Մասնակցություն 5 որակավորման փուլ (Առաջինը՝ 1998)
Եվրոպայի առաջնություն
Մասնակցություն 5 որակավորման փուլ (Առաջինը՝ 1996)

Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական, ֆուտբոլի ազգային հավաքական, որը ներկայացնում է Հայաստանը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Խորհրդային Միության անկումից հետո հավաքականը իր առաջին միջազգային խաղն անցկացրել է Մոլդովայի դեմ՝ 1992 թվականի հոկտեմբերի 12-ին։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի անկախացումից հետո՝ 1992 թվականի հունվարի 18-ին, հիմնադրվել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան, որը նույն թվականին կապ է հաստատել ՖԻՖԱ-ի, իսկ 1993 թվականին՝ ՈՒԵՖԱ-ի հետ[3]: Հայաստանի ազգային հավաքականի պատմությունն սկսվում է 1992 թվականի հոկտեմբերի 14-ին, երբ Հայաստանը խաղում է Մոլդովայի հավաքականի դեմ։ Հանդիպման ընթացքում ոչ մի գոլ չի արձնագրվում, և խաղն ավարտվում է ոչ-ոքի։ 1996 թվականին Հայաստանի հավաքականը դառնում է Եվրոպայի և աշխարհի առաջնությունների որակավորման փուլերի մասնակից[4]: 1994 թվականից սկսած Հայաստանը մասնակցել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի ու ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնության բոլոր որակավորման փուլերին[5]:

Հայաստանի ազգային հավաքականի առաջին գլխավոր մարզիչն է եղել Խորհրդային Հայաստանի ֆուտբոլի աստղ Էդուարդ Մարգարովը: ՈՒԵՖԱ-ի հոբելյանական մրցանակի դափնեկիր և նախկին ֆուտբոլիստ Խորեն Հովհաննիսյանը նույնպես եղել է Հայաստանի հավաքականի մարզիչ։ Սկզբնական շրջանում հավաքականի մարզիչներից շատերն այդ պաշտոնում մնում էին երկու տարուց ոչ ավելի։ 2006 թվականին Հայաստանի հավաքականի մարզիչ է դառնում շոտլանդացի Իան Պորտերֆիլդը, ում շնորհիվ թիմը հասնում է իր առաջին հաջողություններին։ Հայաստանի հավաքականն անցկացնում է հաղթական խաղեր Ղազախստանի (2:1) և Լեհաստանի (1:0) հավաքականների դեմ, իսկ Պորտուգալիայի հավաքականի դեմ խաղը, որին մասնակցում էր նաև Կրիշտիանու Ռոնալդուն, ավարտվոմ է 1:1 հաշվով։

Սակայն 62-ամյա Պորտերֆիլդը մահանում է քաղցկեղից՝ կիսատ թողնելով գործը։ Պորտերֆիլդից հետո հավաքականի մարզչի պաշտոնակատար է դառնում նրա օգնականը՝ Վարդան Մինասյանը, ով շատ բան էր սովորել Պորտերֆիլդից ու Սամվել Դարբինյանից[6]: 2009 թվականի փետրվարի 10-ին Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ Ռուբեն Հայրապետյանի հրամանով Վարդան Մինասյանը նշանակվում է հավաքականի մարզիչ[7][8][9]: ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012 (ընտրական փուլ) ընտրական փուլի ընթացքում Մինասյանի գլխավորությամբ Հայաստանի հավաքականը B խմբում հանդիպում է Ռուսաստանի, Սլովակիայի, Իռլանդիայի, Մակեդոնիայի ու Անդորրայի հավաքականների դեմ։ Հայաստանի հավաքականը երկու հանդիպումներում էլ հաղթում է Սլովակիայի (4:0 և 3:1) ու Անդորրայի (4:0 և 3:0) հավաքականներին։ Մակեդոնիայի հավաքականի հետ խաղերն ավարտվում են 2:2 և 4:1, իսկ Ռուսաստանի հետ հանդիպումը՝ 0:0 հաշվով։ B խմբում ամենաշատ գոլերը խփել էր Հայաստանի հավաքականը (22 գոլ), իսկ Հենրիխ Մխիթարյանը փխել էր 6 գոլ՝ դառնալով B խմբի՝ ամենաշատ գոլ խփած ֆուտբոլիստը[10][11]:

Մարզադաշտեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Հրազդան մարզադաշտ

«Հրազդան» մարզադաշտը կառուցվել է Գալուստ Գյուլբենկյանի ֆինանսական աջակցությամբ 1970-1971 թվականներին՝ 11 ամսվա ընթացքում: Գտնվում է Հրազդան գետի ափին, որի անունով էլ կոչվել է: Բազման արարողությունը տեղի է ունեցել 1971 թվականի մայիսի 19-ին[12]: Խորհրդային տարիներին եղել է ԽՍՀՄ ամենամեծ մարզադաշտերից մեկը և քիչ թվով երկհարկանի մարզադաշտերից մեկը: 1978 թվականին ԽՍՀՄ հավաքականն այս մարզադաշտում անցկացրել է երկու խաղ. դրանցից մեկն ապրիլին անցկացված ընկերական խաղն է Ֆինլանդիայի հավաքականի դեմ (10:2 հօգուտ ԽՍՀՄ), իսկ կես տարի անց Եվրոպայի առաջնության նախընտրական փուլի շրջանակներում ԽՍՀՄ հավաքկանը խաղացել էՀունաստանի դեմ (2:0 հօգուտ ԽՍՀՄ հավաքականի): Ֆինլանդիայի հավաքականի դեմ խաղին ներկա է եղել 12 000, իսկ Հունաստանի հավաքականի դեմ խաղին՝ 40 հազար հանդիսական:

Մարզիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մայիսի 29, 2016

Մարզիչ Տարիներ Խ Հ Ո Պ ԽԳ ԲԳ Հաղթանակի %
Հայաստան Էդուարդ Մարգարով 1992 – 1994 6 1 2 3 1 5 16.6%
Հայաստան Սամվել Դարբինյան 1995 – 1996 9 1 1 7 5 21 11.1%
Հայաստան Խորեն Հովհաննիսյան 1996 – 1997 16 2 5 9 10 41 12.5%
Հայաստան Սուրեն Բարսեղյան 1998 – 1999 14 4 2 8 11 19 28.6%
Հայաստան Վարուժան Սուքիասյան 2000 – 2001 17 3 7 7 17 27 17.6%
Հայաստան Անդրանիկ Ադամյան1 2002 1 1 0 0 2 0 100%
Արգենտինա Օսկար Լոպես 2002 2 0 1 1 2 4 0%
Հայաստան Անդրանիկ Ադամյան1 2003 1 0 0 1 0 2 0%
Ռումինիա Միխայ Ստոյկիցա 2003 – 2004 10 4 1 5 11 17 40%
Ֆրանսիա Բեռնար Կազոնի 2004 – 2005 8 1 1 6 5 18 12.5%
Նիդերլանդներ Հենկ Վիսման 2005 – 2006 8 1 1 6 5 14 12.5%
Շոտլանդիա Իան Պորտերֆիլդ 2006 – 2007 10 2 4 4 5 9 20%
Հայաստան Վարդան Մինասյան1 և Անգլիա Թոմ Ջոնս1 2007 6 1 1 4 2 8 16.6%
Դանիա Յան Պոուլսեն 2008 – 2009 12 3 4 5 9 19 25%
Հայաստան Վարդան Մինասյան 2009 – 2014 38 14 4 20 56 56 36,8%
Շվեյցարիա Բեռնար Շալանդ 2014-2015 թթ 8 1 1 6 9 20 0.44%
Հայաստան Սարգիս Հովսեփյան1 2015 5 0 1 4 2 12 0.20%
Հայաստան Վարուժան Սուքիասյան 2015 – ներկա 2 2 0 0 11 1 100%

Խ = Խաղեր; Հ = Հաղթանակներ; Ո = Ոչ-ոքիներ; Պ = Պարտություններ; ԽԳ = Խփած Գնդակներ; ԲԳ = Բաց Թողած Գնդակներ
1. Գլխավոր մարզչի ժամանակավոր պաշտոնակատար

Հավաքականի կազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մայիսի 26, 2014

  • Գլխավոր մարզիչ՝

Ներկա կազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խաղացող Ծննդյան ամսաթիվ Խաղեր (Գոլեր) Ակումբ
Դարպասապահներ
1 Արսեն Բեգլարյան փետրվարի 18, 1993 (23 տարեկան) 0 (0) Հայաստան Միկա
21 Գևորգ Պրազյան հուլիսի 24, 1989 (27 տարեկան) 0 (0) Հայաստան Արարատ ՖԱ
Պաշտպաններ
2 Գաել Անդոնյան փետրվարի 7, 1995 (21 տարեկան) 2 (0) Ֆրանսիա Օլիմպիկ Մարսել
Արթուր Ավագյան հունիսի 4, 1987 (29 տարեկան) 1 (0) Հայաստան Գանձասար Կապան
3 Վարազդատ Հարոյան օգոստոսի 24, 1992 (24 տարեկան) 14 (0) Հայաստան Փյունիկ Երևան
4 Տարոն Ոսկանյան փետրվարի 22, 1993 (23 տարեկան) 12 (0) Հայաստան Փյունիկ Երևան
5 Ռոբերտ Արզումանյան հուլիսի 24, 1985 (31 տարեկան) 69 (5) Ռուսաստան Ամկար
13 Կամո Հովհաննիսյան հոկտեմբերի 5, 1992 (23 տարեկան) 23 (0) Հայաստան Փյունիկ Երևան
15 Հրայր Մկոյան սեպտեմբերի 2, 1989 (26 տարեկան) 31 (1) Իրան Էսթեղլալ
20 Լևոն Հայրապետյան ապրիլի 17, 1989 (27 տարեկան) 28 (1) Հայաստան Փյունիկ Երևան
Կիսապաշտպաններ
6 Կառլեն Մկրտչյան նոյեմբերի 25, 1988 (27 տարեկան) 39 (2) Հայաստան Փյունիկ Երևան
Արթուր Յուսպաշյան սեպտեմբերի 7, 1989 (26 տարեկան) 10 (0) Հայաստան Փյունիկ Երևան
8 Մարկոս Պիզելլի հոկտեմբերի 4, 1984 (31 տարեկան) 43 (8) Ղազախստան Ալ-ՌաեդԱլ-Ռաեդ]
10 Գևորգ Ղազարյան ապրիլի 5, 1988 (28 տարեկան) 48 (9) Պորտուգալիա ՄԱՐԻՏԻՄՈՒ
16 Նորայր Ասլանյան մարտի 25, 1991 (25 տարեկան) 7 (0) Նիդերլանդներ Ալմերե Սիթի
18 Հենրիխ Մխիթարյան (Ա) հունվարի 21, 1989 (27 տարեկան) 52 (16) Անգլիա Մանչեսթեր Յունայթեդ
21 Զավեն Բադոյան դեկտեմբերի 22, 1989 (26 տարեկան) 4 (0) Հայաստան Փյունիկ Երևան
Արտյոմ Սիմոնյան փետրվարի 20, 1995 (21 տարեկան) 1 (0) Շվեյցարիա Ցյուրիխ ՖԱ
23 Արաս Օզբիլիս մարտի 9, 1990 (26 տարեկան) 16 (4) Իսպանիա Ռայո Վալեկանո
Ռումյան Հովսեփյան նոյեմբերի 13, 1991 (24 տարեկան) 8 (1) Հայաստան Փյունիկ Երևան
Հարձակվողներ
9 Ռուսլան Կորյան հունիսի 15, 1988 (28 տարեկան) 2 (0) Ուզբեկստան Լոկոմոտիվ Տաշքենդ
25 Գեղամ Կադիմյան հոկտեմբերի 19, 1992 (23 տարեկան) 1 (0) Ուկրաինա Կարպատներ Լվով
11 Արթուր Սարկիսով հունվարի 19, 1987 (29 տարեկան) 26 (4) Ռուսաստան Վոլգա Նիժնի Նովգորոդ
Արթուր Միրանյան դեկտեմբերի 27, 1995 (20 տարեկան) 0 (0) Մակեդոնիայի Հանրապետություն Վարդար

Ներկա կազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խաղացող Ծննդյան ամսաթիվ Խաղեր (Գոլեր) Ակումբ
Դարպասապահներ
1 Դավիթ Յուրչենկո մարտի 27, 1986 (30 տարեկան) 0(0) Ռուսաստան Ուֆա
Պաշտպաններ
2 Արտյոմ Խաչատուրով հունիսի 18, 1992 (24 տարեկան) 2 (0) Մոլդովա Զիմբրու
19 Հովհաննես Համբարձումյան հոկտեմբերի 4, 1992 (23 տարեկան) 10 (0) Մակեդոնիայի Հանրապետություն Վարդար
17 Արտակ Եդիգարյան մարտի 18, 1990 (26 տարեկան) 16 (0) Լիտվա Ժալգիրիս Վիլնյուս
Կիսապաշտպաններ
21 Արտակ Դաշյան նոյեմբերի 20, 1989 (26 տարեկան) 7 (0) Մակեդոնիայի Հանրապետություն Վարդար
20 Աղվան Պապիկյան փետրվարի 8, 1994 (22 տարեկան) 2 (0) Հայաստան Ուլիս
Մասիս Ոսկանյան հուլիսի 11, 1990 (26 տարեկան) 2 (0) Հայաստան Փյունիկ Երևան
7 Արթուր Եդիգարյան հունիսի 26, 1987 (29 տարեկան) 40 (0) Բելառուս Դինամո Մինսկ
Հարձակվողներ
22 Էդգար Մանուչարյան հունվարի 19, 1987 (29 տարեկան) 47 (8) Ռուսաստան Ուրալ
9 Ալեքսանդր Կարապետյան դեկտեմբերի 23, 1994 (21 տարեկան) 2 (0) Լյուքսեմբուրգ Դուդելանժ
Դավիթ Արշակյան սեպտեմբերի 16, 1987 (28 տարեկան) 0 (0) Լիտվա Տրակիա

Հայաստանը այլ ազգային հավաքականների դեմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հունիսի 14, 2015

Ազգային հավաքական Խ Հ Ո Պ ԳԽ ԳԲ ԳՏ
Ալբանիա Ալբանիա 4 1 1 2 5 5 0
Ալժիր Ալժիր 1 0 0 1 1 3 -2
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 1 0 0 1 0 1 -1
Անդորա Անդորրա 8 7 1 0 20 2 +18
ԱՄԷ ԱՄԷ 1 1 0 0 4 3 +1
Բելառուս Բելառուս 5 1 1 3 5 8 -3
Բելգիա Բելգիա 6 1 0 5 2 11 -9
Բոսնիա և Հերցեգովինա Բոսնիա և Հերցեգովինա 2 0 0 2 1 6 -5
Բուլղարիա Բուլղարիա 2 1 0 1 2 2 0
Գերմանիա Գերմանիա 3 0 0 3 2 15 -13
Գվատեմալա Գվատեմալա 1 0 1 0 1 1 0
Դանիա Դանիա 5 1 0 4 6 8 -2
Էկվադոր Էկվադոր 1 0 0 1 0 3 -3
Էստոնիա Էստոնիա 4 1 1 2 4 6 -2
Թուրքիա Թուրքիա 2 0 0 2 0 4 -4
Թուրքմենստան Թուրքմենստան 1 1 0 0 1 0 +1
Իրան Իրան 1 0 0 1 1 3 -2
Իռլանդիա Իռլանդիա 2 0 0 2 1 3 -2
Իսլանդիա Իսլանդիա 3 0 1 2 0 4 -4
Իտալիա Իտալիա 1 0 1 1 3 5 -2
Իսպանիա Իսպանիա 6 0 0 6 1 16 -15
Իսրայել Իսրայել 1 0 0 1 0 2 -2
Լատվիա Լատվիա 2 0 1 1 0 2
Լեհաստան Լեհաստան 5 1 1 3 2 7 -5
Լիբանան Լիբանան 1 1 0 0 1 0 +1
Լիտվա Լիտվա 3 2 0 1 6 6 0
Կանադա Կանադա 1 1 0 0 3 1 +2
Կիպրոսի Հանրապետություն Կիպրոս 5 0 1 4 3 11 -8
Հյուսիսային Իռլանդիա Հյուսիսային Իռլանդիա 4 2 2 0 3 1 +2
Հորդանան Հորդանան 1 0 1 0 0 0 0
Հունաստան Հունաստան 4 0 1 3 0 4 -4
Հունգարիա Հունգարիա 1 0 0 1 0 2 -2
Ղազախստան Ղազախստան 5 3 1 1 9 5 +4
Մալթա Մալթա 5 4 0 1 4 1 +3
Մակեդոնիայի Հանրապետություն Մակեդոնիա 6 2 2 2 11 11 0
Մարոկկո Մարոկկո 1 0 0 1 0 6 -6
Մոլդովա Մոլդովա 4 1 2 1 5 7 -2
Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ 2 0 0 2 0 3 -3
Նորվեգիա Նորվեգիա 2 0 1 1 1 4 -3
Չեխիա Չեխիա 4 1 0 3 3 11 -8
Չիլի Չիլի 1 0 0 1 0 7 -7
Պանամա Պանամա 1 0 1 0 1 1 0
Պարագվայ Պարագվայ 2 1 0 1 2 3 -1
Պերու Պերու 1 0 0 1 0 4 -4
Պորտուգալիա Պորտուգալիա 6 0 2 4 4 9 -5
Ռումինիա Ռումինիա 3 0 1 2 1 6 -5
Ռուսաստան Ռուսաստան 3 0 1 2 0 5 -5
Սերբիա Սերբիա 4 0 2 2 2 7 -5
Սլովակիա Սլովակիա 2 2 0 0 7 1 +6
Վրաստան Վրաստան 5 1 1 3 4 11 -7
Ուելս Ուելս 2 0 2 0 2 2 0
Ուզբեկստան Ուզբեկստան 2 2 0 0 5 1 +4
Ուկրաինա Ուկրաինա 8 0 3 5 8 17 -9
Քուվեյթ Քուվեյթ 1 0 0 1 1 3 -2
Ֆինլանդիա Ֆինլանդիա 4 0 1 3 1 5 -4
Ֆրանսիա Ֆրանսիա 4 0 0 4 2 10 -8
Ընդհանուր 167 39 35 93 152 283 -131

Վիճակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հոկտեմբերի 16, 2013
Մուգ տառերով նշված են այն ֆուտբոլիստները, ովքեր դեռևս հանդես են գալիս հավաքականում

Ամենաշատ խաղեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

# Խաղացող Տարի Խաղեր Գոլեր
1 Սարգիս Հովսեփյան 1992–2012 132 2
2 Ռոման Բերեզովսկի 1996-2015 87 0
3 Արթուր Պետրոսյան 1992–2004 69 11
4 Ռոբերտ Արզումանյան 2005 - 65 4
5 Հարություն Վարդանյան 1994–2004 63 1
6 Համլետ Մխիթարյան 1994–2008 56 2
7 Ռոմիկ Խաչատրյան 1997–2008 54 1
8 Արմեն Շահգելդյան 1992–2007 53 6
9 Հենրիխ Մխիթարյան 2007- 52 16
10 Արթուր Ոսկանյան 1999–2010 51 1

Ամենաշատ գոլեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեղ Խաղացող Տարի Գոլեր Խաղեր
1 Հենրիխ Մխիթարյան 2007 - 16 52
2 Արթուր Պետրոսյան 1992–2004 11 69
3-4 Գևորգ Ղազարյան 2007 - 9 48
Յուրա Մովսիսյան 2010 - 9 28
5 Էդգար Մանուչարյան 2004 - 8 47
6 Մարկոս Պիզելլի 2008 - 8 43
7 Արա Հակոբյան 1998–2008 7 42
8 Արմեն Շահգելդյան 1992–2007 6 53
9 Արման Քարամյան 2000–2010 5 48
10 Արազ Օզբիլիզ 2012- 4 16
Ռոբերտ Արզումանյան 2005 - 4 69

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. ՖԻՖԱ դասակարգում
  2. ԷԼՕ դասակարգում
  3. Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիա – ՀՖՖ-ի մասին (Հայերեն)։ FFA.am։ Վերցված է 16 April 2013 
  4. «ARMENIA-MOLDOVA 0:0»։ Armfootball.tripod.com։ Վերցված է 16 April 2013 
  5. «ARMENIA»։ Soccerway։ Վերցված է 16 April 2013 
  6. Վարդան Մինասյանի ամանորյա անկեղծացումը (Հայերեն)։ sport.news.am։ Վերցված է 16 April 2013 
  7. Рубен Айрапетян: Вардан Минасян продолжит возглавлять сборную Армении (ռուսերեն)։ ArmFootball.com։ Վերցված է 16 April 2013 
  8. Рубен Айрапетян: тренером сборной будет Минасян (ռուսերեն)։ ArmFootball.com։ Վերցված է 16 April 2013 
  9. Վարդան Մինասյանը հավաքականը կգլխավորի մինչև 2012թ. (Հայերեն)։ aysor.am։ Վերցված է 16 April 2013 
  10. «UEFA EURO 2012 Standings»։ UEFA.com։ Վերցված է 16 April 2013 
  11. «Armenia – History and achievements»։ Footballtop.com։ Վերցված է 16 April 2013 
  12. Football diplomacy, Armenia-Turkey: From Ararat’s victory to Jorkaeff’s goal