Դեղձուտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Դեղձուտ
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԱրարատի
Հիմնադրված է1897[1] թ.
Մակերես2,63 կմ²
ԲԾՄ878 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն1027[2] մարդ (2011)
Ազգային կազմՀայեր
Ժամային գոտիUTC+4
##Դեղձուտ (Հայաստան)
Red pog.png

Դեղձուտ (նախկին անվանումը` Յամանջալու), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Արտաշատի տարածաշրջանում, Երևան քաղաքից հարավ՝ 29 կմ հեռավորության վրա, Արտաշատ քաղաքից՝ 12 կմ, Ազատ գետի ձախ ափին։ Դեղձուտ է վերանվանվել 1967 թ. մայիսի 25-ին[3]

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղի հողային սահմանները կից են Կանաչուտ, Մրգանուշ, Վարդաշեն, Արևշատ, Նշավան, Գետազատ գյուղերի հողատարածքներին։ Խմելու ջուրը գյուղը ստանում է Գառնու սառնորակ աղբյուրներից։

Դեղձուտը զբաղեցնում է 208 հա հողատարածք, որից բնակեցված է 49.1 հա հողատարածքը։ 1916 թվականին իրենց պապերի երկիրն են ներգաղթում հայեր Արևմտյան Հայաստանից` Մուշից, Վանից, Սարիղամիշից, Էրզրումից, Արազդայանից, Պարսկաստանից։ Գյուղի անունը եղել է «Յամանջալու»[4]։ Լինելով հմուտ հողագործներ և լավ արհեստավորներ, լավ իմանալով հողի գաղտնիքները և բնության կողմից պարգևատրված լինելով առատ ոռոգման ջրով, կարճ ժամանակում գյուղը դարձավ Արարատյան դաշտի մրգի ու պտղի առատ շտեմարան։ 1967 թվականին Հովհաննես Շիրազի առաջարկությամբ գյուղը վերանվանվել է Դեղձուտ, դեղձի առատ պաշար ունենալու շնորհիվ։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծովի մակերևույթից բարձրությունը կազմում է 878 մ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Դեղձուտի մշտական բնակչությունը կազմել է 957, առկա բնակչությունը` 1027 մարդ[2]։ Մինչև 1918 բնակեցված է եղել հիմնականում ադրբեջանցիներով, այնուհետ ունեցել խառը հայ-ադրբեջանական բնակչություն[5]։ Հայ բնակիչները եկել են Արևմտյան Հայաստանից 1920 թվականին[3]։ Դեղձուտի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև[6].

Տարի 1831 1873 1897 1926 1939 1959 1970 1978 1989 2001 2011
Բնակիչ 137 214 257 300 409 623 748 849 859[7] 989 1027[2]

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, մշակույթի տուն, բուժամբուլատորիա։ 2011 թվականին գյուղում կառուցվել է հուշահամալիր նվիրված հայրենական մեծ պատերազմի և Ղարաբաղյան ազատամարտի ժամանակ զոհված մարտիկներին՝ գյուղի նախկին բնակիչ Կորյուն Վարդանյանի հովանավորչությամբ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.cadastre.am/storage/files/pages/pg_8945895618_pg_907871769_HH_bnak._bar..pdf
  2. 2,0 2,1 2,2 2011 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
  3. 3,0 3,1 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 2, էջ 76
  4. «Արարատի մարզպետարան»։ ararat.mtad.am։ Վերցված է 2020-01-28 
  5. Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»
  6. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 68»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ սեպտեմբերի 12-ին։ Վերցված է 2015 օգոստոսի 11 
  7. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 5, էջ 654

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]