Այգեպատ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Այգեպատ
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԱրարատի
Հիմնադրված է1828 թ.
Մակերես8,64 կմ²
ԲԾՄ850 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն1731 մարդ (2011)
Ազգային կազմՀայեր
Ժամային գոտիUTC+4
Ավտոմոբիլային կոդ25
##Այգեպատ (Հայաստան)
Red pog.png

Այգեպատ, գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզում, մարզկենտրոնից՝ 6 կմ արևելք։ Նախկինում ունեցել է Մասումլու, Մուսումլու անվանումները։ Մինչև 1956 թվականը հարևան Այգեզարդ գյուղի հետ մեկտեղ կոչվել է Անաստասավան։ Հետագայում գյուղերն առանձնացել են, Այգեպատ է վերանվանվել 1956 թվականից։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այգեպատ գյուղը Արտաշատի տարածաշրջանի մեջ մտնող 39 գյուղերից մեկն է, որը մտել է Դվին քաղաքի արվարձանների մեջ։ Վերահիմնադրվել է 1828 թվականին։ Մինչր 1949 թվականը անվանվել է Մասմլու, Մասումլու։ Բնակիչների նախնիները եկել են Պարսկահայաստանի Խոյ և Սալմաստի գավառներից։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, մշակույթի տուն, գրադարան , մանկական խաղահրապարակ, բուժկետ, ատամնաբուժարան, հեռախոսային ցանց, ալրաղաց, և մի շարք տարբեր նշանակության խանութներ։ Գյուղը մոտ է մի շարք պատմամշակութային հուշարձանների և բնակավայրերի։ Այգեպատից մինչև Խոր Վիրապ վանական համալիր՝ 12 կմ է, Դվին մայրաքաղաքի ավերակները ՝8 կմ, Ոստան գյուղի թանգարան ՝ 4 կմ, Շահումյան համայնքի Գրիգորի հնագիտական թանգարան ՝3 կմ, Արցախյան ազատամարտին նվիրված հուշարձան ՝15 կմ։

Կլիման[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը տեղադրված է ծովի մակարդակից 865 մ բարձրության վրա[1]։ Կլիման բարեխառն է , ամռանը՝ տաք, ձմռանը ցուրտ։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին։ Տարեկան միջին ջերմաստիչանը կազմում է 20°C, առավելագույն ջերմաստիչանը հասնում է մինչև +35°C-ից +40°C, իսկ նվազագույնը հասնում է -40°C Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26 աստիճան, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վեր են ածվել կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։ Գյուղը սահմանակից է հյուսիս -արևելքից՝ Ոստանին, Վերին Արտաշատին, իսկ հարավ-արևմուտքից՝ Շահումյանին[1]։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը վերահինադրվել է 1828 թվականին ։ Բնակիչները եկել են Պարսկաստանի Խոյ և Սալմաստ քաղաքներից ։ Բնակչության թիվը կազմել է ՝ 1828՝ 62, 1873թ.329, 1926թ. ՝460, 1939թ. ՝729, 1959թ՝ 1022, 1970թ. ՝1270, 1979թ 1343թ, 2001թ.՝ 1451, 2008թ.՝ 1585, 2013թ.՝ 1700, 2017թ.՝ 1755 բնակիչ։ Մինչև 1948 թվականը գյուղը եղել է թուրքաբնակ , այնուհետև թուրքերի հեռանալուց հետո ներգաղթի և վերաբնակեցման գործով պայմանավորված գյուղեն են եկել հայեր ՝ Նախիջևանից, Վանից, Մարտունուց, Պարսկաստանից, Գյումրիից, Լանջառից, Զանգակատնից, Գավառից և այլն։

1828 1873 1926 1939 1959 1970 1979 2001 2008 2013 2017
Բնակչություն 62 329 460 729 1022 1270 1343 1451 1585 1700 1755

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը զբաղվում է այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Մշակում են ջերմասեր բանջարաբոստանային կուլտուրաներ՝ լոլիկ, տաքդեղ, սմբուկ, ձմերուկ, սեխ, ինչպես նաև հացահատիկ։ Զբաղվում են նաև կաթնամսատու անասնապահությամբ,ոչխարաբուծությամբ թռչնաբուծությամբ, մեղվաբուծությամբ։ Պահուստային հողերը նույնպես յուրացվում են որպես այգիներ, վարելահողեր։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են 210 հա, պտղատու և խաղողի այգիները 158 հա, ։

Արդյունաբերության մեջ զարգացած է սննդի արդյունաբերությունը։ Ունի գինու գործարան, որտեղ արտադրվում է կոնյակի սպիրտ։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Ներսիսյան Խաչատուր (2017)։ Այգեպատ։ Երևան: ՎՄՎ պրինտ։ էջ 11 

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]