Ֆրանսուա-Ռընե դը Շատոբրիան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրանսուա-Ռընե դը Շատոբրիան
ֆր.՝ François-René de Chateaubriand
François-René de Chateaubriand by Anne-Louis Girodet de Roucy Trioson.jpg
Ծնվել է սեպտեմբերի 4, 1768(1768-09-04)[1][2][3][4][5]
Ծննդավայր Սեն Մալո, Ֆրանսիայի թագավորություն[6]
Վախճանվել է հուլիսի 4, 1848(1848-07-04)[1][2][3][4][5] (79 տարեկանում)
Վախճանի վայր Փարիզ, Ֆրանսիա[6]
Մասնագիտություն թարգմանիչ, քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, պատմաբան, բանաստեղծ, վիպասան, լրագրող, ակնարկագիր, գրական քննադատ, գրող և զինծառայող
Լեզու ֆրանսերեն[1]
Ազգություն ֆրանսիացիներ
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Ժանրեր վեպ, էսսե, հուշագրություն և ինքնակենսագրություն
Գրական ուղղություններ ռոմանտիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներ Ատալա, Քրիստոնեության հանճարը, Ռընե և Անդրշիրիմյան հուշեր
Անդամակցություն Q2985590?, Ֆրանսիական ակադեմիա, Գերմանիայի հնագիտական ինստիտուտ, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Warsaw Society of Friends of Learning, American Antiquarian Society և Chevaliers de la Foi
Կուսակցություն Legitimism
Պարգևներ Պատվավոր լեգիոնի շքանշանի սպա Սուրբ Լյուդովիկոսի շքանշանի ասպետ Սուրբ Հոգու շքանշան Սուրբ Միխայիլի շքանշանի ասպետ Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Ոսկե գեղմի շքանշանի ասպետ Սև արծվի շքանշան Սուրբ Գրաբի միաբանության ասպետ Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու շքանշան Անդրեաս առաքյալի շքանշան Grand Cross of the Order of Christ (Portugal)‎ և Grand Cross of the Order of Charles III
Ամուսին Կելեստ դը Շատոբրիան
Համատեղ ապրող Hortense Allart
Ֆրանսուա-Ռընե դը Շատոբրիան Վիքիքաղվածքում
François-René de Chateaubriand Վիքիպահեստում

Ֆրանսուա-Ռընե դը Շատոբրիան (ֆր.՝ François-René, vicomte de Chateaubriand; սեպտեմբերի 4, 1768(1768-09-04)[1][2][3][4][5], Սեն Մալո, Ֆրանսիայի թագավորություն[6] - հուլիսի 4, 1848(1848-07-04)[1][2][3][4][5], Փարիզ, Ֆրանսիա[6]), ֆրանսիացի դասական գրող, դիվանագետ, ռոմանտիզմի նախակարապետ ֆրանսիական գրականության մեջ։ Նրա վաղ շրջանի ստեղծագործությունների, մասնավորապես վիպական բնույթի գործերի մեջ, ինչպես՝ «Ատալա», «Ռընե», «Մարտիրոսներ», «Ռանսեի կյանքը» և այլն, որոշակիորեն նկատելի են ռոմանտիզմի նախատարրերը։

Մեծ է եղել Շատոբրիանի ազդեցությունը իր ժամանակի ոչ միայն ֆրանսիական, այլ նաև համաեվրոպական գրականության վրա (Լամարտին, Ալֆրեդ դը Վինյի, Վիկտոր Հյուգո, Ժորժ Սանդ, Ալֆրեդ դը Մյուսե, Բայրոն, Լեոպարդի, Ժուկովսկի, Պուշկին

Քրիստոնեության հանճարը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շատոբրիանի կոթողային ստեղծագործությունն է «Քրիստոնեության հանճարը» մեծածավալ խոհափիլիսոփայական աշխատությունը (լույս է տեսել 1802 թ.), որն ամբողջապես տոգորված քրիստոնեական գաղափարախոսությամբ։

Ինչպես հայտարարում է ինքը՝ հեղինակը «Քրիստոնեության հանճարը» գրքի նպատակն է «...ապացուցել, որ այն բոլոր կրոններից, որոնք երբևէ գոյություն են ունեցել, քրիստոնեական կրոնը ամենաբանաստեղծականն է, ամենամարդկայինը, ամենանպաստավորն ու օգտակարը ազատությանը, արվեստներին և գրականությանը...»։

Չնայած աշխատության ջատագովական ոգուն՝ այստեղ տիրապետող է զգացմունքը, քանի որ Շատոբրիանն ավելի շուտ բանաստեղծ է, արվեստագետ ու հռետոր, քան բարոյագետ ու փիլիսոփա։ Այն բովանդակում է քրիստոնեական վարդապետությունը և ընդգծում քրիստոնեական արժեքների մեծ կարևորությունը հասարակության կյանքում։

Դրա լույս տեսնելուց հետո ֆրանսիական գրականության մեջ աճեց հետաքրքրությունը քրիստոնեական ոգեկանության նկատմամբ, որը և սնեց ռոմանտիզմը որպես առաջատար գրական հոսանք։

Ետմահու լույս տեսած «Անդրշիրիմյան հուշեր» (1848-1850) բազմահատոր գիրքը գրողի գեղագիտական ու փիլիսոփայական հայացքների հանրագումարն է։ Շատոբրիանին հատուկ է հարուստ բառապաշարը, ընդգծված բանաստեղծականությունը, բնապատկերների գունեղ վերարտադրությունը, վերամբարձ ոճը։

«Քրիստոնեության հանճարը» ստեղծագործությունը մասամբ թարգմանվել է հայերեն Պարգև Շահբազյանի կողմից՝ հրատարակվելով 2008 թ.[7]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 459 CC-BY-SA-icon-80x15.png