Ջորջ Վաշինգտոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ջորջ Վաշինգտոն
George Washington
Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg
ԱՄՆ-ի 1-ին նախագահ
Ստանձնեց պաշտոնը՝ ապրիլի 30, 1789
Լքեց պաշտոնը՝ մարտի 4, 1797
Փոխնախագահ՝ Ջոն Ադամս
Կուսակցություն՝ Անկուսակցական
Նախորդող՝ ոչ մի
Հաջորդող՝ Ջոն Ադամս
Ծննդյան օր՝ փետրվարի 15, 1665({{padleft:1665|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր՝ Վեսթմորլենդ[2]
Վախճանի օր՝ հոկտեմբերի 15, 1799({{padleft:1799|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][3] (134 տարեկանում)
Վախճանի վայրը՝ Մաունթ Վերնոն[2]
Ամուսին ՝ Մարթա Վաշինգտոն
Երեխաներ՝ Ջոն Պարք Քասթիս և Մարթա Պարկ Կաստիս
Հայր՝ Ավգուստին Վաշինգտոն
Մայր՝ Մերի Բոլ Վաշինգտոն
Պարգևներ՝ Q3519573? և Q721743?
George Washington signature.svg

Ջորջ Վաշինգտոն (փետրվարի 22, 1732, Բրիջս Կրիկ, Վիրջինիա, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 12, 1799, Մաունթ Վերնոն, Վիրջինիա, ԱՄՆ), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների առաջին նախագահ (ապրիլի 30, 1789 - մարտի 4, 1797

Վաշինգտոնն Ամերիկյան հեղափոխական պատերազմի ժամանակ Մայրցամաքային բանակի հրամանատարն էր, ԱՄՆ հիմնադիր հայրերից մեկը։ Նախագահել է երկու ժամկետ և նախագահությունը փոխանցել Ջոն Ադամսին։ Երկու ժամկետից ավելի չառաջադրվելու անվանդույթը պահպանվել է մինչև Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտի նախագահություն, ով ընտրվել է 3 անգամ։

Ծնվել է հողագործի ընտանիքում։ Կրթությունն ստացել է տանը, սիրել է կարդալ։ 11 տարեկանում կորցրել է հորը։ Աշխատել է որպես հողաչափ, մասնակցել է լորդ Ֆերֆաքսի արշավներին։ 1752 թվականին ժառանգել է Մաունթ Վեռնոնի կալվածքը, նույն թվականին ընդունվել է ընդդիմություն, մասնակցել ֆրանսիացիների ու հնդկացիների դեմ մարտական գործողություններին, եղել է գերության մեջ։ 1758 թվականին պատշոնաթող է եղել գնդապետի աստիճանից։ 1759 թվականին Վաշինգտոնը ամուսնանում է Մարթա Դենդրիջ Քասըսի հետ ու սկսում ակտիվ զբաղվել իր կալվածքի նորոգմամբ և դառնում Վիրջինիայի ամենահարուստ հողատերերից մեկը։ 1758-1774 թվականներին Վաշինգտոնն ընտրվել է Վիրջինիայի Սահմանադրական ժողովի անդամ, որտեղ պայքարել է մայր երկրի հետ գաղութների իրավունքների համար, քննադատելով համենայն դեպս բռի գործողությունները։ Եղել է Առաջին Սահմանադրական Կոնգրեսի պատվիրակ։ Մեծ Բրիտանիայի հետ բախումից հետո հրաժարվել է դաշնակցելու փորձերից, կապել զենքն ու սրահը ու միաձայն ընտրվել ամերիկյան զինված ուժերի հրամանատար։ Վերակազմակերպելով զորքը՝ նա ուղղորդել է բանակի ուժերը Բոստոնի պաշարումից սկսած (1776) մինչև անգլիական զորքերի անձնատուր լինելը Յորքթաունի մոտ (17811783թ.-ի նոյեմբերին Փարիզի պայմանագրից հետո նորից լքել է քաղաքականությունն ու հաստատվել Մաունթ Վեռնոնում։

Համադաշնակցության հոդվածներից չբարարարված՝ Վաշինգտոնը ընտրվել է Սահմանադրական ժողովի նախագահ, որը 1787 թվականին ձևակերպել է ԱՄՆՍահմանադրությունը։ 1789 թվականին Ջորջ Վաշինգտոնը միաձայն ընտրվել է ԱՄՆ-ի առաջին նախագահ։ 1792 թվականին նրան վերըտրել են երկրորդ անգամ։ Լինելով պետության առաջնորդ՝ աջակցում էր Միության ամրացմանը, սահմանադրության սկզբունքների կյանքի կոչելուն ու ԱՄՆ-ի մայրաքաղաքի կառուցմանը։ Զբաղվում էր իշխանության կենտրոնական օրգանների ձևավորմամբ, ստեղծում էր նախագահների սահմանակարգի նախադեպերը, ոգևորում էր տնտեսության զարգացումը։ Վաշինգտոնը պահպանում էր Կոնգրեսի հետ ընկերական հարաբերությունները։ 1794 թվականին ճնշել է ԱՄՆ-ի պատմության առաջին ապստամբությունն ընդդեմ պետական իշխանության։ Արտաքին քաղաքականության մեջ խուսափում էր եվրոպական երկրների միջամտությունից։ Հրաժարվել է նախագահական ընտրություններին մասնակցել երրորդ անգամ։ Հեռանալուց առաջ ազգին է ուղղել իր հրաժեշտի նամակը։

Լքելով նախագահի աթոռը՝ Վաշինգտոնը հաստատվել է Մաունթ Վեռնոնում, հաճախ այցելել կառուցվող մայրաքաղաքը։ Կոնգրեսը Վաշինգտոնին ընծայեց Հիմնադիր Հոր տիտղոսը։ Ֆրանսիայի հետ հարաբերությունների բարելավման ժամանակ 1798 թվականի ամռանը սիմվոլիկ նշանակվել է բանակի հրամանատար։ 1799 թվականի դեկտեմբերի 14-ի լույս 15-ի գիշերը Վաշինգտոնը մահացել է։ Նրան թաղել են դեկտեմբերի 18-ին Մաունթ Վեռոնում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Record #11876439X // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 http://www.anb.org/articles/02/02-00332.html
  3. 3,0 3,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015: