Ջորջ Վաշինգտոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ջորջ Վաշինգտոն
անգլ.՝ George Washington
Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg
ԱՄՆ-ի 1-ին նախագահ
Ստանձնեց պաշտոնը՝ ապրիլի 30, 1789
Լքեց պաշտոնը՝ մարտի 4, 1797
Փոխնախագահ՝ Ջոն Ադամս
Կուսակցություն՝ Անկուսակցական
Նախորդող՝ ոչ մի
Հաջորդող՝ Ջոն Ադամս
Ծննդյան օր՝ փետրվարի 22, 1732({{padleft:1732|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})[1][2][3][4]
Ծննդավայր՝ Վեսթմորլենդ, Colony of Virginia, Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ[2][5][6]
Վախճանի օր՝ դեկտեմբերի 14, 1799({{padleft:1799|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[7][3][8][4] (67 տարեկանում)
Վախճանի վայրը՝ Մաունթ Վերնոն, Fairfax County, Վիրջինիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[2][9][10]
Ամուսին ՝ Մարթա Վաշինգտոն
Հայր՝ Ավգուստին Վաշինգտոն
Մայր՝ Մերի Բոլ Վաշինգտոն
Պարգևներ՝
George Washington signature.svg

Ջորջ Վաշինգտոն (անգլ.՝ George Washington, փետրվարի 22, 1732({{padleft:1732|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})[1][2][3][4], Վեսթմորլենդ, Colony of Virginia, Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ[2][5][6] - դեկտեմբերի 14, 1799({{padleft:1799|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[7][3][8][4], Մաունթ Վերնոն, Fairfax County, Վիրջինիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[2][9][10]), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների առաջին նախագահ (ապրիլի 30, 1789 - մարտի 4, 1797

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաշինգտոնն Ամերիկյան հեղափոխական պատերազմի ժամանակ Մայրցամաքային բանակի հրամանատարն էր, ԱՄՆ հիմնադիր հայրերից մեկը։ Նախագահել է երկու ժամկետ և նախագահությունը փոխանցել Ջոն Ադամսին։ Երկու ժամկետից ավելի չառաջադրվելու անվանդույթը պահպանվել է մինչև Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտի նախագահություն, ով ընտրվել է 3 անգամ։

Ծնվել է հողագործի ընտանիքում։ Կրթությունն ստացել է տանը, սիրել է կարդալ։ 11 տարեկանում կորցրել է հորը։ Աշխատել է որպես հողաչափ, մասնակցել է լորդ Ֆերֆաքսի արշավներին։ 1752 թվականին ժառանգել է Մաունթ Վեռնոնի կալվածքը, նույն թվականին ընդունվել է ընդդիմություն, մասնակցել ֆրանսիացիների ու հնդկացիների դեմ մարտական գործողություններին, եղել է գերության մեջ։ 1758 թվականին պատշոնաթող է եղել գնդապետի աստիճանից։ 1759 թվականին Վաշինգտոնը ամուսնանում է Մարթա Դենդրիջ Քասըսի հետ ու սկսում ակտիվ զբաղվել իր կալվածքի նորոգմամբ և դառնում Վիրջինիայի ամենահարուստ հողատերերից մեկը։ 1758-1774 թվականներին Վաշինգտոնն ընտրվել է Վիրջինիայի Սահմանադրական ժողովի անդամ, որտեղ պայքարել է մայր երկրի հետ գաղութների իրավունքների համար, քննադատելով համենայն դեպս բռնի գործողությունները։ Եղել է Առաջին Սահմանադրական Կոնգրեսի պատվիրակ։ Մեծ Բրիտանիայի հետ բախումից հետո հրաժարվել է դաշնակցելու փորձերից, կապել զենքն ու սրահը ու միաձայն ընտրվել ամերիկյան զինված ուժերի հրամանատար։ Վերակազմակերպելով զորքը՝ նա ուղղորդել է բանակի ուժերը Բոստոնի պաշարումից սկսած (1776) մինչև անգլիական զորքերի անձնատուր լինելը Յորքթաունի մոտ (17811783 թ.-ի նոյեմբերին Փարիզի պայմանագրից հետո նորից լքել է քաղաքականությունն ու հաստատվել Մաունթ Վեռնոնում։

Համադաշնակցության հոդվածներից չբարարարված՝ Վաշինգտոնը ընտրվել է Սահմանադրական ժողովի նախագահ, որը 1787 թվականին ձևակերպել է ԱՄՆՍահմանադրությունը։ 1789 թվականին Ջորջ Վաշինգտոնը միաձայն ընտրվել է ԱՄՆ-ի առաջին նախագահ։ 1792 թվականին նրան վերընտրել են երկրորդ անգամ։ Լինելով պետության առաջնորդ՝ աջակցում էր Միության ամրացմանը, սահմանադրության սկզբունքների կյանքի կոչելուն ու ԱՄՆ-ի մայրաքաղաքի կառուցմանը։ Զբաղվում էր իշխանության կենտրոնական օրգանների ձևավորմամբ, ստեղծում էր նախագահների սահմանակարգի նախադեպերը, ոգևորում էր տնտեսության զարգացումը։ Վաշինգտոնը պահպանում էր Կոնգրեսի հետ ընկերական հարաբերությունները։ 1794 թվականին ճնշել է ԱՄՆ-ի պատմության առաջին ապստամբությունն ընդդեմ պետական իշխանության։ Արտաքին քաղաքականության մեջ խուսափում էր եվրոպական երկրների միջամտությունից։ Հրաժարվել է նախագահական ընտրություններին մասնակցել երրորդ անգամ։ Հեռանալուց առաջ ազգին է ուղղել իր հրաժեշտի նամակը։

Լքելով նախագահի աթոռը՝ Վաշինգտոնը հաստատվել է Մաունթ Վեռնոնում, հաճախ այցելել կառուցվող մայրաքաղաքը։ Կոնգրեսը Վաշինգտոնին ընծայեց Հիմնադիր Հոր տիտղոսը։ Ֆրանսիայի հետ հարաբերությունների բարելավման ժամանակ 1798 թվականի ամռանը սիմվոլիկ նշանակվել է բանակի հրամանատար։ 1799 թվականի դեկտեմբերի 14-ի լույս 15-ի գիշերը Վաշինգտոնը մահացել է։ Նրան թաղել են դեկտեմբերի 18-ին Մաունթ Վեռոնում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #11876439X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 http://www.anb.org/articles/02/02-00332.html
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 George Washington — 1834.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 SNAC
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 http://www.city-data.com/articles/George-Washington-Birthplace-National.html
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/00377999709603765
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Encyclopædia Britannica
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 http://www.timelines.ws/subjects/Wine.HTML
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 Вашингтон Джордж // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.