Archive.today

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Archive.today
Archive.is-Screenshot.png
archive.today, archive.is, archive.ph, archive.vn, archive.fo, archive.md, archive.li, archivecaslytosk.onion և archiveiya74codqgiixo33q62qlrqtkgmcitqx5u2oeqnmn5bpcbiyd.onion
Տեսակկայք և web archive?
Լեզուբազմալեզու
Բացվածմայիսի 16, 2012

archive.today (ավելի վաղ՝ archive.is), ոչ առևտրային կազմակերպություն, տվյալների կենտրոն, որը գտնվում է Նոր-Պա դը Կալեում, որին պատկանում է նույնանուն կայքը, որը համացանց-էջերը պահում է օնլայն ռեժիմում[1][2]։ Կայքը իրեն ներկայացնում է որպես ժամանակի կապսուլա, որում պահվում է համաշխարհային սարդոստայնի պարունակություն, որը արտացոլված է archive.isպատկերանիշի վրա։ Ի տարբերություն WebCite-ի՝ archive.is-ը կարող է պահպանել ոչ միայն կարճ URL-ով ստատիկ վեբ-կայքերը, այլ նաև գեներացվող Վեբ 2․0 էջի նախագծով, որոնց վերաբերում են, օրինակ, Google Քարտեզներ-ը։ Բացի այդ, պահանջվող էջը archive.is-ում պահանջվում է գրանցում։ archive.is-ը իրավատերերի հարցումով կարող է ջնջել արխիվային էջերը, որոնք խախտում են բացառիկ իրավունքները[3]։

archive.is-ը չի ինդեքսավորում Համացանցը ընհանուր առմամբ, ինչպես դա անում է Համացանցի Արխիվը, բայց օգտատերերի հայցով կայքը ընդգրկում է HTML էջերի ռաստրային պատկերների և կադրերի տեքստային բովանդակությունը՝ պահպանելով դրանով հանդերձ CSS- ոճերը և JavaScript-ի որոշ սկրիպտներ[4][5]։ Քանի որ արխիվացված կարող են լինել էջերը, որոնց սեփականատերերը ելքային կոդում դնում են որոնվող կայքերի ինդեքսավորման արգելքներ և archive.is կայքի արխիվացման միակ պահպանման միջոցը դա վեբ-կայքը անանուն օգտատերերի համար անհասանելի դարձնելեն է, վեբ-սերվիսը հաճախ քննադատության է ենթարկվել առավելագույն հրապարակայնության համար[6][7]։ Հենց այդ միջոցն էլ թույլ է տալիս օգտագործել archive.is-ը շրջանցելու համար արգելափակումները, երբ հնարավոր չէ դիտել էջերը սովորական կարգով։ Թողարկված Համացանցի Արխիվի հետ archive.is-ը չի կարող պահպանել PDF-փաստաթղթեր և երաժշտական ֆայլեր։

Հաքթիվիստների կողմից սերվիսի օգտագործում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամրագրված են archive.is-ի կիրառման դեպքեր այնպիսի հաքթիվիստների կողմից, ինչպիսին են Գեյմերգեյթը,Ջուլիան Ասանժը, Սիրիայի էլեկտրոնային բանակը ապացույցների պահպանման համար, որոնք տեղադրվել են համաշխարհային ցանց ավելի վաղ[8][9][10]։

archive.is-ի արգելափակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆինլանդիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2015 թվականի հուլիս 21-ին archive.is-ի օպերատորները արգելափակել են ծառայության հասանելիությունը բոլոր ֆիննական IP հասցեներից՝ իր պաշտոնական Թվիթերում հայտարարելով, որ նրանք դա արել են ֆիննական կառավարության հետ հակամարտության ապաէսկալացման համար, սակայն ռեսուրսի նկատմամբ պահանջների մասին լրացուցիչ տեղեկատվություն չի հետևել[11]։

Չինաստան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չինաստանում (բացառությամբ Հոնկոնգի և Մակաոի) կայքը հասանելի է միայն https պրոտոկոլով, http պրոտոկոլով հասանելությունը արգելափակված է Ոսկե վահան նախագծով։

Ռուսաստան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և զանգվածային հաղորդակցության բնագավառի վերահսկողության դաշնային ծառայություն ռեստրում մտցվել են որոշ էջեր՝ կապված Ղրիմի իրադարձությունների հետ («Օկուպացված տարածքներ այցելելիս սպառողների հուշագիրը»)[12]։ РКН-ի պաշտոնական տարբերակով archive.is-ը արգելափակվել է Թմրամիջոցների շրջանառության վերահսկողության դաշնային ծառայութան դիմումի համաձայն[13]։ Կայքի հայելին (archive.today և այլն.) մտցված չէ РКН ռեստրի մեջ և Ռուսաստանում արգելափակված չէ։

Այլ երկրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Archive.is-ը անհասանելի է նաև Ղազախստանում[14] և Իրանում։

Գլոբալ արգելափակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

OpenDNS-ը արգելափակում է կայքը՝ համարելով այն պրոկսի-անոնիմայզերի տարատեսակ[15]։

2016 թվականի փետրվարին OnlineNIC դոմենային մատենավարը արգելափակել է «archive.today» կայքի հին դոմենը՝ վերջին ամիսներին վերահղելով այն «archive.is»-ին[16][17]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Martin Brinkmann (2015-04-22)։ «Create publicly available web page archives with Archive.is» (անգլերեն)։ GHacks։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-10-12-ին։ Վերցված է 2016-01-30 
  2. «Archive.is status» (անգլերեն)։ Stat Radar։ Արխիվացված է օրիգինալից 27 July 2013-ին։ Վերցված է 2015-10-12 
  3. «How can I delete an archived page?»։ Blog of archive.is (անգլերեն)։ archive.is։ 2013-01-24։ Վերցված է 2015-10-12 
  4. «archive.is – webpage capture» (անգլերեն)։ archive.is։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-07-04-ին։ Վերցված է 2016-01-30 
  5. «archive.is FAQ» (անգլերեն)։ archive.is։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-06-06-ին։ Վերցված է 2015-10-12 
  6. Dascalescu Dan (2013-02-18)։ «Web page archiving - Dan Dascalescu's Wiki (review)» (անգլերեն)։ Wiki.dandascalescu.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-10-12-ին։ Վերցված է 2016-01-30 
  7. «Dear GamerGate: Please Stop Stealing Our Shit»։ Motherboard (անգլերեն)։ 2014-10-29։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-10-12-ին։ Վերցված է 2016-01-30 
  8. Julian Assange։ «View Julian Assange - When Google Met WikiLeaks.pdf - PDFy - Instant PDF Host» (PDF)։ pdf.yt (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-07-21-ին։ Վերցված է 2016-01-30 
  9. Julian Assange։ «Julian Assange - Google Is Not What It Seems»։ wikileaks.org (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-01-14-ին։ Վերցված է 2016-01-30 
  10. «US Army Official Website Hacked — Syrian Electronic Army» (անգլերեն)։ 2015-06-14։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-07-21-ին։ Վերցված է 2015-10-12 
  11. Michael Crow (2015-07-22)։ «archive.is»։ Twitter (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-10-12-ին։ Վերցված է 2016-01-30 
  12. «Роскомнадзор заблокировал хранилище копий веб-сайтов»։ Slon.ru։ 2016-01-28։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-02-21-ին։ Վերցված է 2016-02-21 
  13. Вадим Елистратов (2016-1-29)։ «Роскомнадзор заблокировал сервис archive.is, хранящий копии веб-сайтов»։ TJournal։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-08-27-ին։ Վերցված է 2016-08-28 
  14. Alexey Chernyavskiy on Twitter: «Так же в #Казахстане заблокирован интернет архив https://t.co/DhNXuHYVqW #БлокировкаСайтовКазахстан»
  15. Jared (2015-07-24)։ «rylor»։ Twitter (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-10-12-ին։ Վերցված է 2016-01-30 
  16. Archive.is blog — Domain problems again
  17. archive.is on Twitter: ""Chutzpah for Dummies" or how to use email to destroy websites. Sometimes it works. At least against #Onlinenic. https://t.co/styyzt3HC4"

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]