Ալֆրեդ դը Մյուսե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալֆրեդ դը Մյուսե
ֆր.՝ Alfred de Musset
Alfred de musset.jpg
Ծննդյան անունֆր.՝ Louis-Charles-Alfred de Musset-Pathay
Ծնվել էդեկտեմբերի 11, 1810(1810-12-11)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՓարիզ, Ֆրանսիա[1][4]
Վախճանվել էմայիսի 2, 1857(1857-05-02)[1][2][5][…] (46 տարեկան)
Վախճանի վայրՓարիզ, Ֆրանսիա[1][4]
ԳերեզմանՊեր Լաշեզ[1][6][7]
Մասնագիտությունգրող, բանաստեղծ, դրամատուրգ, վիպասան, գրադարանավար և շախմատային տեսաբան
Լեզուֆրանսերեն[2]
Ազգությունֆրանսիացիներ
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա
ԿրթությունԱնրի IV լիցեյ
Գրական ուղղություններռոմանտիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներThe Moods of Marianne?
ԱնդամակցությունՖրանսիական ակադեմիա[1]
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ Concours général և prize Maillé Latour Landry?
Համատեղ ապրողԺորժ Սանդ, Caroline Jaubert?, Էլիզա Ռաշել, Louise Rosalie Allan-Despreaux?, Louise Colet? և Aimée d'Alton?
Alfred de Musset, signature.jpg
Alfred de Musset Վիքիպահեստում

Ալֆրեդ դը Մյուսե (ֆր.՝ Louis-Charles-Alfred de Musset-Pathay, դեկտեմբերի 11, 1810(1810-12-11)[1][2][3][…], Փարիզ, Ֆրանսիա[1][4] - մայիսի 2, 1857(1857-05-02)[1][2][5][…], Փարիզ, Ֆրանսիա[1][4]), ֆրանսիացի գրող։ Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1852

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հուշատախտակ, Փարիզի Մոնտ-Թաբոր փողոցում

Մյուսեն ծնվել է 1810 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Փարիզում: Ընտանիքը ծագումով եղել է ազնվական, բայց աղքատ (16-րդ դարում նրա նախնիներից մեկը ամուսնացել է Ռոնսարի մուսայի՝ Կասսանդրայի հետ): Նրա հայրը աշխատել է կառավարական կարևորագույն տարբեր պաշտոններում, բայց որդուն երբեք փող չի տվել: Մյուսեի տաղանդի դրսևորումները երևան են եկել դեռ մանկուց, երբ իր ընթերցած հին վեպերի դրվագների հիման վրա կատարում էր մինի պիեսների իմպրովիզացիա: Տարիներ անց ավագ եղբայր Պոլ դը Մյուսեն սերունդների համար կպահի իր հայտնի կրտսեր եղբոր այս և շատ այլ կենսագրական մանրամասներ[8] : Դեռ մանուկ հասակից նրա մոտ դրսևորվել է ծայրահեղ նյարդայնություն, որը հաճախ նրան հասցրել է հիստերիայի: Ինը տարեկան հասակում ընդունվել է Հենրի IV- ի քոլեջ, որտեղ 1827 թվականին Concours général– ում ստացել է մրցանակ լատիներեն էսսեի համար: Նա սովորել է նախ իրավագիտություն, հետո բժշկություն, բայց շուտով լքել է դասերն ու ամբողջությամբ նվիրվել գրական գործունեությանը։ Ալֆրեդի ավագ եղբայրը՝ Պոլը, նույնպես զբաղվել է գրականությամբ։

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1833 թվականի հունիսին Մյուսն հանդիպել է Ժորժ Սանդին և սիրահարվել նրան՝ չնայած յոթ տարվա տարիքային տարբերությանը: Նրանց փոխհարաբերությունների պատմությանը վերաբերող բոլոր փաստաթղթերում նկարագրվում է Մյուսեի անհավասարակշիռ բնավորությունը, նրա քմահաճույքները, խանդի նոպաները, որոնք ժամանակ առ ժամանակ փոխարինվում էին երկրպագության: Նրանց հարաբերությունները տևել են մեկուկես տարի: Ի վերջո, Ժորժ Սանդը, հոգնելով գրողի նյարդային նոպաներից, թողել է Մյուսեին հանուն նրան բուժող բժիշկ Պաջելոյի: Նրանք իրենց կապերը վերջնականապես խզել են 1835 թվականաին: Գրողը շատ ծանր է տարել բաժանումը, այնուամենայնիվ, հասցրել է փոխել մի քանի սիրելիների, անգամ 1837 թվականին փորձել է ամուսնանալ նարնցից մեկի՝ Էմմա դ՚ Ալտոնի հետ, որը, սակայն, պսակվել է անհաջողությամբ: Ժորժ Սանդի հետ նրա հայտնի սիրավեպի պատմությունը ներկայացված է նրա ինքնակենսագրական La Confession d'un Enfant du Sièle («Դարի երեխայի խոստովանություն») ինքնակենսագրական վեպում (1836):

Ալֆրեդ դե Մուսեի գերեզմանը Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը

1838 թվականից սկսվել է գրողի նյութական դժվարությունների շրջանը: Նա աշխատել է ներքին գործերի նախարարությունում որպես գրադարանավար, կապ է հաստատել հայտնի դերասանուհի Ռաշելի հետ։

Նա 1840 թվականին լրջորեն հիվանդանում է (հնարավոր է, որ նրա հիվանդությունը կապված էր երիտասարդության շրջանում փոխանցված սիֆիլիսով): Հալյուցինացիաներին, որոնք ուղեկցում էին նրան իր ողջ կյանքի ընթացքում, ավելանում են խլությունն ու ալկոհոլի շարունակական չարաշահումը: 1844 թվականից Մյուսեն գրեթե հեռանում է գրական կյանքից: Ճիշտ է, 1847 թվականին նրա պիեսները հաջողությամբ բեմադրվում են Կոմեդի Ֆրանսեզում։ 1852 թվականին նրան ընտրում են ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ:

Aquote1.png 1853-ում Մյուսեն գրել է, բայց չի համարձակվել տպագրել «Օգոստոսի երազը» բանաստեղծությունը, որտեղ նա փառաբանում էր Նապոլեոն III-ին և դեկտեմբերյան հեղաշրջումը[9]: Aquote2.png


Բանաստեղծը մահացել է 1857 թվականի մայիսի 2-ին քնած վիճակում: Նա թաղվել Է Փարիզի Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը: Տապանաքարը պատրաստել է նրա ընկերը՝ քանդակագործ Ժան-Օգոստին Բարրը:

Գրական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մյուսեի «Իսպանական և իտալական պատմություններ» (1830) բանաստեղծական առաջին ժողովածուն արժանացել է ընթերցողների ուշադրությանը։ «Ներկայացում բազկաթոռի վրա» (1832) երկրորդ ժողովածուում փառաբանել է ազատությունը, ծաղրել բուրժուական քաղաքականությունը։ Լայնորեն հայտնի է «Գիշերներ» (1835-1837) քնարական պոեմների շարքը, որի թախծոտ մտորումները մենակության արգասիք են։

Մյուսեն ռոմանտիկ թատրոնի հիմնադիրներից է։ Նրա «Լորենցաչչո» (1834) պատմական դրաման, «Մարիանի կամակորությունը» (1833), «Սիրո հետ չեն կատակում» (1834), «Մոմակալը» (1835) սիրային-հոգեբանական պիեսներն աչքի են ընկնում ռեալիստական կերպարներով, լարված գործողությամբ։ «Դարիս զավակի խոստովանությունը» (1836, հայկական հրատարակչություն «Դարուս մեկ զավակին խոստովանանքը», հ․ 1-2, 1874-1875) հոգեբանական վեպում արտացոլված է 19-րդ դարի 20-30-ական թվականների ֆրանսիական իրականությունը։

Հայ իրականության մեջ Մյուսեն հայտնի է եղել դեռևս 19-րդ դարում։ Նրա գործերից հայերեն են թարգմանվել նաև «Մայիսյան գիշեր» (1897) և «Դեկտեմբերի մի գիշեր» (1900) պոեմները (տպագրվել են «Մուրճ» ամսագրում, թրգմ․ Հ․ Տեր-Գևորգյան), «Լուսին» (թրգմ․ Հ․ Թումանյան, 1910) բանաստեղծությունը և այլն։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 651 CC-BY-SA-icon-80x15.png