Կարեն Դեմիրճյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կարեն Դեմիրճյան
Karen Demirchyan 1999.png
Ծնվել է ապրիլի 17, 1932({{padleft:1932|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})
Ծննդավայր Երևան
Մահացել է հոկտեմբերի 27, 1999({{padleft:1999|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:27|2|0}}) (67 տարեկանում)
Մահվան վայր Երևան
Քաղաքացիություն Flag of Armenia.svg Հայաստան
Մասնագիտություն քաղաքական գործիչ
Զբաղեցրած պաշտոններ Հայաստանի Ազգային Ժողովի անդամ
Քաղաքական կուսակցություն ԽՄԿԿ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Լենինի շքանշան և Հոկտեմբերյան Հեղափոխության շքանշան

Կարեն Դեմիրճյանը (1932, ապրիլի 17, Երևան - 1999, հոկտեմբերի 27, Երևան) հայ քաղաքական և պետական գործիչ է, ՀԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղար(1974–1988), ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ (1999), Հայաստանի Ազգային հերոս (1999, հետմահու)։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Դեմիրճյանը ծնվել է 1932 թվականի ապրիլի 17-ին, Երևանում, ծառայողի ընտանիքում։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է 26 կոմիսարների անվան դպրոցում։ 1949-1954 թվականներին սովորել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեխանիկական ֆակուլտետում՝ ստանալով ինժեներ-մեխանիկի մասնագիտություն։ 1961 թվականին՝ ԽՄԿԿ կենտկոմին առընթեր Մոսկվայի բարձրագույն կուսակցական դպրոցը։ 1954–1955 թթ. աշխատել է Լենինգրադի գիտահետազոտական ինստիտուտներից մեկում, 1955 թվականից` Երևանի էլեկտրատեխնիկական գործարանում՝ տեխնոլոգ, արտադրամասի ավագ վարպետ, պետ, կուսկոմիտեի քարտուղար, գլխավոր ճարտարագետ, տնօրեն։ 1964–1972 թթ. եղել է ՀԿԿ Երևանի քաղկոմի քարտուղար, երկրորդ քարտուղար, 1972–1974 թթ.՝ ՀԿԿ կենտկոմի քարտուղար, ապա՝ առաջին քարտուղար, 1991–1999 թթ՝ «Հայէլեկտրամեքենա» բաժնետիրական ընկերության նախագահ, գործադիր տնօրեն։

Կարեն Դեմիրճյան թանգարան (4).jpg

Դեմիրճյանի ղեկավարության տարիներին (1974–1988) հանրապետությունում շահագործման են հանձնվել Երևանի «Զվարթնոց», Գյումրիի «Շիրակ» և սահմանամերձ շրջանների օդանավակայանները, Երևանի մետրոպոլիտենի 1-ին հերթը, Հայկական ատոմակայանը, Մարզահամերգային համալիրը, կառուցվել են Արփա–Սևան ջրատարը, «Հրազդանմաշ», «Պոզիստոր», «Իմպուլս», «Մարս» և այլ գործարաններ, գրապալատը, Մասիս–Նուռնուս և Աղստաֆա–Իջևան–Հրազդան–Սևան–Մարտունի երկաթուղային մայրուղիներ և այլ շինություններ։

1975 թվականի ապրիլի 23-ին առաջին անգամ Հայաստանի բարձրագույն ղեկավարության անունից Դեմիրճյանը դատապարտել է Մեծ եղեռնի կազմակերպիչներին։ Նրա ջանքերով 1978 թվականի ՀԽՍՀ նոր սահմանադրության մեջ վերահաստատվել է հայերենը պետական լեզու ամրագրող հոդվածը, 1980 թվականին կանխվել է Բաքու–Նախիջևան «Բարեկամություն» կոչված ավտոմայրուղու հայաստանյան՝ Մեղրի-Նյուվադի հատվածի շինարարությունը, կառուցվել է Մեղրի–Քաջարան ավտոմայրուղին, Գորիս–Ստեփանակերտ հեռուստավերահաղորդիչ կայանը։

Կարեն Դեմիրճյանին նվիրված ՀՀ փոստային նամականիշ

1991-1999 թվականներին Կարեն Դեմիրճյանը գլխավորել է Հանրապետության խոշորագույն ձեռնարկություններց մեկը՝ «Հայէլեկտրամեքենա» ԱՓԲԸ-ն։ 1998 թվականին հիմնադրել է Հայաստանի ժողովրդական կուսակցությունը (ՀԺԿ), 1998 թվականին նա առաջադրվեց որպես Հանրապետության նախագահի թեկնածու։։ 1999 թվականի ՀՀ խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ եղել է ՀԺԿ և Հանրապետական կուսակցության համագործակցությամբ ստեղծված «Միասնություն» դաշինքի համանախագահը (Վազգեն Սարգսյանի հետ)։ 1999 թվականի մայիսին ընտրվում է Ազգային Ժողովի նախագահ։ Հանրապետության զարգացմանը նա կարողացավ համակարգված բնույթ տալ՝ հստակեցվեցին զարգացման առաջնային խնդիրները, կառուցվածքային քաղաքականության առանցքային ուղիները, գլխավոր ներուժի՝ մարդկային գործոնի խելամիտ ու նպատակային իրացման մեծ հեռանկար միտող կողմնորոշիչները։

Զոհվել է 1999 թվականի հոկտեմբերի 27-ին ՀՀ Ազգային ժողովի դահլիճում կատարված ոճրագործության ժամանակ։

Դեմիճյանի դիմաքանդակը Պանթեոնում

Պարգևներ[խմբագրել]

  • Լենինի երկու շքանշաններ
  • Աշխատանքային Կարմիր Դրոշի երեք շքանշաններ
  • Հոկտեմբերյան Հեղափոխության մեկ շքանշան
  • Միութենական և այլ երկրների կառավարական պարգևներ
  • Հայաստանի Ազգային Հերոս (հետմահու)
  • Հայրենիքի շքանշան (27.12.1999)

Կարեն Դեմիրճյանի անունով են կոչվել Երևանի մետրոպոլիտենը, Մարզահամերգային համալիրը, Երևանի թիվ 139 դպրոցը, փողոցներ՝ Երևանում և ՀՀ այլ քաղաքներում։ 2004 թվականից Երևանում գործում է Կարեն Դեմիրճյանի թանգարանը[1][2]։

Կարեն Դեմիրճյանի գերեզմանը Կոմիտասի անվան պանթեոնում

Տես նաև[խմբագրել]

Նախորդող
Անտոն Քոչինյան
Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար
Կարեն Դեմիրճյան

1974թ. - 1988թ.
Հաջորդող
Սուրեն Հարությունյան
Նախորդող
պաշտոնը հիմնադրվել է
Հայաստանի ժողովրդական կուսակցության նախագահ
Կարեն Դեմիրճյան

15 մայիսի 1998թ. - 27 հոկտեմբերի 1999թ.
Հաջորդող
Ստեփան Դեմիրճյան
Նախորդող
Խոսրով Հարությունյան
ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ
Կարեն Դեմիրճյան

17 հունիսի 1999թ. - 27 հոկտեմբերի 1999թ.
Հաջորդող
Արմեն Խաչատրյան

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Կարեն Դեմիրճյան
  2. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։ 
Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են


ՀՀ ԱԺ նախագահներ

Բաբկեն Գուրգենի ԱրարքցյանԽոսրով Մելիքի ՀարությունյանԿարեն Սերոբի ԴեմիրճյանԱրմեն Ավագի ԽաչատրյանԱրթուր Վահանի ԲաղդասարյանՏիգրան Սուրիկի ԹորոսյանՀովիկ Արգամի ԱբրահամյանՍամվել Պարգևի ՆիկոյանՀովիկ Արգամի ԱբրահամյանԳալուստ Գրիգորիի Սահակյան