Յակով Զարոբյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Յակով Նիկիտայի Զարոբյան
Յակով Զարոբյան.jpg
Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար
 
Ծննդյան օր սեպտեմբերի 251908
Ծննդավայր Արդվին, Ռուսական կայսրություն
Վախճանի օր սեպտեմբերի 25, 1980 (72 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մոսկվա
 
Պարգևներ

«1941—1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ, Կարմիր Աստղի շքանշան և Հոկտեմբերյան Հեղափոխության շքանշան

Յակով Նիկիտայի Զարոբյանը (նաև՝ Հակոբ, ծնվել է Արդվինում, 1908, սեպտեմբերի 25 - 1980, ապրիլի 11, Մոսկվա) Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար (1960-1966)։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Ընտանիքի հետ միասին, նա Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ տեղափոխվել է Ռուսաստան։ 1925-1941 թթ. Խարկովում աշխատել է որպես գործարանային բանվոր։ 1932 թվականին ընդունվել է Կոմունիստական կուսակցության շարքերը և սկսել աշխատել «Խարկովի պրոլետար» թերթում, 1932 թվականին՝ ՀամԿ(բ) կ անդամ, 1939 թվականին դարձել է Խարկով ֆաբրիկայի Կուսակցության կոմիտեի քարտուղար, 1949 թվականին՝ այդ բաժանմունքի Կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական Կոմիտեի ղեկավար։

1950 թվականին դարձել է Հայկական Կոմունիստական կուսակցության Երևանի կոմիտեի Քարտուղար, 1952 թվականի ապրիլ ամսին՝ Հայաստանի Անվտանգության փոխնախարար։ 1953-1958 թթ. աշխատել է ՀԿԿ կենտկոմի երկրորդ քարտուղար, 1958-1960թթ.՝ ՀԽԱՀ նախարարների խորհրդի նախագահի առաջին տեղակալ։ 1960-1966 թվականներին եղել է Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար։ 1966-1980 թթ. եղել է ԽԱՀՄ էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերության նախարարի տեղակալ, 1954-1966թթ.՝ ԽՍՀՄ ԳԽ պատգամավոր, 1951-1967թթ.՝ ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամավոր։

Զարոբյանի անմիջական նախաձեռնությամբ Երևանում, Ծիծեռնակաբերդի բարձունքի վրա, սկսվեցին 1915 թվականի Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձան–կոթողի կառուցման աշխատանքները։

Պատերազմի սկզբից և մինչև 1941 թվականի հոկտեմբերի 24-ին գերմանացիների Խարկով մտնելը կուսակցության շրջկոմը և Յակով Զարոբյանը՝ որպես շրջկոմի քարտուղար, ակտիվորեն զբաղվել են ընդհատակի կազմակերպմամբ, պարտիզանական շարժում ծավալելու համար կադրեր պատրաստելով, աշխարհազորի կորպուսի ձևավորմամբ, քաղաքի մատույցներում պաշտպանական կառույցների շինարարության կազմակերպմամբ, արդյունաբերական ձեռնարկությունների և բնակիչների տարհանմամբ։

Զարոբյանը վերջիններից մեկն էր, որ շրջկոմի աշխատակիցների խմբի հետ դուրս եկավ Խարկովից Ստարի Սալտովի ուղղությամբ։ Նրանք հրաշքով փրկվեցին գերի ընկնելուց։ Այդ մասին «Յակով Զարոբյանը և նրա դարաշրջանը» գրքում գրում է նրա որդին՝ Նիկիտա Զարոբյանը։

Սակայն ԽՍՀՄ–ում տիրապետող կայսերական–կոմունիստական վարչակարգը չէր հանդուրժում հանրապետություններում ազգային նկարագիր ունեցող նման գործիչների գոյությունը և նրանց հեռացնում էր իշխանության վերին օղակներից։ Այդպես վարվեցին նաև Զարոբյանի հետ[1]։

1966 թվականին նրան հաջորդել է Անտոն Քոչինյանը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։ 

Աղբյուրներ[խմբագրել]