Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան


Զվարթնոց միջազգային օդանավակայանը

IATA: EVN – ԻԿԱՕ: UDYZ
EVN (Հայաստան)##
EVN (Հայաստան)
EVN
Օդանավակայանի գտնվելու վայրը
Ամփոփում
Օդակայանի տեսակ Քաղաքացիական
Սեփականատեր/Օպերատոր Armenia International Airports CJSC
Ծառայում է Երևան
Տեղագրություն Զվարթնոց, Հայաստան Հայաստան
Բարձրացում ԲԾՄ 2 838 ֆտ / 865 մ
Կոորդինատներ 40°08′58″ հս․. լ. 44°23′54″ ավ. ե.HGЯO
Մակերես 9,9 հա
Տեղական ժամանակ UTC +4/+4
Աշխատանքի ժամերը շուրջօրյա
Կայք zvartnots.aero
Թռիչքի ուղի
Ուղղություն Երկարություն Ծածկ
մ ֆտ
09/27 3849x56 12629x184 Ասֆալտ/Բետոն
Վիճակագրություն (2021)
Ճամփորդների թիվը 2,278,212[1][2][3]
Օդանավակայանին նոր վերջնակայանը
Զվարթնոց միջազգային օդանավակայանը ՀՀ փոստային նամականիշի վրա

Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան, Հայաստանի ամենամեծ օդանավակայանը։ Գտնվում է Զվարթնոցից ոչ հեռու, Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանից 10 կմ դեպի արևմուտք։

Հանդիսանում է խոշոր օդանավակայան, և ազգային ավիափոխադրող չունի ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օդանավակայանի շինարարության մասին որոշումն ընդունվել է դեռևս Անտոն Քոչինյանի օրոք։ Մրցույթին ներկայացված երեք նախագծերից ոչ մեկը ժյուրիի և ղեկավարության հավանությանը չէր արժանացել։ ՀԿԿ Կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար ընտրվելուց հետո Կարեն Դեմիրճյանը, ծանոթանալով նախագծերին, հանձնարարեց երեք նախագծերից ստեղծել մեկը` վերցնելով յուրաքանչյուրի հաջողված մասը[4]։

Իր հարցազրույցներից մեկում Կարեն Դեմիրճյանն ասել է.

Մի նախագծում տեխնոլոգիան էր լավը, մյուսում` ճարտարապետությունը, առաջարկեցի 3 նախագծերից ստեղծել մեկը։ Բայց այն, ինչ այժմ կառուցվել է ամբողջական նախագիծը չէ։ Այնտեղ պետք է լիներ երկրորդ հերթը՝ «Զվարթնոց» օդանավակայանը երկու այդպիսի ծաղկաթերթ է[4]:


Օդանավակայանի առաջին հերթը ապահովելու էր ներքին` միութենական չվերթները, իսկ երկրորդը` արտաքին միջազգային չվերթները։

«Զվարթնոց» օդանավակայանի կառուցումով Հայաստանն ունեցավ հանրապետության կապը արտաքին աշխարհի հետ ապահովող հզոր փոխադրամիջոց` միջազգային չափանիշներին համապատասխանող թռիչքուղիներով։ Խորհրդային Միությունում՝ այդ շրջանում, Զվարթնոց օդանավակայանի նման թռիչքուղիներ ունեին միայն Մոսկվա և Կիև քաղաքները։

«Զվարթնոց» օդանավակայանի ստեղծագործական խումբը՝ Արթուր Թարխանյանը, Սպարտակ Խաչիկյանը, Ժորժ Շխիյանը, Լևոն Չերքեզյանը, Մկրտիչ Մազմանյանը, Սերգեյ Բաղդասարյանը, Վլադիմիր Գրիգորյանը, 1985 թ. արժանացան ՀԽՍՀ պետական մրցանակի[5]։

Օդանավակայանը կառուցվեց շատ կարճ ժամկետում և մեծ հանդիսավորությամբ բացվեց 1982 թվականի փետրվարի 10-ին[5]։ Այն ժամանակ ընդունում էր միայն ներքին՝ ԽՍՀՄ-ի մեջ կատարվող չվերթեր։ 1985-ին ICAO-ն շնորհեց օդանավակայանին 2-րդ կարգ։ Նոր վերջնակայաններ (տերմինալներ) բացվել են 1998-ին՝ Բեռնային համալիրը, իսկ 2007-ին՝ Նոր միջազգային ուղևորափոխադրման վերջնակայանը։ 2002 թվականի հուլիսին ՀՀ կառավարության և «Կորպորասիոն Ամերիկա» ընկերության միջև կնքվեց պայմանագիր, ըստ որի Զվարթնոց միջազգային օդանավակայանը կոնցեսիոն կառավարման հանձնվեց «Արմենիա» միջազգային օդանավակայաններ ընկերությանը 30 տարի ժամկետով։

2011 թվականին օդանավակայանում բացվել է ուղևորների նոր տերմինալ 34 000 քառակուսի մետր ընդհանուր տարածքով՝ մեկնում և ժամանում սրահներով, գրանցման հարթակներով, VIP սրահներով և կայանատեղիով[6]։ 2019 թվականին «Զվարթնոցը» ռեկորդ է սահմանել տարվա ընթացքում սպասարկված ուղևորների թվով՝ ավելի քան 3 մլն մարդ։ 2022 թվականին օդանավակայանը սպասարկել է ավելի քան 3,5 մլն ուղևոր[7]։

Ավիաուղիներ և ուղղություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավիաընկերություն Նպատակակետ
Aegean Airlines Աթենք
Սեզոնային: Հերակլիոն
Աերոֆլոտ Մոսկվա – Շերեմետևո
Air Arabia Շարջա
Air Cairo Շարմ Էլ Շեյխ
Սեզոնային: Հուրգադա
Air France Փարիզ – Շառլ դը Գոլ
air Baltic Ռիգա[8]
Aircompany Armenia Լիոն, Միներալնիե Վոդի, Մոսկվա – Վնուկովո, Թբիլիսի, Թել Ավիվ, Վորոնեժ
Սեզոնային: Բաղդադ, Բեյրութ
Սեզոնային չարթերային: Ալ Նաջաֆ, Աքաբա, Բարսելոնա, Բաթումի, Էրբիլ, Հերակլիոն, Կոս, Քուվեյթ, Լառնակա, Պատրաս, Հռոդոս, Ռիմինի, Սուլեյմանիյա, Սալոնիկ, Տիվատ, Վառնա, Վենետիկ[9]
AlMasria Universal Airlines Սեզոնային չարթերային: Շարմ Էլ Շեյխ[10]
AMC Airlines Սեզոնային չարթերային: Շարմ Էլ Շեյխ[11]
Armenia Airways Անապա, Թեհրան – Իմամ Խոմեյնին[12]
Atlantis Armenian Airlines Կապան

Սեզոնային: Բաթումի

Austrian Airlines Վիեննա
Azimuth Կալուգա[13], Կրասնոդար, Դոնի Ռոստով, Ուֆա[14]
Սեզոնային: Սոչի
Belavia Մինսկ
Brussels Airlines Սեզոնային: Բրյուսել
Bulgaria Air Սեզոնային չարթերային: Վառնա[11]
Bulgarian Air Charter Սեզոնային չարթերային: Բուրգաս[9]
Cham Wings Airlines Դամասկոս
EgyptAir Սեզոնային չարթերային: Շարմ Էլ Շեյխ[15]
Flydubai Դուբայ
FlyEgypt Սեզոնային չարթերային: Հուրգադա[9]
FlyErbil Բաղդադ, Էրբիլ
Georgian Airways Թբիլիսի
Սեզոնային: Բաթումի
Israir Սեզոնային: Թել Ավիվ[16]
Korean Air Սեզոնային չարթերային: Սեուլ [17]
LOT Polish Airlines Վարշավա-Շոպեն
Middle East Airlines Բեյրութ
Nordwind Airlines Մոսկվա – Շերեմետևո, Սանկտ Պետերբուրգ
Nouvelair Սեզոնային չարթերային: Մոնաստիր [18]
Orange2Fly Սեզոնային չարթերային: Շարմ Էլ Շեյխ[10]
Pegas Fly Միներալնիե Վոդի, Մոսկվա – Շերեմետևո, Նիժնի Նովգորոդ, Դոնի Ռոստով[19], Սանկտ Պետերբուրգ, Սամարա, Սոչի, Ստավրոպոլ [20] Ուֆա [21], Պերմ, Կրասնոդար, Վոլգոգրադ, Վորոնեժ
Qatar Airways Դոհա
Red Wings Airlines Մոսկվա – Դոմոդեդովո
Ryanair Միլան - Բերգամո[22],Բեռլին-Շենեֆելդ[22], Պաֆոս[23], Հռոմ – Կիամպինո[22], Սալոնիկ [24]
S7 Airlines Մոսկվա – Դոմոդեդովո, Նովոսիբիրսկ
SCAT Airlines Սեզոնային: Նուր-Սուլթան
SkyUp Կիև – Բորսպիլ
Սեզոնային: Օդեսա
Smartavia Մոսկվա – Դոմոդեդովո, Սանկտ Պետերբուրգ
Ukraine International Airlines Կիև – Բորսպիլ
Ural Airlines Կրասնոդար, Մոսկվա – Դոմոդեդովո, Դոնի Ռոստով, Սանկտ Պետերբուրգ, Սամարա, Սոչի, Վոլգոգրադ, Եկատերինբուրգ
Սեզոնային: Անապա
Utair Մոսկվա – Վնուկովո
Սեզոնային: Սուրգուտ
Wizz Air Լառնակա[25], Վիեննա[26], Վիլնյուս[26], Սոֆիա, Պրահա (կարճ ժամանակով), Դորտմունդ, Միլան, Հռոմ, Վենետիկ, Աբու Դաբի

Վիճակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

See source Wikidata query and sources.


Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նոր մասնաշենք
Հին մասնաշենք

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Statistics»։ Civil Aviation Committee of Armenia։ Aviation.am։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունիսի 27-ին։ Վերցված է 19 January 2021  (անգլ.)/(հայ.)
  2. ««Զվարթնոց»-ի ուղևորների թիվն առաջին անգամ գերազանցեց 3 միլիոնը. ՀՀ ժամանած ուղևորներին անակնկալ մատուցվեց (տեսանյութ)»։ www.tert.am։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-04-20-ին։ Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 7 
  3. «Ավելի քան 3 միլիոն ուղևոր. «Զվարթնոց» օդանավակայանն իր պատմության ռեկորդն է սահմանել»։ Sputnik Armenian։ Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 7 
  4. 4,0 4,1 Կաթիլներ մեծ ծովից, Երևան, 2007 թ.
  5. 5,0 5,1 Կարեն Բալյան, «Արթուր Թարխանյան, Սպարտակ Խաչիկյան, Հրաչյա Պողոսյան», Tatlin, 2012
  6. «Зал прибытия нового терминала ереванского аэропорта «Звартноц» сдан в среду в эксплуатацию» (ռուսերեն)։ Информационное агентство АРКА։ Վերցված է 2023-03-04 
  7. «Ереванский аэропорт "Звартноц" побил рекорд по числу пассажиров в 2022 г.» (ռուսերեն)։ Sputnik Армения։ Վերցված է 2023-03-04 
  8. Liu Jim (9 October 2019)։ «airBaltic expands Riga network in S20»։ routesonline.com 
  9. 9,0 9,1 9,2 «Ամռանն ընդառաջ մի շարք ուղղություններով ոչ կանոնավոր չվերթներ կիրականացվեն» 
  10. 10,0 10,1 http://gdca.am/storage/projects/projects_6345206570_CHARTER_FLIGHTS_S19.doc
  11. 11,0 11,1 http://aviation.am/storage/projects/projects_6345206570_CHARTER_FLIGHTS_S19.doc
  12. «Iran says 12 dead from new virus, rejects higher death toll» 
  13. «Пресс-центр»։ klf.aero։ Kaluga International Airport։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-10-25-ին։ Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 25 
  14. Самойлова Ирина (24 December 2019)։ «"Азимут" в марте откроет прямой рейс Уфа-Ереван»։ www.kommersant.ru (ռուսերեն) (АО «Коммерсантъ»)։ Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 24 
  15. Liu Jim (19 February 2020)։ «EGYPTAIR schedules Sharm el Sheikh – Yerevan charters in 3Q20»։ Routesonline։ Վերցված է 19 February 2020 
  16. https://www.calcalistech.com/ctech/articles/0,7340,L-3780211,00.html
  17. http://www.kaltour.com/ProductOverseas/OverseasView?pkgpnh=KW45202&hg1hno=OP20180517208&hg1seq=1&hg1sts=PRP&tabmenu=5&iddidd=H2080023
  18. https://ru.armeniasputnik.am/society/20200225/22170813/Nouvelair-letom-vpervye-zapustit-pryamye-reysy-iz-Erevana-v-tunisskiy-Monastir-.html
  19. «Ростов-на-Дону и Ереван может связать новый авиарейс»։ rostov.aif.ru։ «Аргументы и Факты»։ 2 September 2019։ Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 2 
  20. |url=https://nordwindairlines.ru/en/booking#/results/47853579 Archived 2020-09-24 at the Wayback Machine.
  21. «Արխիվացված պատճենը»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020-02-18-ին։ Վերցված է 2020-04-05 
  22. 22,0 22,1 22,2 https://www.routesonline.com/news/29/breaking-news/286924/ryanair-targets-underserved-armenia-western-europe-market/
  23. «Ryanair launches new Yerevan route to Paphos»։ panorama.am։ 7 February 2020։ Վերցված է 7 February 2020 
  24. https://corporate.ryanair.com/news/ryanair-continues-armenian-expansion/
  25. Wizz Air-ը չվերթեր կիրականացնի Երևան-Լառնակա-Երևան երթուղով
  26. 26,0 26,1 «Wizz Air expands into Armenia with two new routes»։ reuters.com։ 16 December 2019 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]