Սևիլյա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Սևիլյա
Sevilla
Դրոշ Զինանշան
Դրոշ Զինանշան
Collagesevilla.jpg
Երկիր Իսպանիա Իսպանիա
Երկիր Իսպանիա
Ինքնավար համայնք Անդալուզիա
Մարզ Սևիլյա (մարզ)
Գլխավոր կոնսուլ Խուան Իգնասիո Զոյդո Ալվարես
Մակերես 140 կմ²
Խոսվող լեզուներ Իսպաներեն
Բնակչություն 704,198 մարդ (2010)
Խտություն 5002.93 մարդ/կմ²
Ազգային կազմ Իսպանացիներ
Կրոնական կազմ Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցի
Տեղաբնականուն Իսպանացի
Ժամային գոտի UTC+1, ամառը UTC+2
Հեռախոսային կոդ +34 91
Փոստային ինդեքսներ 41001-41080
Պաշտոնական կայք [www.sevilla.org www.sevilla.org]

Սևիլյա (իսպ.՝ Sevilla [seˈβiʎa])  - քաղաք Իսպանիայի հարավում։ Սևիլյան Անդալուզիայի մայրաքաղաքն է, ինչպես նաև համարվում է ինքնավար համայնքի խոշորագույն քաղաքը: Այն գտնվում է Գվադալկիվիր գետի վրա: Քաղաքի բնակիչներին կոչում են սևիլյանոս (օրիգինալ լեզվով sevillanas) կամ հիսպելիանսես, քանի որ Հռոմեացիները քաղաքը կոչել են Հիսպալիս: Սևիլյայի բնակչությունը 2011-ի տվյալներով 703.000, իսկ մետրոպոլիտենային տարածքի բնակչությունը հասնում է 1,5 միլիոնի, դարձնելով քաղաքը բնակչությամբ 4-րդ քաղաքը Իսպանիայում և 30-րդը Եվրոպական Միությունում: Սևիլյայում է գտվում ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի կողմից ճանաչված համաշխարհային ժառանգության երեք օբյեկտ՝ Ալկազարի պալատական կոմպեկսը, Տաճարը և Ինդիասի գլխավոր արխիվը: Սևիլյան գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսից 80 կմ հեռավորության վրա, և այն Իսպանիայում միակ գետային նավահանգիստ ունեցող քաղաքն է:

Սևիլյան հիմնվել է Հռոմեական Հիսպալիս քաղաքի տեղում և 712 թվականի արաբական նվաճումներից հետո հայտնի եղել որպես Իշբիլիա[1] (Արաբերեն:إشبيلية): Մուսուլմանական տիրապետության տակ Սևիլյան պատակնում էր Կորդովայի խալիֆայությանը, անկախությունից հետո մտավ Սևիլյայի Տաիֆայի մեջ, հետագայում այստեղ իշխեցին Ալմորավիդները, վերջապես Սևիլյան ազատագրվեց Կաստիլիայի թագավոր Ֆերդինանդ III-ի կողմից 1248 թվականին:[2]Ամերկայի հայտնաբերումից հետո Սևիլյան դարձավ Իսպանիայի կայսրության տնտեսական կենտրոններից մեկը, նրա նավահանգիստը միջօվկիանոսային առևտրային հիմնական կենտրոնն էր, որը բերեց Իսպանիային ավելի մեծ ուժ և Իսպանիայի ոսկե դարաշրջանի զարգացման հիմնական նախադրյալներից էր: 1519 թվականին Ֆերնան Մագելանը Սևիլյայից սկսեց իր առաջին շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը: Բարոկոյի ժամանակաշրջանում քաղաքը սկսեց ծաղկել և զարգանալ, սակայն աճը դանդաղեց հետագայում երբ երկրի հիմնական նավահանգիստը դարձավ Կադիսի նավահանգիսը:

20-րդ դարում Սևիլյան ականատես եղավ Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի արհավիրքներին: Նաև անցկացվեցին մշակույթային միջոցառումներ այդ թվում Իբերո-Ամերիկյան ցուցահանդես 1929-ը և Էքսպո 92-ը: Նույն դարում Սևիլյան ընտրվեց Անդալուզիայի մայրաքաղաք:

Անվանում[խմբագրել]

Ծագում[խմբագրել]

Սպալը Սևիլյայի ամենահին անվանումներից է: Այն գալիս է Փյունիկիացիների կողմից Տարտեսոսի գաղութականացման ժամանակներից, որը գտվում էր Իբերիայի հարավ-արևմուտքում: Ըստ Մանուել Պելիցեր Կատալոնացու այն նշանակում էր ցածր երկիր Փյունիկերեն:[3][4] Հռոմեական ժամանակաշրջանում քաղաքը անվանեցին Հիսպալիս: Մուսուլմանների նվաճումից հետո քաղաքը անվանեցին Իշբիլիա (Արաբերեն أشبيليّة): Այնուհետև քրիստոնեական թագավորության կողմից քաղաքը ստացավ իր ներկայիս անվանումը:

Կարգախոս[խմբագրել]

"NO8DO"-ն Սևիլյայի պաշտոնական կարգախոսն է: Այն իսպաներեն "No me ha dejado" արտահայտության ռեբուսն է, նշանակում է "Սևիլյան չի լքել ինձ", մեջտեղի ութ թիվը նշանակում է madeja կամ բրդի կտոր: Ավանդույթը ասում է, որ այս կարգախոսը տրվել է Ալֆոնսո X թագավորի կողմից, ով ապրել է քաղաքում իր Ալկազար դղյակում և պաշտպանել է քաղաքի բնակչությանը իր որդուց՝ Սանչո IV-ից, ով փորձում էր գահընկեց անել իր հորը: Իրականում կարգախոսը ունի լատինական ծագում ինչը լատիներեն կարելի է թարգմանել հանուն աստծու, սակայն ազգաբնակչությունը այնքան էր հավատում ռեբուսին, որ լատիներեն տարբերակը անցել է երկրորդ պլան:[5]

Պատմություն[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Սևիլյայի պատմություն

Սևիլյան ունի մոտ 2.200 տարվա պատմություն: Տարբեր քաղաքակրթությունների միձուլումը քաղաքին տվել են յուրահատուկ տեսք և քաղաքին դարձրել է տարածաշրջանի պատմական և մշակույթային կենտրոն:

Վաղ ժամանակներ[խմբագրել]

Ըստ դիցաբանության քաղաքը հիմնել է Հերկուլեսը, ով նաև Փյունիկյան աստված Մելքարտի հետ է նույնացվում: Ըստ ավանդույթի նա անցել է Ջիբրալթարի նեղուցը և հիմնադրել է առևտրային բնակավայրեր, այդ թվում Կադիզի և Սևիլյայի տարածքում:[6]

Հայացք դեպի Ժիրալդա Patio de Banderas-ից (դրոշների հրապարակից), պատմական հրապարակ, որը ունի Հռոմեական, Մուրրական և Կաստիլյան մնացուկներ

Քաղաքը հիշվում է Հռոմեական ժամանակներից որպես Հիսպալիս: Կարևոր հմագիտական նմուշներ դեռևս պահպանվում են քաղաքի արվարձաններում:

Հռոմեական մշակույթի նմուշներից են Մարմոլես փողոցի տաճարը, Լա Ալամեդա սյուները, ստորգետնյա կոյուղին և այլն: Քաղաքի պարիսպները կառուցվել են Հուլիոս Կեսարի օրոք, բայց նրանք վերականգնվել են Մուրրերի ժամանակ:[7]

Մնալով հռոմեական տիրապետության տակ, քաղաքը հետագայում զավթել են Վանդալները և Վիստգոթերը հինգերորդ և վեցերորդ դարերում:

Մավրական ժամանակաշրջան[խմբագրել]

712-ին Սևիլյան զավթեցին Մավրերը, մահմեդականներ, որոնք ներխուժեն էին հյուսիսային Աֆրիկայից արաբական նվաճումների ժամանակ: Սևիլյան դարձավ Ումայադ խալիֆաթի մայրաքաղաք:

Մավրերի մշակույթային ժառանգությունը մինչև այժմ մնում է քաղաքում, պահպանվել են նաև շատ սովորույթներ: Մավրական ճարտարապետության շատ շինություններ կառուցվել են իսլամական Մուդեխար ոճին: Մավրական յուրահատուկ շինություններից են Patio del YesoԱլկազարում, քաղաքի պարիսպները, Ժիրալդայի հիմնական հատվածը, Սևիլյայի տաճարի զանգակատունը:[8]

Կաստիլյան ժամանակաշրջան[խմբագրել]

1rightarrow.png  Տես նաև Սևիլյայի պաշարում 

1247-ին, Կաստիլիայի և Լեոնի քրիստոնյա թագավոր Ֆերդինանդ III-ը սկսեց Անդալուզիայի արշավանքը: Ժաենի և Կորդոբայի գրավումից հետո նա զավթեց քաղաքի մոտակա գյուղերը և պաշարեց Սևիլյան մոտ 15 ամիս: Վճռական գործողությունները սկսվեցին 1248-ի մայիսին, երբ Ռամոն Բոնիֆազը Գուդալքիվր գետի հոսանքով հասավ Տիրանա կամուրջ և ներխուժեց քաղաք: Քաղաքը հանձնվեց 1248-ի նոյեմբերի 23-ին[9]:

Քաղաքի զարգացումը շարունակվեց նաև Կաստիլիայի գրավումից հետո: Կառուցվեցին շատ հասարակական շինություններ, այդ թվում եկեղեցիներ, որոնցից շատերը կառուցվել են Մուդեխար ոճով, 15-րդ դարում կառուցվեց նաև Սևիլյայի տաճարը գոթական ոճով[10]: Մավրերի պալատը դարձավ Կաստիլիայի թագավորական նստավայր և Պեդրո I-ի օրոք այն տեղափոխվեց դեպի Ալկազար (վերին հարկերը դեռևս օգտագործվում են որպես Իսպանիայի թագավորական ընտանիքի նստավայր:

Սևիլյայի Ալկազարի օրիորդների բակը

1391-ին Արքեպիսկոպոս Ֆերենտ Մարտինեսը փակեց Սևիլյայի բոլոր սինագոգները, վերածելով դրանք եկեղեցիների, նաև խլեց հրեաների հողերը և խանութները: Հազարավոր մարդիկ սպանվեցին ջարդերից, մյուսները ստիպված կրոնափոխ եղան: Պլազա դը Սան Ֆրանցիսկո հրապարակը դարձավ հերետիկոսնին այրելու վայր: Հերետիկոսների առաջին այրումը Սևիլյայում տեղի ունեցավ 1481-ի փետրվարի 6-ին, երբ վեց մարդ ողջակիզվեցին: Հետո ինկվիզիցիան աճեց արագ տեմպերով:

Ոսկե դար[խմբագրել]

1492-ի Քրիստափոր Կոլումբոսի հայտնագործություններից հետո, հայտնաբերված տարածքներից ապրանքները Իսպանիա մուտք էին գործում Կասա դը Կոնտրատասիոն նավահանգստով, ինչը շատ եկամտաբեր էր քաղաքի համար: Ոսկե դարի զարգացումը թևակոխեց Սևիլյա, քանի որ այստեղ միակ նավահանգիստն էր, որը ուներ թագավորական հովանավորչություն և այստեղով էր առաջինը մտնում Ամերիկայի հարստությունը: Քաղաքի բնակչությունը աճեց մոտ մեկ միլիոնով[11]:

Սևիլյան 16-րդ դարում:

16-րդ դարի վերջերին մենաշնորհը կոտրվեց, Կադիզի նավահանգիստը նույնպես իրավունք ստացավ ընդունել Ամերիկայից եկող բեռները: 1649 թվականին բռնկված Սևիլյայի մեծ ժանտախտը խլեց բնակչության կեսի կյանքը, որը վերականգնվեց միայն 19-րդ դարում[12]: 18-րդ դարում քաղաքի կարևորությունը ընկավ: Գուադալաքուիվր գետի ջրի մակարդակի նվազումը բերեց նավագնացության անհնարինությանը, և արդյունքը եղավ տնտեսական անկումը:

Գրող Միգել դը Սերվանտեսը ապրել է քաղաքում 1596-ից մինչև 1600 թվականները: Ֆինանսական խնդիրների պատճառով Սերվանտեսը աշխատել է իսպանական արմադայում որպես մթերող, հետո որպես հարկահավաք: 1597 թվականին նրա հաշիվներում անճշտություններ բացահայտելուց հետո նրան կարճ ժամանակով ուղարկեցին թագավորական բանտ:

18-րդ դար[խմբագրել]

Թագավորական ծխախոտի գործարան, այժմ Սևիլյայի համալսարանի ռեկտորատը:

18-րդ դարի ընթացքում Կառլոս III-ը զարգացրեց Սևիլյայի արդյունաբերությունը: Թագավորական ծխախոտի գործարանի շինարարությունն սկսվեց 1728 թվականին և ավարտվեց մոտ 30 տարի հետո: Այն Իսպանիայում մեծությամբ երկրորդ շինությունն է թագավորանիստ Էլ Էսկորիալից հետո: Սկսած 1950-ական թվականներից այն հանդիսանում է Սևիլյայի համալսարանի ռեկտորատը:

Շատ օպերաներ են բեմադրվել քաղաքում, ներառյալ Բեթհովենի (Ֆիդելիո), Մոցարտի (Ֆիգարոյի ամուսնությունը և Դոն Ջիովաննի), Ռոսսինիի (Սևիլյան սափրիչ) և Բիզեի(Կարմեն)[13]:

Սևիլյան 1758 թվականին դարձավ Իսպանիայի մարզային մամուլի առաջնեկը, այստեղ լույս տեսավ Մադրիդից դուրս իսպանական առաջին պարբերականը, որը կոչվում էրHebdomario útil de Seville:

19-րդ և 20-րդ դարեր[խմբագրել]

Իզաբել II կամուրջ, ավելի շատ հայտնի է որպես Տրիանա կամուրջ

1825-ից 1833 թվականներին Մելկոր Կանոն քաղաքի ճարտարապետն էր, քաղաքի գծապատկերի և ճարտարապետական նորամուծությունների հեղինակը ինքն էր և նրա աշակերտ Խոսե Մանուել Արյոնա ու Կուբան[14]:

Ներկայիս արդյունաբերական ճարտարապետությունը հիմք է դրվել 19-րդ դարի առաջին կեսին, կերամիկայի գործարանը կառուցվել է Կարտուսիական եկեղեցու տեղը 1841 թվականին և այժմ այստեղ «Էլ Սենտրո Անդալուս դը Արտե Կոնտեմպորանեոն է» իսպաներեն El Centro Andaluz de Arte Contemporáneo (CAAC)[15], որտեղ պահվում են Մուսեո դը Արտե Կոնտեմպորանեոյի հավաքածուն[16]:

Թագուհի Իզաբել II-ի գահակալման տարիներին (1843–1868), Սևիլյայի բուրժուազիան նախադեպը չունեցող ներդրումային բում իրականացրեց քաղաքի կառւցապատման մեջ: Իզաբել II կամուրջը, որը ավելի շատ հայտնի է Տրիանա կամուրջ, կառուցվել է այս տարիներին, բացի այդ սկսվեցին իրականացվել փողոցների լուսավորման աշխատանքները[17]:

19-րդ դարի երկրորդ կեսին կառուցվեցին երկաթգծի կայարաններ, քանդվեցին հին պարիսպները, ինչի հաշվին քաղաքը ավելի ընդարձակվեց: Sevillana de Electricidad ընկերությունը ստեղծվեց 1894 թվականին, որը սկսեց արտադրել էլեկտոէներգիա ամբողջ քաղաքի համար[18], և 1901 թվականին Պլազա դե Արմաս երկաթգծի կայարանը շահագործման հանձնվեց: Հայտնագործությունների արվեստի թանգարանը (Museo de Bellas Artes de Sevilla) բացվեց 1904 թվականին:

"Հիսպելիս շատրվանները (Հռոմեական Սևիլյա)" և Ալֆոնսո XIII հյուրանոցը կառուցված Իբերո-Ամերկյան ցուցահանդես 1929-ի համար Պուերտա դը Ժերեսում:

1929 թվականին քաղաքում կայացավ Իբերո-Ամերիկյան ցուցահանդեսը, որի նախօրյակին քաղաքում կառուցվեցին նոր ժողովրդական կենտրոններ, ինչպիսիք էին Պլազա դե Էսպանան և Մարիա Լուիզա այգին: Բացումից ոչ շատ առաջ իսպանական կառավարությունը սկսեց քաղաքի վերակառուցումը, կառուցելով նոր հյուրանոցներ, զվարճանքի վայրեր և ավտոճանապարհներ[19]:

Սևիլյան շատ արագ ներքաշվեց Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմում 1936 թվականին: Գեներալ Քուիպո դե Լյանոն հեղաշրջում իրականացրեց քաղաքի ծայրամասում, որից հետո գրավեց քաղաքի կենտրոնը[20]: Սևիլյայի ռադիոն դեմ էր ապստամբությանը և հորդորում էր գյուղացիներին զինվել և պայքարել ապստամբների դեմ[20]: Դե Լյանոն գրավեց Սևիլյայի ռադիոն և սկսեց ֆրանկոյական քարոզարշավը[20] After the initial takeover of the city, resistance continued among the working-class areas for some time, until a series of fierce reprisals took place.[21]:

Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի օրոք Իսպանիան պաշտոնապես չեզոք էր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում և ինպես երկրի մնացած հատվածում Սևիլյան մնաց տնտեսական և մշակույթային անջատման մեջ ամբողջ աշխարհից: ‌[փա՞ստ] 1953 թվականին բացվեց Սևիլյայի գործարանը, որտեղ 1970-ական թվականներին արդեն աշխատում էին մոտ 2000 բանվոր: Գվադալաքիվր գետի պատնեշների կառուցումից առաջ Սևիլյան անընհատ տուժում էր ջրհեղեղներից, որոնցից ամենաավերիչը 1961 թվականի նոյեմբերի ջրհեղեղն էր, որի արդյունքում Սևիլյան հայտարարվեց աղետի գոտի: Արհմիությունները Սևիլյայում սկսեցին գործել 1960-ական թվականներից: Շարժումների մի քանի ղեկավարներ կալանավորվեցին 1973 թվականին: On 3 1979 թվականի ապրիլի 3-ին Սևիլյայում տեղի ունեցավ Ֆրանկոյի իշխանությունից հետո առաջին ժողովրդական ընտրությունները, քաղաքի խորհրդարան մուտք գործեցին չորս կուսակցությունների ներկայացուցիչներ: 1982 թվականի նոյեմբերի 5-ին Սևիլյա ժամանեց Հովհաննես Պողոս II Հռոմի պապը, ում դիմավորեց կես միլիոնանոց ժողովուրդ: Նա կրկին ժամանեց քաղաք 1993 թվականի հունիսի 13 միջազգային եկեղեցիական կոնգերսի ժամանակ:

1992 թվականին քաղաքում մի Ամերիկայի հայտնագործման հինգ հարյուր ամյակին կազմակերպվեց Սևիլյա Էքսպո 92, որի նախապատրաստման ընթացքում բարեկարգվեց քաղաքի ինֆրա համակարգը. նոր երկաթգծեր կառուցվեցին, կառուցվեց նոր Սանտա Ժուստա երկաթգծի կայարանը 1991 թվականին, շահագործման հանձնվեց նաև նոր արագընթաց երկաթգիծը, որով Սևիլյան կապվեց Մադրիդին: Սևիյլայի օդանավակայանը, իսպաներեն (Aeropuerto de Sevilla), համալրվեց նոր տերմինալով, որի հեղինակն էր ճարտարապետ Ռաֆայել Մոնեոն: Պունտե դել Ալամիլլոն (Ալամիլլո կամուրջ) Գվադալաքիվր գետի վրայով նախագծվեց ճարտարապետ Սանտիագո Կալատրավայի կողմից, որը կապեց քաղաքը Լա Կարտույ կղզու հետ:

Մետրոպոլ Պարասոլ, նաև հայտնի է որպես  Լաս Սետաս, նախագծվել է գերմանացի ճարտարապետ Յուրգեն Մայեր-Հերմանի կողմից:
Մետրոպոլ Պարասոլ, նաև հայտնի է որպես Լաս Սետաս, նախագծվել է գերմանացի ճարտարապետ Յուրգեն Մայեր-Հերմանի կողմից:


Աշխարհագրություն[խմբագրել]

Տոպոգրաֆիա[խմբագրել]

Սևիլյայի մակերեսը կազմում է 140 կմ քառակուսի, համաձայն ազգային տոպոգրաֆիկ քարտեզի (Mapa Topográfico Nacional): Քաղաքը գտնվում է Գվադալաքիվր գետի ավազանին: Քաղաքի միջին բարձրությունը ծավի մակերևույթից կազմում է 7 մետր: Քաղաքի մեծ մասը գտվում է գետի արևելյան մասում, մինչդեռ Տիրանան, Լա Կուտուխան և Լոս Ռեմեդոսը գտնվում են գետի արևմտյան ափին: Ալխարաֆե շրջանը գտվում է ավելի հեռու արևմուտքում և կազմում է Սևիլյայի արվարձանի մաս: Քաղաքի հոյւսիսային սահմանին գտնվում են Լա Ռինկոնադա, Լա Ալգաբան և Սանտիպոնսը, արևելքում Ալկալա դը Գուդարիան, հարավում Դոս Հերնանասը և Գելվեսը և արևմուտքում Սան Խուան դը Ազնալֆարաչը, Տոմարեսը և Կամասը:

Կլիմա[խմբագրել]

Սևիլյայի համայնապատկերը Ջիրալդայի կենտրոնից

Սևիլյան ունի կիսաարևադարձային Միջերկրյածովյան կլիմա (Կոպպեն կլիմայի դասակարգում Csa):[22] Շատ միջերկրյածովյան կլիմաների նման Սևիլյայում լինում են չոր ամառներ և խոնավ ձմեռներ: Միջին ջերմաստիճանը ցերեկը կազմում է 25 աստիճան սելսուս, իսկ գիշերը 13 աստիճան:

Կորդոբայից հետո Սևիլյայում լինում է ամենաշոգ ամառը մայրցամաքային Եվրոպայում բոլոր քաղաքների մեջ, որոնց բնակչությունը ավել է 100.000-ից, այստեղ հուլիսին ցերեկային ջերմաստիճանը միջինը լինում է 36 աստիճան ցելսուս, քաղաքի որոշ հատվածներում ջերմաստիճանը հասնում է 40 աստիճանի: Ամենացուրտ ջերմաստիճանը (-8.2 աստիճան) արձանագրվել է 2005 թվականի հունվարի 25-ին Սևիլյայի օդանավակայանում: Պատմականորեն ամենաբարձր ջերմաստիճանը արձանագրվել է 1881 թվականի օգոստոսի 4-ին և կազմել է 50 աստիճան:[23] Ոչ պաշտոնական տվյալներով 2003 թվականի օգոստոսի 1-ին գրանցվել է 47.2 աստիճան ջերմաստիճան, ինչը երկրորդ ամենաբարձր ջերմաստիճանն էր Եվրոպայում Աթենքում 10/07/1977 թվականին գրանցված 48 աստիճանից հետո:

  • Ձմեռները ամպամած են. հունվարը ամենացուրտ ամիսն է, երբ ջերմաստիճանը տատանվում է 5,7-ից 16 աստիճան ցելսուս:
  • Տեղումները կազմում են տարեկան 400-ից 800 մմ, հիմնականում հոկտեմբերից մինչև ապրիլ: Դեկտեմբերը ամենախոնավ ամիսն է 99մմ միջին տեղումներով: Միջին հաշվով տարեկան տեղումնաբեր են 66 օր:
Nuvola apps kweather.svg Ջերմաստիճանի և տեղումների տարեկան միջին ցուցանիշները Սևիլյա (1981-2010)
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ

Կառավարություն[խմբագրել]

Սևիլյան Անդալուսիա ինքնավար համայնքի մայրաքաղաքն է: Պատմական Սան Տելմո պալատը այժմ Անդալուսիայի կառավարության նստավայրն է: Վարչական ղեկավարության նստավայրը Լա Կարտուխան է: Լաս Կինկո Լյագաս հիվանդանոցը (թարգմանաբար, "Աստծու հինգ հրեշտակների հիվանդանոց") Անդալուսիայի խորհրդարանի նստավայրն է: 2012 թվականից ինքնավար համայնքը ղեկավարում է ձախակողմյան ուժերի կոալիցիան: Ինքնավար համայնքում ընտրությունները տեղի են ունենում չորս տարին մեկ:

Կարգավիճակ[խմբագրել]

Սան Տելմո պալատ, որը Անդալուսիայի կառավարության նստավայրն է:

Բացի այն, որ Սևիլյան Անդալուսիայի մայրաքաղաքն է, այն նաև Սևիլյայի պրովինցիայի կենտրոնն է:

Սևիլյայի քաղաքային խորհուրդը բաղկացած է 33 անդամից և քաղաքապետից, որոնք ընտրվում են ամեն չորս տարին մեկ: 2011 թվականից սկսած Սևիլյայի կառավարությունը կազմված է Ժողովրդական կուսակցության անդամներից և Խուան Իգնասիո Զոիդո Ալվարեսը քաղաքապետն է: Քաղաքի կենտրոն է համարվում Պլազա Նուևան: Սևիլյան վարչականորեն բաժանված է 11 թաղամասերի:

Թաղամասեր և շրջաններ[խմբագրել]

Սևիլյան բաժանված է 11 թաղամասի, որոնք իրենց հերթին 108 շրջանների:

տեսարժան վայրեր[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Սևիլյայի տեսարժան վայրեր


Սևիլյայի Ալկազարը, Սևիլյայի տաճարը և Արչիվո Ջեներալ դը Ինդիասը (Ինդիասի հիմնական արխիվ) համարվում են Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ:

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել]

Սուրբ Մարի տաճարը կառուցվել է 1401–1519 թվականներին Ռեկոնկիստայից հետո, քաղաքի նախկին մզկիթի տեղը: Այն ամենամեծ միջնադարյան Գոթական տաճարն է և չափսերով և ծավալով: Ներսի հենասյունը ամենամեծն է Իսպանիայում պատված մեծ քանակությամբ ոսկով: Լա Ժիրալդան տաճարի աշտաևակն է, որը կառուցվել է 12-րդ դարում: Այն սկզբում հանդիսանում էր մուսուլմանական մզկիթի մաս, սակայն տաճարի կառուցումից հետո այն մնաց որպես տաճարի մաս: Զբոսաշրջիկները կարող են ոտքով բարձրանալ աշտարակ, որը նախկինում օգտագործվել է բարձրաստիճան հյուրիրի ընդունելության համար: Ալկազարը նախկինում եղել է Մարրական պալատ: Նրա կառուցումը սկսվել է 1181 թվականին և տևել է մոտ 500 տարի, այն կառուցվել է Մուդեխար ոճով, սակայն կան նաև Ռենեսանսի ոճի հետքեր:

Տորե դել Օրոն կառուցվել է որպես ժամացույցի աշտարակ և գետի պատնեշ: Նրա հիմնական աշտարակից դեպի գետ կառուցվել է շղթա, որը պետք է պաշտպաներ գետում լողացող նավակներին:

Սիթի Հոլլը կառուցվել է 16-րդ դարում Պլատերեսկո ոճով, գլխավոր ճատարապետ Դիեգո դը Ռիանոյի կողմից: Պլազա Նուևայի դիմերեսը կառուցվել է 19-րդ դարում Նեոկլասիկ ոճով:

Սան Տելմո պալատը նախկինում եղել է նավաստիների համալսարան, ներկայումս Անդալուզիայի ինքնավար կառավարության նստավայրն է: Այն բարոկկո ճարտարապետության ամենախորհրդանշող նմուշներից մեկն է:

Թագավորական ծխախոտի գործարանը եղել է Եվրոպայի առաջին ծխախոտի գործարանը, որը կառուցվել է 18-րդ դարում Բարոկկո ոճով, այնուհետև այն վերափոխվել է օպերայի:

Մետրոպոլ Պարասոլը, Լա Էնկարնասիոն հրապարակում, աշխարհի ամենամեծ փայտե շինությունն է:[24] Հովանոցի նման շինությունը նախագծվել է գերմանացի ճարտարապետ Յուրգեն Մայերի կողմից, իսկ կառուցումը ավարտվել է 2011 թվականին: Այստեղ ժամանակակից շինությունում են գտնվում կենտրոնական շուկան և ստորգետնյա հնէաբանական կոմպլեքսը:

Ինդիասի կենտրոնական արխիվում են պահվում Իսպանական կայսրության, Ամերկայի և Ֆիլիպինների պատմական շատ կարևոր փաստաթղթեր: Կառույցը իսպանական վերածննդի յուրահատուկ օրինակ է, որը նախագծվել է Հուան դը Էռեռայի կողմից:

Պլազա դը Էսպանան, գտնվում է Մարիա Լուսիա այգում (Parque de Maria Luisa), կառուցվել է ճարտարապետ Անիբալ Գոնսալեսի կողմից 1929 թվականին Իբերո-Ամերիկյան ցուցահանդեսին ընդառաջ: Այն իր մեջ ներառում է պատմական մի քանի ճարտարապետական ոճեր, ինչպիսիք են Արտ Դեկոն:[25][26]

Տրիանա թաղամասը, որը գտնվում է Գուադալախիվր գետի արևմտյան ափին, իրենից ներկայացնում է մշակույթային կենտրոն:

Մյուս կողմից Մակարենա թաղամասում, որը գտնվում է քաղաքի կենտրոնի հյուսիսային հատվածում, նույնպես կան շատ տեսարժան վայրեր և կրոնական, մշակույթային շինություններ, ինչպիսիք են թանգարանը և Լա Մակարենա կաթոլիկ եկեղեցին:


Պլազա դը Էսպանայի համայնապատկերը:
Պլազա դը Էսպանայի համայնապատկերը:


Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. (1992) The Legacy of Muslim Spain։ BRILL, 136։ ISBN 978-90-04-09599-1։ Վերցված է՝ 7 February 2013։ 
  2. (3 August 2012) Christian-Muslim Relations. A Bibliographical History. Volume 4 (1200–1350)։ BRILL, 9։ ISBN 978-90-04-22854-2։ Վերցված է՝ 7 February 2013։ 
  3. (1998) SPAL: Revista de prehistoria y arqueología de la Universidad de Sevilla։ Secretariado de Publicaciones de la Universidad de Sevilla, 93։ Վերցված է՝ 8 February 2013։ “La presencia de fenicios en la antigua Sevilla parece constatada por el topónimo Spal que en diversas lenguas semíticas significa "zona baja", "llanura verde" o "valle profundo"” 
  4. «La Emergencia de Sevilla» (PDF)։ Universidad de Sevilla։ http://dialnet.unirioja.es/servlet/fichero_articulo?codigo=634185&orden=0։ Վերցված է 2011-05-11։ 
  5. Carrillo Benito, Emilio (2005)։ El NO8DO de Sevilla: significado y origen։ Sevilla: RD Editores։ 
  6. «Leyendas de Sevilla – 5 Hércules y la fundación de Sevilla»։ aznalfarache.blogspot.com։ http://aznalfarache.blogspot.com/2010/09/leyendas-de-sevilla-5-hercules-y-la.html։ Վերցված է 2012-02-29։ 
  7. «Antiguas Murallas y Puertas de Sevilla»։ Degelo.com։ http://www.degelo.com/sevilla/sev3.htm։ Վերցված է 2012-03-12։ 
  8. «Ruiz, Hernán. 'Blueprints of Seville's Cathedral and Giralda'»։ Fidas.es։ http://www.fidas.es/usuarios/mh/MH/MH4%20varios/MH43%20dibujos/430.dibujosHR.htm։ Վերցված է 2011-04-10։ 
  9. Joseph F. O'Callaghan (1975)։ A History of Medieval Spain։ Cornell University Press, 353։ ISBN 978-0-8014-9264-8։ Վերցված է՝ 6 February 2013։ 
  10. John Julius Norwich (1 April 2001)։ Great Architecture of the World։ Da Capo Press, Incorporated, 271։ ISBN 978-0-306-81042-8։ Վերցված է՝ 15 May 2013։ 
  11. «Demografía de Sevilla en el siglo XVI»։ Seville University։ http://personal.us.es/alporu/histsevilla/poblacion.htm։ Վերցված է 2012-23-7։ 
  12. «99.06.01: Human-Environment Relations: A Case Study of Donana National Park, Andalucia, Spain and the Los Frailes Mine Toxic Spill of 1998»։ Yale.edu։ http://www.yale.edu/ynhti/curriculum/units/1999/6/99.06.01.x.html։ Վերցված է 2011-04-10։ 
  13. María Serrera, Ramón María (2009-02-21)։ «¿200 óperas sevillanas?»։ El Correo de Andalucía։ http://www.elcorreoweb.es/opinion/048904/operas/sevillanas։ Վերցված է 2012-07-23։ 
  14. Antigüedad del Castillo-Olivares, María Dolores (1990). «El arquitecto Melchor Cano y la teoría de la ciudad. Espacio, Tiempo y Forma». Historia del Arte. VII (Madrid: UNED) 3: 417–439. 
  15. Santiago Cirugeda et al։ Collectives Architectures։ Vibok Works։ ISBN 978-84-939058-2-8։ Վերցված է՝ 2 February 2013։ 
  16. (2002) Quince Miradas Sobre Los Museos։ EDITUM, 260։ ISBN 978-84-8371-311-2։ Վերցված է՝ 2 February 2013։ 
  17. Diego A. Cardoso Bueno: Sevilla. El Casco Antiguo. Historia, Arte y Urbanismo. Ediciones Guadalquivir (2006). ISBN 84-8093-154-X . Consultado el 24-3-2010
  18. Fernández Paradas, Mercedes; La implantación del alumbrado público de electricidad en la Andalucía del primer del tercio del S. XX, Universidad de Málaga, España [04-09-2012].
  19. Henry Robinson Luce (January 1929)։ Time։ Time Incorporated, 25։ Վերցված է՝ 6 February 2013։ 
  20. 20,0 20,1 20,2 The Spanish Civil War, Hugh Thomas, Penguin, 1961, p. 221–3, ISBN 0-14-013593-6
  21. (2007-01-01) Lonely Planet Andalucia։ Books.google.com։ ISBN 9781740599733։ Վերցված է՝ 2011-04-10։ 
  22. M. Kottek; J. Grieser; C. Beck; B. Rudolf; F. Rubel (2006). «World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated». Meteorol. Z. 15 (3): 259–263. doi:10.1127/0941-2948/2006/0130. http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/pics/kottek_et_al_2006.gif։ Վերցված է April 22, 2009. 
  23. «Highest Temperature Extremes»։ NOAA Satellite and Information Service։ http://www.ncdc.noaa.gov/oa/climate/globalextremes.html։ Վերցված է 29 August 2012։ 
  24. «Metropol Parasol: The World’s Largest Wooden Structure Opens in Seville| Inhabitat – Green Design Will Save the World»։ inhabitat.com։ http://inhabitat.com/metropol-parasol-the-worlds-largest-wooden-structure-opens-in-seville/։ Վերցված է 2012-02-29։ 
  25. «Plaza De Espańa And Maria Luisa Park Sevilla – Seville»։ Sevilla5.com։ http://www.sevilla5.com/monuments/plespana.html։ Վերցված է 2011-04-10։ 
  26. Quintero, Josephine։ «The City of Sevilla, the Maria Luisa Park in Sevilla, Andalucia, Spain»։ Andalucia.com։ http://www.andalucia.com/cities/seville/marialuisapark.htm։ Վերցված է 2011-04-10։