Ռուալ Ամունդսեն
| Ռուալ Ամունդսեն | |
|---|---|
(ճանապարհորդ, հետախույզ) |
|
| ԱԱՀ՝ | Ռուալ Ամունդսեն |
| Ծննդյան օր՝ | հուլիսի 16, 1872 |
| Ծննդավայր՝ | Բորգե (Նորվեգիա) |
| Վախճանի օր՝ | հունիսի 18, 1928 |
| Վախճանի վայր՝ | Արկտիկա |
Ռուալ Ամունդսեն (նորվեգերեն Roald Engelbregt Gravning Amundsen, ծնվ. հուլիսի 16 1872, Բորգե Նորվեգիա - մահ. հունիսի 18 1928, Արկտիկա), նորվեգացի ճանապարհորդ, հետախույզ։ 1903-ին նա կազմակերպում է իր առաջին արշավախումբը, որը բաղկացած էր 7 անդամներից։ Գիտարշավը տևում է 3 տարի 1906-ին ճանապարհորդները գիտական հարուստ պաշարով վերադառնում են։ Այնուհետև 1910-ին Ամունդսենը ուղևորվում է Հյուսիսային բևեռ, բայց այնտեղ նրանից առաջ եղել էր ամերիկացի Ռոբերտ Փիրին։ Ամունդսենը «Ֆրամ» նավով ճանապարհորդեց դեպի Անտարկտիկա, 1911 թ. դեկտեմբերի 14-ին առաջինը հասավ Հարավային բևեռ։ 1926 «Նորվեգիա» դիրիժաբլով Շպիցբերգեն կղզուց առաջինը Հյուսիսային բևեռի վրայով անցավ մինչև Ալյասկա՝ ուսումնասիրելով Արկտիկայի օդային ուղիները։ 1928 Արկտիկայում աղետի է ենթարկվում «Իտալիա» դիրիժաբլը։ Օգնության շտապողների մեջ է լինում նաև Ամունդսենը, նա թռնում է օդանավով, սակայն առանց ուղեկցորդի և այդպես էլ չի վերադառնում։
Ամունդսենի անունով կոչվել են ծով՝ Անտարկտիդայի ափին, լեռ՝ Անտարկտիդայում, ծոց ու գոգահովիտ՝ համապատասխանաբար՝ Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսում և նրա հատակին։
Աղբյուրներ [խմբագրել]
- Դպրոցական մեծ հանրագիտարան: Գիրք 1, հատոր 1: Երևան 2008, էջ 46