Ռուալ Ամունդսեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ռուալ Ամունդսեն
Nlc amundsen.jpg
(ճանապարհորդ, հետախույզ)
ԱԱՀ՝ Ռուալ Ամունդսեն
Ծննդյան օր՝ հուլիսի 16, 1872
Ծննդավայր՝ Բորգե (Նորվեգիա)
Վախճանի օր՝ հունիսի 18, 1928
Վախճանի վայր՝ Արկտիկա

Ռուալ Ամունդսեն (նորվեգերեն Roald Engelbregt Gravning Amundsen, ծնվ. հուլիսի 16 1872, Բորգե Նորվեգիա - մահ. հունիսի 18 1928, Արկտիկա), նորվեգացի ճանապարհորդ, հետախույզ։ 1903-ին նա կազմակերպում է իր առաջին արշավախումբը, որը բաղկացած էր 7 անդամներից։ Գիտարշավը տևում է 3 տարի 1906-ին ճանապարհորդները գիտական հարուստ պաշարով վերադառնում են։ Այնուհետև 1910-ին Ամունդսենը ուղևորվում է Հյուսիսային բևեռ, բայց այնտեղ նրանից առաջ եղել էր ամերիկացի Ռոբերտ Փիրին։ Ամունդսենը «Ֆրամ» նավով ճանապարհորդեց դեպի Անտարկտիկա, 1911 թ. դեկտեմբերի 14-ին առաջինը հասավ Հարավային բևեռ։ 1926 «Նորվեգիա» դիրիժաբլով Շպիցբերգեն կղզուց առաջինը Հյուսիսային բևեռի վրայով անցավ մինչև Ալյասկա՝ ուսումնասիրելով Արկտիկայի օդային ուղիները։ 1928 Արկտիկայում աղետի է ենթարկվում «Իտալիա» դիրիժաբլը։ Օգնության շտապողների մեջ է լինում նաև Ամունդսենը, նա թռնում է օդանավով, սակայն առանց ուղեկցորդի և այդպես էլ չի վերադառնում։

Ամունդսենի անունով կոչվել են ծով՝ Անտարկտիդայի ափին, լեռ՝ Անտարկտիդայում, ծոց ու գոգահովիտ՝ համապատասխանաբար՝ Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսում և նրա հատակին։

Աղբյուրներ [խմբագրել]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան: Գիրք 1, հատոր 1: Երևան 2008, էջ 46