Մարաղա (գյուղ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
1rightarrow blue.svgԱյս հոդվածը ԼՂՀ-ի գյուղի մասին է։ Այլ գործածությունների համար այցելեք Մարաղա (այլ կիրառումներ)։
Գյուղ
Մարաղա
Marağa
ԵրկիրԱրցախ Արցախ
ՇրջանՄարտակերտի
Այլ անվանումներՄարագալի, Մարաղալը, Մարաղալի, Մարաղալու, Մարգալի
ԲԾՄ315 մետր
Պաշտոնական լեզուադրբեջաներեն
Բնակչություն100 մարդ (2014)
Ազգային կազմադրբեջանցիներ
Կրոնական կազմիսլամ
Տեղաբնականունմարաղցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Մարաղա (գյուղ) (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն)
Red pog.png
Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ[1]

Մարաղա, անբնակ գյուղ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում։ Ներկայումս գյուղում բնակվում է 100 ադրբեջանցի։

Նախկինում մտնում էր Ելիզավետպոլի նահանգի Ջևանշիրի գավառի մեջ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1895 թվականին գյուղն ուներ 104 տուն՝ 540 զուտ հայ բնակչով։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը հիմնել են 1828 թվականին Պարսկաստանի Մարաղայից գաղթած հայերը և այն ի պատիվ իրենց նախկին բնակավայրի կոչել են Մարաղա։

1992 թվականի ապրիլի 10-ին ադրբեջանական միլիցիայի հատուկ նշանակության ջոկատը Մարաղա գյուղում հրկիզել է գյուղը և կոտորել բնակչությանը։ Մարաղան մինչև հիմա շարունակում է մնալ Ադրբեջանի հսկողության տակ։ Մարաղայի ողբերգական դեպքերի ընթացքում սպանված հայերի թիվը տատանվում է 80-100-ի միջև։ Ավելի քան 40 մարդ վիրավորվել է, 63-ը՝ գերի վերցվել։ Սպանդը շարունակվել է ապրիլի 22-23-ին, երբ կենդանի մնացած մարաղացիները վերադարձել էին մահացածներին հողին հանձնելու համար։ Տվյալները հաստատվել են «Հյուման Րայթս Վոթչ» միջազգային իրավապահ կազմակերպության կողմից։

Մարաղայի կոտորածը ղարաբաղյան կողմից գնահատվում է որպես ցեղասպանություն։

1980 թվականի դրությամբ զբաղվում էր խաղողագործությամբ, բանջարաբուծությամբ և հացահատիկի մշակությամբ, անասնապահությամբ։ Մարաղայում գործում էր խաղողի նախնական վերամշակման գործարան, կենցաղսպասարկման կոմբինատ, Ղարաբաղի (գյուղատնտեսական թեքումով) զոնալ փորձակայանի մասնաճյուղը։ Ուներ 2 միջնակարգ դպրոց, 3 գրադարան, կուլտուրայի պալատ, կապի բաժանմունք, հիվանդանոց, մսուր-մանկապարտեզ։

Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո[2][3][4]։

Պատմամշակութային հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարաղան ուներ քարաշեն, փայտածածկ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։

Անվանի մարդիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այստեղ է ծնվել բանասեր, Կիլիկիայի կաթողիկոս Գարեգին Հովսեփյանը (1867-1952)[5]։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png