Ծմակահող

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Ծմակահող
ռուս.՝ Цмакаох
ադրբ.՝ Tsmaqahoğ
ադրբ.՝ Bazarkənd
Սբ. Ստեփանոս եկեղեցի (Ծմակահող).jpg
Ծմակահողի Սբ. Ստեփանոս եկեղեցի
ԵրկիրԱրցախ Արցախ
ՇրջանՄարտակերտի
ԲԾՄ1052 մետր
Պաշտոնական լեզուհայերեն
Բնակչություն228[1] մարդ (2005)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունծմակահողցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Ծմակահող (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն)
Red pog.png

Ծմակահող, գյուղ Արցախի Մարտակերտի շրջանում` Վաճառ գետի աջ ափին՝ 850 մետր բարձրության վրա։ Գտնվում է հանրապետության հյուսիսային հատվածում, Մարտակերտ շրջկենտրոնից՝ 53 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 45 կմ հեռավորության վրա։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համայնքը լեռնային է, ունի 906,38 հա տարածք, որից 358,79 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 500,29 հա անտառային հողեր։ Ծմակահողի սահմանային գոտով հոսում է Խաչեն գետի վտակը։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 5 աղբյուրներ` «Գագոյի», «Կույսի», «Լևոնի», «Նովեն ծորի» և «Նայունց կալի»։

Ծմակահողը Արցախյան ազատամարտին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1988-ին Ծմակահողում կազմակերպվել են հանրահավաքներ, ցույցեր. կազմավորվել է կամավորական ջոկատ, որը 1992-ից Խաչենի գումարտակի 2-րդ վաշտի կազմում մասնակցել է Կիչան-Ղազանչի, Կոճողոտ-Զարդախաչ-Ալիաղալի-Մարտակերտ-Մաղավուզ-Հակոբ Կամարի և այլ ուղղությունների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Ծմակահողից հրամանատար է եղել Ա. Մանվելյանը։ Ծմակահողից զոհվել է 10 ազատամարտիկ[2]։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2015 թվականին Ծմակահողի բնակչության թվաքանակը կազմում է 261 մարդ, կա 70 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը[3].

Տարի 2008 2009 2010
Բնակիչ 215 231 238

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ`անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

Կան պատմամշակութային հուշարձաններ` կիսաքանդ Սբ. Ստեփանոս եկեղեցի (1229 թ.), գերեզմանոց (XII-XIII դդ.), Մամքան եկեղեցի (XIII դ.) հաշվառված է 83 հուշարձան։ Շրջակայքում գտնվում են Հարավա, Անկնունք եկեղեցիները, Վաճառ գյուղաքաղաքի ավերակաները։ Գյուղաքաղաքը որպես վաճառաշահ կենտրոն զարգացել է Հասան-Ջալալյանների օրոք (XIII դար)։ Օտար նվաճողները ավերել են գյուղաքաղաքը, բնակիչները տեղափոխվել են Վաճառ գետի աջ ափը, հատել անտառը (ծմակը) և հիմնել Ծմակահողը։

Հասարարակական կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2015 թվականի դրությամբ գործում են գյուղապետարան, բուժկետ, հիմնական դպրոց, որտեղ սովորում են 26 աշակերտներ[4]։


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005)
  2. Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ.1988-1994, Ե., ՀՀՀ, 2004, էջ 275։
  3. «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն. Բնակչություն ըստ համայնքների»։ Վերցված է 2021 Մայիսի 1 
  4. Ղահրամանյան Հակոբ (2015)։ Տեղեկաատու Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի։ Երևան։ էջ 161