Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտ
Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտը կամ ռեստլինգը (անգլերեն՝ professional wrestling կամ pro wrestling) ոչ մրցակցային սպորտի տեսակ է, որն իր մեջ է համախմբում ատլետիկան և կատարողական արվեստը:[1] Համարվում է սպորտի եզակի տարատեսակ, որն իր մեջ պարունակում է թե՛ դասական և թե՛ բռնվածքային ըմբշամարտի տարրեր, ինչպես նաև ունի ժամանակակից հավելումներ` բռնվածքների, նետումների կամ ակրոբատիկ հնարքների տեսքով:
Այս սպորտաձևով զբաղվողները կոչվում են ռեստլերներ կամ պրոֆեսիոնալ ըմշամարտիկներ: Քանի որ այն չունի մրցակացային բնույթ, հետևաբար անցկացվող մարտերը տեղի են ունենում նախօրոք գրված սցենարներով: Մարտին մասնակցում են հիմնականում երկու հոգի, երբեմն նաև երկու թիմ՝ յուրաքանչյուրում երկու կամ ավելի ռեստլերներ:
Մինչև մարտի սկսվելը հաղթող կողմն արդեն նախորոք որոշված է: Հաղթելու համար անհրաժեշտ է ռինգի վրա գտնվող «անգիտակից» հակառակորդին մարմնով ծածկել կամ ծալել նրա ոտքը, իսկ այդ պահին դատավորը (ռեֆերին) պետք է հաշվի մինչև երեքը: Կարելի է նաև բազմաթիվ ակրոբատիկ հնարքներ կատարել կամ զանազան բռնվածքներով ստիպել մրցակցին հանձնվել (անգլ.`submit): Այսպիսի շոուները հիմնականում տարածված են ամերիկյան երկրներում և Ճապոնիայում, չնայած կան բազմաթիվ եվրոպական դպրոցներ, որոնք տվել են մի շարք նշմարելի կարիերաներ ունեցող ըմբիշներ: Ռեստլինգ-շոուներ անցկացնող կազմակերպությունները կոչվում են «պրոմոշեններ» (անգլ. promotion)։ Ներկայիս ամենախոշոր պրոմոշենը WWE-ն է (բացվում է որպես World Wrestling Entertainment):
Բովանդակություն |
[խմբագրել] Ծագումը
Ռեստլինգը ձևավորվել էր դեռևս 19-րդ դարում, երբ Միացյալ Նահանգներում հաճախակի կազմակերպվում էին կրկեսային համարներ, որոնց ժամանակ մարզիկները թատերականորեն մենամարտում էին։ Ռեստլինգն իր այժմյան տեսքը ստացել է 20-րդ դարի 50-ական թվականների կեսերից։
[խմբագրել] Շոուի կառուցվածքը
Շոուն իր մեջ ներառում է.
- նախորոք պատրաստվածություն
- յուրաքանչյուր ռեստլերի հրապարակային մուտքը դահլիճ,որը ուղեկցվում է երաժշտական կատարումով,որը գրված է հատուկ նրա համար
- մարտ
- Երբեմն մարտից հետո հաղթանակած ռեսլերի պարգևատրում գոտիով կամ այլ մրցանակներով
Գոյություն ունեն կանոններ որոշելու «հաղթողին»։ Դրանք են.
- 3 վարկյանի ընթացքում մրցակցի ոտքը բռնած վեր բարձրացնել (սումոյիստները շատ հաճախ «նստում են» մրցակցի վրա)
- Մրցակցին ստիպելով հանձնվել(անգլ.՝Submit)
- Մրցակցի՝ վատ վարքի կամ կանոնները խախտելու հետևանքով որակազրկվելուց և այլն։
[խմբագրել] Տերմինաբանություն
Ռեստլինգի հիմնական տերմիններն են՝
- ֆեյս (Face)-Այն ռեստլերն է, ով հանդես է գալիս որպես դրական կերպար, սիրված է հանդիսատեսի կողմից և մաքուր ու ազնիվ է կռվում:
- հիլ (Heel)- Բացասական կերպար մարմնավորող ռեստլեր, որին հանդիսատեսն ատում է: Կռվում է «կեխտոտ» կերպ:
- թուիներ(Tweener)- Չեզոք կերպար
- Դիվա (Diva)- Իգական սեռի ռեստլեր(WWE-ում)
- Գիմիկ (Gimmick)- Ռեստլերի բեմական կերպարը` շորի դիզայնով,պահվածքով,երբեմն նաև դիմակով
- Տիտանտրոն (Titantron)- Ռեստլերի վիդեոհոլովակը, որը նրա թեմատիկ երաժշտության հետ հայտնվում է մուտքի մոտ գտնվող հսկայական էկրանին և ողեկցում ռեստլերին մինչև ռինգ մտնելը:
- Չեմպիոնական տիտղոս - Գոյություն ունեն հետևյալ տիտղոսները՝
-
- World Heavyweight Championship - Ծանրքաշային կարգի տիտղոս
- Intercontinental Championship - Մայրցամաքային տիտղոս
- United States Championship - Միացյալ Նահանգների տիտղոս
- Cruiserweight Championship - Թեթև կամ միջին քաշային կարգ
- X Division Championship - Իքս դիվիզիայի (TNA-ում այդպես են կոչում ակրոբատ ռեստլերներին)
և այլն
- Բուքեր (Booker) - Մենամարտի «սցենարի հեղինակը»
- Ջոբբեր (Jobber) - Ավելի քիչ պոպուլյար ռեստլեր, ով ըստ նախորոք մշակված պլանի պետք է պարտվի առավել հայտնի ռեստլերին։
- Հարդքոր (Hardcore) - Ռեստլինգի ավելի դաժան տեսակ, որտեղ ընդհանրապես չկան կանոններ,և մրցակիցները նույնիսկ իրար կարող են հարվածել աթոռներով,սեղաններով և այլ գործիքներով:
[խմբագրել] Հայտնի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
- Ալբերտո Դել Ռիո
- Անդերթեյքեր
- Անդրե դը Ջայնթ
- Անտոնինո Ռոկա
- Բատիստա
- Բիգ Շոու
- Բռոկ Լեսնար
- Բրետ Հարթ
- Էդդի Գուեռեռո
- Էդջ
- Էյ Ջեյ Սթայլզ
- Թրիփլ էյչ
- Հալկ Հոգան
- Մետ Հարդի
- Յոկոզունա
- Շեյմուս
- Շոն Մայքլզ
- Ջեֆ Հարդի
- Ջոն Սինա
- Ռեյ Միստերիո
- Ռենդի Օրտոն
- Ռիկ Ֆլեյր
- Ռոբ Վան Դամ
- Ռոք
- Սի Էմ Փանք
- Սկոտ Հոլ
- Սթինգ (ըմբշամարտիկ)
- Սթիվ Օսթին
- Վլադիմիր Կոզլով
- Քեվին Նեշ
- Քոֆի Քինգստոն
- Քրիս Բենուա
- Քրիս Ջերիկո
- Քրիստոֆեր Դենիելս
- Քուրտ Էնգլ
- Օուեն Հարթ
[խմբագրել] Արտաքին հղումներ
- Պաշտոնական TWNN էջ
- պրոֆ. ըմբշամարտի ամենահին ձայնագրություններից-Մեդիսոն Սքուեր Գարդեն, Հունվարի 30, 1920
- Պրոֆ. ըմբշամարտի տիտղոսների պատմություն
- պատմություն
- OnlineWorldofWrestling.com - Ռեստլինգի աշխարհ
- ProWrestlingEvents.tk - Մոտակա համշխարհային շոուները
- ProWrestlingHistory.com
- Ռեստլինգը Կանադայում
- "Ռեստլինգի աշխարհը",Ռոլանդ Բարթեզ (1957)
- Թի Էն Էյի պաշտոնական կայքը
- Դաբլյու Դաբլյու Ի(WWE) պաշտոնական կայքը
- Ռեստլինգի նորությունները Ռումինիայում
- Պատվո Ռինգի(Ring of Honor) պաշտոնական կայքը
- Ռեստլինգի ֆորում
[խմբագրել] Ծանոթագրություններ
- ↑ Ռոլանդ Բարթեզ, "Ռեստլինգի աշխարհը", Առասպելներ, 1957
