Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ըմբիշները գտնվում են բռնվածքային իրավիճակում, իսկ մրցավարը հետևում է մարտին (1938թ.)

Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտ կամ ռեստլինգ (անգլերեն՝ professional wrestling, կրճատ՝ pro wrestling), ոչ մրցակցային սպորտի կամ սպորտային ժամանցի տարատեսակ, որն իր մեջ է համախմբում աթլետիկան և կատարողական արվեստը։[1] Համարվում է իր տեսակի մեջ եզակի սպորտաձև, որն իր մեջ պարունակում է թե՛ դասական և թե՛ բռնվածքային ըմբշամարտի տարրեր, ինչպես նաև ունի ժամանակակից հավելումներ՝ բռնվածքների, նետումների կամ ակրոբատիկ հնարքների տեսքով։

Տվյալ սպորտաձևով զբաղվողները կոչվում են ռեստլերներ կամ պրոֆեսիոնալ ըմշամարտիկներ։ Քանի որ չունի մրցակցային բնույթ, հետևաբար անցկացվող մարտերը տեղի են ունենում նախօրոք գրված սցենարներով։ Մարտին մասնակցում են հիմնականում երկու հոգի, երբեմն նաև երկու թիմ՝ յուրաքանչյուրում երկու կամ ավելի ռեստլերներ։

Յուրաքանչյուր հանդիպման հանգուցալուծումը նախորոք որոշված է։ Յուրաքանչյուր հարձակվողական հնարքների ճիշտ կատարման և իրական վնասվածքներից խուսափելու համար անհրաժեշտ է երկու կողմերի համագործակցությունը։ Հաղթելու համար անհրաժեշտ է ռինգի վրա գտնվող «անգիտակից» հակառակորդին մարմնով ծածկել կամ ծալել նրա ոտքը, իսկ այդ պահին դատավորը (ռեֆերին) պետք է հաշվի մինչև երեքը։ Կարելի է նաև բազմաթիվ ակրոբատիկ հնարքներ կատարել կամ զանազան բռնվածքներով ստիպել մրցակցին հանձնվել։ Ըմշամարտի շոուներն հիմնականում տարածված են Հյուսիսային և Լատինական Ամերիկաներում, Եվրոպայում և Ճապոնիայում։ Ռեստլինգ-շոուներ անցկացնող կազմակերպությունները կոչվում են «պրոմոշեններ» (անգլ. promotion

Պատմություն[խմբագրել]

Ռեստլինգը ձևավորվել էր դեռևս 19-րդ դարում, երբ Միացյալ Նահանգներում հաճախակի կազմակերպվում էին կրկեսային համարներ, որոնց ժամանակ մարզիկները թատերականորեն մենամարտում էին։ Ռեստլինգն իր այժմյան տեսքը ստացել է 20-րդ դարի 10-ական թվականներից։

Ըմբշամարտի ոլորտը[խմբագրել]

Ընդունված կարգերը[խմբագրել]

Սցենար[խմբագրել]

Կատարողական արվեստի ասպեկտներ[խմբագրել]

Կանոններ[խմբագրել]

Ընդհանուր կառուցվածքը[խմբագրել]

Շոուն իր մեջ ներառում է.

  • նախորոք պատրաստվածություն
  • յուրաքանչյուր ռեստլերի հրապարակային մուտքը դահլիճ, որն ուղեկցվում է թեմատիկ երաժշտությամբ
  • բուն մարտ
  • երբեմն մարտից հետո հաղթանակած ռեստլերի պարգևատրում գոտիով կամ այլ մրցանակներով (տիտղոսային մարտերի դեպքում)

Գոյություն ունեն կանոններ որոշելու «հաղթողին»։ Դրանք են.

  • 3 վարկյանի ընթացքում անշարժ մրցակցի ոտքը ծալել և վեր բարձրացնել՝
  • Մրցակցին ստիպելով հանձնվել
  • Մրցակցի կանոնները խախտելու հետևանքով որակազրկվելուց և այլն։

Թիմային կանոններ[խմբագրել]

Տեխնիկաներ[խմբագրել]

Որոշումներ[խմբագրել]

Թատերական տարրեր[խմբագրել]

Կերպար/գիմիկ[խմբագրել]

Պատմություն[խմբագրել]

Մարտահրավերներ[խմբագրել]

Պրոմոներ[խմբագրել]

Չեմպիոնական տիտղոսներ[խմբագրել]

Ոչ ստանդարտ մարտեր[խմբագրել]

Ռինգային մուտք[խմբագրել]

Ըմշամարտիկներ[խմբագրել]

Անկախ ըմբշամարտիկներ[խմբագրել]

Տղամարդկանց ըմբշամարտ[խմբագրել]

Կանանց ըմբշամարտ[խմբագրել]

Գաճաճների ըմբշամարտ[խմբագրել]

Արջերի ըմբշամարտ[խմբագրել]

Տարբեր երկրներում առկա ոճերն ու առանձնահատկությունները[խմբագրել]

Մշակույթը[խմբագրել]

Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտը զանգվածային մշակույթում[խմբագրել]

Ուսումնասիրություններ և վերլուծություններ[խմբագրել]

Վտանգներ[խմբագրել]

Հայտնի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Ռոլանդ Բարթեզ, "Ռեստլինգի աշխարհը", Առասպելներ, 1957