Գովազդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կոկա-Կոլայի գովազդը տրամվայների վրա

Գովազդ (լատ.՝ reclamo) կապի ձև, որ կոչված է աուդիտորիային (դիտողներ, ընթերցողներ կամ լսողներ) խրախուսել կամ համոզել շարունակել կամ նոր միջոցներ ձեռնարկել։ Մեծ մասամբ, նպատակն է ազդել սպառողների վարքագծի վրա ընդունելու կոմերցիոն առաջարկներ, քաղաքական և հոգեբանական գովազդը նույնպես ընդունված է։ Գովազդի նպատակը կարող է լինել, որպեսզի հանգստացնեն աշխատակիցներին և ակցիոներներին, որ ընկերությունը կենսունակ է և հաջողակ։ Գովազդային հաղորդագրությունների համար սովորաբար վճարում են հովանավորները և դիտվում են բազմազան և ավանդական մեդիա; ներառյալ զանգվածային մեդիա ինչպիսիք են լրագրեր, ամսագրեր, կոմերցիալ հեռուստատեսություն, ռադիո գովազդ, ուղիղ նամակ; կամ նոր մեդիա, ինչպիսիք են՝ վեբ կայքեր և հաղորդագրության տեքստը։

Հայտնի է նաև այսպես կոչված վիրուսային գովազդը, որը տեղեկության փոխանցումն է խոսակցության, բանավոր լուրի տեսքով: Գովազդը կարող է նաև տեղեկություններ հաղորդել երկրների տեսարժան վայրերի, ավիաուղիների մասին, ծանոթացնել քաղաքական, մշակույթի գործիչների, նշանավոր մարզիկների գործունեությանը և այլն: Գովազդն արդյունաբերական խոշոր բնագավառ է՝ կապուղիներով և այլ եղանակներով տեղեկատվության իրականացման գործընթաց, որտեղ կան և՜ ֆինանսական, և՜ քաղաքական շահեր: Տարբերում են գովազդի հետևյալ հիմնական տեսակները.

  • առևտրային գովազդ,
  • սոցիալական գովազդ, որն ուղղված է բարեգործական և հանրօգուտ ծրագրերի, ինչպես նաև պետական հետաքրքրությունների իրականացմանն աջակցելուն,
  • քաղաքական գովազդ, որի նպատակը քաղաքական կուսակցությունների հետաքրքրությունների և ծրագրերի գովազդումն է: Նախընտրական նպատակներով կատարվող գովազդը կոչվում է քաղաքական քարոզչություն:

Գործունեություն[խմբագրել]

Գովազդի ոլորտում զբաղված են բազմահազար մարդիկ՝ գրողներ, նկարիչներ, լուսանկարիչներ, դերասաններ, ռեժիսորներ, վաճառողներ: Նրանք աշխատում են գովազդային գործակալություններում և ջանում են գովազդվող ապրանքը գնորդի համար դարձնել առավել գրավիչ: Գովազդը, որպես կանոն, կարգավորվում է օրենքով, սահմանվում են գովազդի ծավալը, տարածման եղանակներն ու միջոցները, իրականացման ժամանակը, և արգելվում է կեղծ, անորակ, անբարո և այլ անհարկի գովազդը: Գովազդային գործունեություն կարող են իրականացնել միայն արտոնագիր ունեցող գործակալությունները:

Օրենքով սահմանվում են նաև կեղծ և անորակ գովազդից սպառողի պաշտպանության իրավունքները: Արգելվում է նաև այսպես կոչված թաքնված գովազդը: Դա գովազդի տեսակ է, որն իբրև գովազդ չի մատուցվում, բայց տեղադրվում է տեղեկատվական, խմբագրական կամ հեղինակային նյութի տեքստում՝ քողարկված տեսքով: Հեռուստատեսությունում կամ կինոնկարներում տարածված է 25-րդ կադրի տեսքով կատարվող քողարկված գովազդ, որն օրենքով արգելվում է, չնայած այն դժվար է բացահայտել, և պատժամիջոց չի սահմանված:

Կարևոր է նաև, թե ո՞ւմ է հասցեագրված գովազդը՝ ընտանիքին, տղամարդուն, կնոջը, երեխաներին, թե՞ ձեռնարկություններին, արտադրանքի ի՞նչ տեսականի է գովազդվում՝ սննդամթերք, պերճանքի առարկաներ, էլեկտրատեխնիկա, տեղեկություններ բանկերի մասին և այլն: Յուրաքանչյուր անձ պիտի սովորի ու կարողանա ճիշտ օգտվել գովազդի աշխարհից:

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Հայկական Հանրագիտարան