Սեր

Սիրահարները համբուրվելիս

Սեր, մարդուն բնորոշ զգացմունք, խորը, անձնուրաց նվիրվածություն այլ մարդու կամ օբյեկտի նկատմամբ:

Սերը համաշխարհային մշակույթի և արվեստի հիմնարար թեմաներից մեկն է: Սիրո մասին մտորումները, նրա` որպես երևույթի, վերլուծությունը բնորոշ է մարդուն հայտնի հնագույն փիլիսոփայական համակարգերին և գեղարվեստական հուշարձաններին:

Սերը դիտարկվում է նաև որպես փիլիսոփայական կատեգորիա: Սիրո բարդությունն ու բազմաշերտ բնույթը հանգեցրել է տարբեր լեզուներում, մշակույթներում այդ ֆենոմենի բազմաթիվ մեկնաբանությունների:

Սիրո ձևերի առաջին դասակարգումը գալիս է անտիկ հունա-հռոմեական մշակույթից: Առանձնացվում էին սիրո չորս տեսակներ.

• «Էրոս» (հին հուն.՝ έρως) — տարերային զգացմունքային խանդավառ սեր` ուղղված սիրո առարկայի նկատմամբ պաշտամունքի.
• «Ֆիլիա» (հին հուն.՝ φιλία) — ընկերային սեր կամ սեր-մտերմություն ըստ գիտակցված ընտրության.
• «Ստորգե» (հին հուն.՝ στοργή) — գորովալից ընտանեկան սեր.
• «Ագապե» (հին հուն.՝ ἀγάπη) — զոհական սեր: