Ագապե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ագապի հին հունարեն՝ ἀγάπη – սեր, ի տարբերություն իմաստով ոչ այնքան համարժեք հին հունարեն՝ Ἔρως բառի, որը գերազանցապես ակնարկում է մարմնավոր, զգայական սերը, ագապին արտահայտում է Քրիստոսի սերը կամ քրիստոնյաների սերը միմյանց նկատմամբ, ս. Հաղորդությունից սերված արարողություն։ Սկզբնապես ագապին աղքատներին տրվող սիրո ճաշ էր, վաղ եկեղեցում՝ ս. Հաղորդության հետ կապված ճաշ, որի ժամանակ համայնքի բոլոր անդամներն օգտվել են միևնույն սեղանից։ Մատուցվել է ի հիշատակ Քրիստոսի Վերջին ընթրիքի։ VII դ. վերջին Արևմուտքում ագապեն մեկընդմիշտ վերանում է, սակայն արևելյան որոշ եկեղեցիներում (և մասնավորապես՝ ղպտիների ու հայերի մոտ) մնաց իբրև ս. Պատարագին հաջորդող սիրո ճաշ։ Սահակ Ա Պարթև կաթողիկոսի կանոնների մեջ հրահանգվում է քահանաներին ագապեի պաշտոնն ու Պատարագը չմատուցել առանց Ավետարան կարդալու։ Ագապեն կանոնակարգվում է Ներսես Բ Բագրևանդցի կաթողիկոսի օրոք գումարված Դվինի ժողովի (554) 22-րդ կանոնով։ Ագապեներ մատուցվել են նաև ննջեցյալների հոգու հանգստության համար (Պարտավի եկեղեցական ժողովի ԺԸ կանոն)։ Ագապե են կոչվել նաև մատաղի համար ընծայաբերված կենդանիները։

Աղբյուրներ[խմբագրել]