ԱՄՆ դոլար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
ԱՄՆ դոլար
United States Dollar
Թղթադրամներ
Թղթադրամներ
ISO 4217 կոդ USD
Երկիր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Պաշտոնական
օգտագործում
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Կազմված է 100 ցենտից
Մետաղադրամներ 1¢, 5¢, 10¢, 25¢, 50¢, $1
Թղթադրամներ $1, $2, $5, $10, $20, $50, $100
Այժմ արտադրվող ԱՄՆ $100 ֆեդերալ ռեզերվային բանկնոտ, Բենջամին Ֆրանկլինի դիմանկարով։
Այժմ արտադրվող ԱՄՆ $50 ֆեդերալ ռեզերվային բանկնոտ, Ուլիս Գրանտի դիմանկարով։
Այժմ արտադրվող ԱՄՆ $20 ֆեդերալ ռեզերվային բանկնոտ, Էնդրյու Ջեքսոնի դիմանկարով։
Այժմ արտադրվող ԱՄՆ $10 ֆեդերալ ռեզերվային բանկնոտ, Ալեքսանդր Համիլտոնի դիմանկարով։
ԱՄՆ $5 ֆեդերալ ռեզերվային բանկնոտ, Աբրահամ Լինկոլնի դիմանկարով։
Այժմ արտադրվող ԱՄՆ $2 ֆեդերալ ռեզերվային բանկնոտ, Թոմաս Ջեֆերսոնի դիմանկարով։
Այժմ արտադրվող ԱՄՆ $1 ֆեդերալ ռեզերվային բանկնոտ, Ջորջ Վաշինգտոնի դիմանկարով։
1917-ի ժամանակաշրջանի ԱՄՆ $1 թղթադրամ։
Continental One Third Dollar Note (obverse)

ԱՄՆ դոլարը (տարադրամի կոդը՝ USD և 840) Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների տարադրամն է։ Սովորաբար ԱՄՆ դոլարը նշելու համար օգտագործում են դոլարի նշանը - $ կամ US$, որպեսզի չառաջանա խառնաշփոթ այլ երկրների դոլարների հետ։ Մեկ դոլարը բաժանվում է 100 ցենտի։

Ընդունվելով Հուլիսի 6-ին, 1785 թ.[1], ԱՄՆ դոլարը միջազգային գործարքներում ամենաշատ օգտագործվող տարադրամն է ։[2] Մի քանի երկրներ օգտագործում են ԱՄՆ դոլարը որպես պաշտոնական տարադրամ և շատ ուրիշներ թույլ են տալիս այն դե ֆակտո ամենուրեք օգտագործվի։ 1995-ին, 380 միլիարդ ԱՄՆ դոլար կար շրջանառության մեջ, որից երկու երրորդը Միացյալ Նահանգներից դուրս։ 2005-ին այդ թիվը կրկնապատկվել է, հասնելով $760 միլիարդին, մոտավորապես կեսից մինչև երկու երրորդը գտնվելով ԱՄՆ-ից դուրս,[3] ցուցաբերելով մոտ 7.6% տարեկան աճ։ Այնուամենայնիվ 2006-ի դեկտեմբերին, ըստ շրջանառության մեջ գտնվող կանխիկ թղթադրամի գումարային արժեքի ցուցանիշի Եվրոն անցավ դոլարին։ Շրջանառության մեջ գնտվող Եվրո թղթադրամի արժեքը հասել էր ավելի քան €610 միլիարդի, որն այն պահին համարժեք էր US$802 միլիարդին։[4]

Անվանական գինը[խմբագրել]

ԱՄՆի բոլոր դաշնային թղթադրամները թողարկված 1861 թվից առ այսօր, հանդիսանում են վճարման օրինական միջոց։ 1971 թվից հանվեց դոլարի ոսկով ապահովագրումը։ Ազատ շրջանառության մեջ են գտնվում հետևյալ անվանական գնով թղթադրամները։

  • 1 դոլար
  • 2 դոլար
  • 5 դոլար
  • 10 դոլար
  • 20 դոլար
  • 50 դոլար
  • 100 դոլար

մետաղադրամներ

  • 1 ցենտ
  • 5 ցենտ
  • 10 ցենտ
  • 25 ցենտ
  • 50 ցենտ
  • 1 դոլար

Տեսքը[խմբագրել]

Ամեն օր ԱՄՆում տպվում է 35 մլն. տարբեր անվանական գնով թղթադրամ, $635 մլն. ընդհանուր արժողությամբ։ Դրանց 95%ը օգտագործվում է արդեն մաշված թղթադրամների փոխարեն շրջանառության մեջ մտնելու համար։ 2005 թվին մի թղթադրամի պատրաստման գինը կազմում էր մոտավորապես 5,7 ցենտ։ Թղթադրամների տեսքը հաստատվել է 1928 թվականին։ Դրանց վրա պատկերված են ԱՄՆի պետական գործիչների դիմանկարները։

Մյուս երեսի պատկերները ներկայացնում են ԱՄՆ պատմությունը։ $2 դոլարանոցի վրա պատկերված է անկախության հռչակագրի ստորագրումը։ $5-ի վրա՝ Վաշինգթոնում գտնվող Լինքոլնի հուշակոթողը, $10-ի վրա՝ ԱՄՆ-ի Ֆինանսների նախարարության շենքը, $20-ի վրա՝ Սպիտակ տունը, $50-ի վրա՝ Կապիտոլիումը, $100-ի վրա՝ Ինդիփենդենս-հոլլը, որը գտնվում է Ֆիլադելֆիայում, և որտեղ ստորագրվել է անկախության հռչակագիրը։

Արտադրությունը և պաշտպանությունը[խմբագրել]

ԱՄՆ-ում թղթադրամների պաշտպանության համար շատ միջոցներ են կրառված։ Այն թուղտը, որը օգտագործվում է դոլարը պատրաստելուց, տպում է միայն մի կազմակերպություն, որը իրավունք չունի վաճառել այն որևէ կազմակերության, բացի ԱՄՆ դաշնային իշխանություններից։ Ներկի բանաձը հանդիսանում է գաղտնիք։ Որը 1854 թվականին հայտնագործել է Քրիստափոր Տեր-Սերոբյանը: 1990 թվականին ԱՄՆ-ում դոլարի պաշտպանությունը կեղծիքից ուժեղացվեց՝ ներմուծվեցին պաշտպանիչ գծեր։ 2000-ին պաշտպանությունը էլ ավելի ուժեղացվեց, իսկ 2003-ին $20-անոց թղթադրամի նոր տարբերակ մշակվեց, 2004-ին՝ $50-անոցի, 2005-ին՝ $100-անոցի, 2006-ին $10-անոցի և 2008-ին՝ $5-անոցի։ Որպեսզի նվազեցվի դոլարը կեղծելու հավանականությունը, ԱՄՆ կառավարություն պլանավորում է յուրաքանչյուր 7-10 տարին մեկ դոլարի տեսքը փոփոխությունների ենթարկի։


Ներկա USD Փոխարժեքները
Currate.com կայքից՝ AMD CAD CHF EUR GBP JPY RUB
XE.com կայքից՝ AMD CAD CHF EUR GBP JPY RUB
OANDA.com կայքից՝ AMD CAD CHF EUR GBP JPY RUB


Աղբյուրների հղումներ[խմբագրել]

35px-P Economy.png
Վիքիպեդիայում կա պորտալ
Տնտեսագիտություն

Դոլարի կուրսը ՀՀ բանկերում

Տես նաև[խմբագրել]