Ամերիկա-մեքսիկական պատերազմ
| Ամերիկա-մեքսիկական պատերազմ | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Վերակրուսի ճակատամարտը, Կառլ Նեբել (en) |
|||||||||
|
|||||||||
| Հակառակորդներ | |||||||||
 ԱՄՆ |
 Մեքսիկա |
||||||||
| Հրամանատարներ | |||||||||
| Զաքարի Թեյլոր, Ուինֆիլդ Սքոթ, Սթիվեն Քիրնի | Անտոնիո Լոպես դե Սանտա-Աննա, Մարիանո Արիստա, Պեդրո դե Ամպուդիա | ||||||||
| Կողմերի ուժեր | |||||||||
| 7 001–43 000 | 18 000–40 000 | ||||||||
| Ռազմական կորուստներ | |||||||||
| 13 283 զոհ | 25 000 սպանված կամ վիրավոր | ||||||||
Ամերիկա-մեքսիկական պատերազմ` պատերազմ ԱՄՆ-ի և Մեքսիկայի միջև, ԱՄՆ-ում հայտնի է Մեքսիկական պատերազմ անվանումով իսկ Մեքսիկայում որպես ԱՄՆ-ի ագրեսիա Մեքսիկայի դեմ, պատերազմը տեղի է ունեցել տարածքային վեճի պատճառով:Պատերազմը տեղի է ունեցել Տեխաս նահանգի պատճառով, որը 1845 թվականին անջատվել էր Մեքսիկայից և իրեն հռչակել որպես անկախ պետությու:
Սկզբնական շրջանում Մեքսիկան հրաժարվում էր ճանաչել Տեխասի անկախությունը, սակայն հետագայում երբ ԱՄՆ-ի զորքերը մտան Տեխաս և Տեխասի անջատումը Մեքսիկայից դարձավ անհերքելի փաստ Մեքսիկան համաձայնվեց ճանաչել Տեխասի նահանգը բայց ոչ որպես ԱՄՆ-ի մի մաս այլ անկախ պետություն, որն էլ դարձավ պատերազմի պատճառ, իսկ առիթն եղավ այն, որ Նուեսես և Ռիո-Գրանդե գետերի միջև ընկած տարածքը ԱՄՆ-ն համարում էր, որ Տեխասի հետ միասին այն անկախացել է և միացել իրեն, իսկ Մեքսիկան պնդում էր որ երբևէ այդ տարածքը Տեխասի մեջ չի մտել:
Բովանդակություն |
Արդյունք [խմբագրել]
Պատերազմը տևեց երկու տարի և ավարտվեց ԱՄՆ-ի լիակատար հաղթանակով, պայմանագիրը կնքվեց 1848 թվականի փետրվարի 2-ին Գուդալուպե-Իդալգոյում որով ԱՄՆ-ին անցավ Տեխասը,Կալիֆորնիան,Նեվադան,Յուտան և Վաիոմինգայի և Նյու Մեխիկոյի մի մասը, փոխարենը ԱՄՆ-ն Մեքսիկային վճարեց 18 միլլիոն դոլլար, որը ներկայիս փոխարժեքով կազմում է մոտ 627 միլլիոն դոլլար:
Տես նաև [խմբագրել]
Գրականություն [խմբագրել]
Առաջնաղբյուրներ [խմբագրել]
- Polk: The Diary of a President, 1845—1849, Covering the Mexican War, the Acquisition of Oregon, and the Conquest of California and the Southwest. edited by Allan Nevins (1929)
- Personal Memoirs of Ulysses S. Grant from Project Gutenberg
Ամփոփումենր [խմբագրել]
- Bauer K. Jack. The Mexican War, 1846—1848. Macmillan, 1974.
- Crawford, Mark; Heidler, Jeanne T.; Heidler, David Stephen, eds. Encyclopedia of the Mexican-American War (1999) (ISBN 1-57607-059-X)
- De Voto, Bernard, Year of Decision 1846 (1942)
- Mayers, David; Fernández Bravo, Sergio A., «La guerra con México y los disidentes estadounidenses, 1846—1848» [The War with Mexico and US Dissenters, 1846-48]. Secuencia [Mexico] 2004 (59): 32-70. Issn: 0186-0348
- Meed, Douglas. The Mexican War, 1846—1848 (2003). A short survey.
- Rodríguez Díaz, María Del Rosario. «Mexico’s Vision of Manifest Destiny During the 1847 War» Journal of Popular Culture 2001 35(2): 41-50. Issn: 0022-3840
- Smith, Justin Harvey. The War with Mexico. 2 vol (1919). Pulitzer Prize winner.
Ռազմական գրականություն [խմբագրել]
- Bauer K. Jack. Zachary Taylor: Soldier, Planter, Statesman of the Old Southwest. Louisiana State University Press, 1985.
- Eisenhower, John. So Far From God: The U.S. War with Mexico, Random House (New York; 1989)
- Frazier, Donald S. The U.S. and Mexico at War, Macmillan (1998)
- Hamilton, Holman, Zachary Taylor: Soldier of the Republic , (1941)
- Johnson, Timothy D. Winfield Scott: The Quest for Military Glory, University Press of Kansas (1998)
- Foos, Paul. A Short, Offhand, Killing Affair: Soldiers and Social Conflict during the Mexican-American War (2002)
- Lewis, Lloyd. Captain Sam Grant (1950)
- Winders, Richard Price. Mr. Polk’s Army Texas A&M Press (College Station, 1997)
Քաղաքական և դիվանագիտական գրականություն [խմբագրել]
- Albert J. Beveridge; Abraham Lincoln, 1809—1858. Volume: 1. 1928.
- Brack, Gene M. Mexico Views Manifest Destiny, 1821—1846: An Essay on the Origins of the Mexican War (1975).
- Fowler, Will. Tornel and Santa Anna: The Writer and the Caudillo, Mexico, 1795—1853 (2000)
- Gleijeses, Piero. «A Brush with Mexico» Diplomatic History 2005 29(2): 223—254. Issn: 0145-2096 debates in Washington before war
- Graebner, Norman A. Empire on the Pacific: A Study in American Continental Expansion. New York: Ronald Press, 1955.
- Graebner, Norman A. «Lessons of the Mexican War.» Pacific Historical Review 47 (1978): 325-42.
- Graebner, Norman A. «The Mexican War: A Study in Causation.» Pacific Historical Review 49 (1980): 405-26.
- Krauze, Enrique. Mexico: Biography of Power, Harpers: 1997
- Pletcher David M. The Diplomacy of Annexation: Texas, Oregon, and the Mexican War. University of Missouri Press, 1973.
- Price, Glenn W. Origins of the War with Mexico: The Polk-Stockton Intrigue. University of Texas Press, 1967.
- Robinson, Cecil, The View From Chapultepec: Mexican Writers on the Mexican-American War, University of Arizona Press (Tucson, 1989)
- Ruiz, Ramon Eduardo. Triumph and Tragedy: A History of the Mexican People, Norton 1992
- Schroeder John H. Mr. Polk’s War: American Opposition and Dissent, 1846—1848. University of Wisconsin Press, 1973.
- Sellers Charles G. James K. Polk: Continentalist, 1843—1846 Princeton University Press, 1966.
- Smith, Justin Harvey. The War with Mexico. 2 vol (1919). Pulitzer Prize winner.
- Weinberg Albert K. Manifest Destiny: A Study of Nationalist Expansionism in American History Johns Hopkins University Press, 1935.
- Yanez, Agustin. Santa Anna: Espectro de una sociedad (1996)
Արտաքին հղումենր [խմբագրել]
- The Handbook of Texas Online: Mexican War (անգ.)
- The Mexican War (անգ.)
- Mexican-American War Resources (անգ.)
- Lone Star Internet (անգ.)
- PBS site of US-Mexican war program (անգ.)
- Treaty of Guadalupe Hidalgo and related resources at the U.S. Library of Congress (անգ.)
- Smithsonian teaching aids for «Establishing Borders: The Expansion of the United States, 1846-48» (անգ.)
- Franklin Pierce’s Journal on the March from Vera Cruz (անգ.)
Ծանոթագրություններ [խմբագրել]
