Մերիլենդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Մերիլենդ
անգլ.՝ Maryland
flag of Maryland Զինանշան
Flag of Maryland.svg
Seal of Maryland (reverse).svg
Երկիր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Կարգավիճակ ԱՄՆ-ի նահանգ
Մտնում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Վարչկենտրոն Աննապոլիս
Ամենաբարձր կետ Hoye-Crest
ԲԾՄ 105 մետր
Օրենսդրական մարմին Maryland General Assembly
Միության մուտք ապրիլի 28, 1788 (7-րդ)
Բնակչություն
6 006 401 մարդ (2015)[1] (19 տեղ)
Տարածք 32 133 կմ² կմ² (42 տեղ)
Maryland in United States.svg
Հիմնադրված է ապրիլի 28, 1788 թ.
Սահմանում է Դելավեր, Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, Վիրջինիա, Արևմտյան Վիրջինիա և Փենսիլվանիա
Ժամային գոտի հյուսիսամերիկյան ժամային գոտի և America/New_York
Հապավում MD
Փոխարինեց Province of Maryland
ISO 3166-2 կոդ US-MD
Անվանված է Henrietta Maria of France
Միության մուտք ապրիլի 28, 1788 (7-րդ)
Կոորդինատներ: 39°0′ հս․ լ. 76°42′ ամ. ե. / 39.000° հս․. լ. 76.700° ավ. ե. / 39.000; 76.700
maryland.gov

Մերիլենդ (անգլերեն՝ Լսել Maryland), տարածքով փոքր նահանգ ԱՄՆ-ի արևելյան մասում։ Մերիլենդը մեկն է այսպես կոչված հյուիսիատլանտյան նահանգներից և մեկը 13 նահանգներից, որտեղ տեղի է ունեցել Ամերիկյան հեղափոխությունը: Բնակչությունը կազմում է 5 828 289 մարդ (2001 թվականի տվյալներով այն ԱՄՆ-ում զբաղեցնում է 19-րդ տեղը): Վարչական կենտրոնը Աննապոլիսն է, խոշորագույն քաղաքը Բալթիմորն է:

Պաշտոնական մականուններն են`

  • «Հին սահմանի նահանգ» (անգլ.՝ Old Line State)
  • «Նահանգի կրծքանշան» (անգլ.՝ англ Cockade State)
  • «Ազատ նահանգ» (անգլ.՝ անգլ. Free State [2])

Աշխարհագրություն և կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մերիլենդ նահանգի մակերեսը կազմում է 32 133 կմ² (42-րդ տեղում է ԱՄՆ-ի նահանգներում), որի մոտ 21 %-ը ջուր է: Նրա տարածքը բաժանված է արևելյան (Դելմարվա թերակղզու վրա) և արևմտյան ափերի: Հյուսիսից Մերիլենդը սահմանակից է Փենսիլվանիային, արևելյան մասով` Դելավեր նահանգին, իսկ հարավից և արևմուտքից սահմանակից է Վիրջինիային և հարավային Վիրջինիային (սահմանը անցնում է Պոդոմակայի երկայնքով), ինչպես նաև` Կոլումբիայի շրջանի վարչական կենտրոնին: Արևելքից նահանգը սահմանակից է Ատլանտյան օվկիանոսին: Նահանգի արևմուտքում է տեղակայված, այսպես կոչված, «Ջրվեժների գիծը»:

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչության խտության քարտեզ

Ըստ 2011 թվականի հուլիսի 11-ի ԱՄՆ մարդահամարի բյուրոյի տվյալների` նահանգի բնակչությունը կազմել է 5,828,289 մարդ, համեմատած 2010 թվականի տվյալների` բնակչությունն աճել է 0.95%-ով[3]: Բնակչության հիմնական մասը ապրում է նահանգի կենտրոնական մասում, Բալթիմոր և Վաշինգտոնի մետրոպոլիայի տարածքում: 2006 թվականի տվյալներով նահանգում ապրող 645 744 մարդ ծնվել է Միացյալ Նահանգներից դուրս: Նրանք հիմնականում Լատինական Ամերիկայի և Ասիայի տեղաբնիկներն են: Մերիլենդը կորեական սփյուռքի մեծ տունն է [4]: Ռասայական կազմը հետևյալն է.

  • սպիտակամորթներ (66,99 %),
  • աֆրոամերիկացիներ (29,02%),
  • ասիացիներ (4,53 %),
  • բնիկ ամերիկացիներ (0,76 %),
  • օվկիանիացիներ (0,12 %):

Սպիտակամորթների հիմնական մասը կազմում են գերմանացի, իռլանդացի, անգլիացի և իտալացի գաղթականները: Բնակչության 82 %-ը դավանում է քրիստոնեություն, 4%-ը` հինդուիզմ 0,1%—ը` իսլամ, 1%—ը` այլ կրոններ, իսկ 11%-ը իրենց հայտարարել են ոչ կրոնականներ:

Բնակչության դինամիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1940- 1 821 244 մարդ
  • 1950- 2 343 001 մարդ
  • 1960- 3 100 689 մարդ
  • 1970- 3 922 399 մարդ
  • 1980- 4 216 975 մարդ
  • 1990- 4 781 468 մարդ
  • 2000- 5 296 486 մարդ
  • 2010- 5 773 552 մարդ

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քերրոլ շրջանի գյուղական լանդշավտը

Ըստ բյուրոյի տնտեսական վերլուծության, ՀՆԱ-ն Մերիլենդում 2005 թվականի տվյալներով կազմել է 246 մլրդ դոլար (15-րդ տեղում է ԱՄՆ նահանգներում): Մերիլենդի այսօրվա տնտեսությունը մեծապես կախված է ծառայության ոլորտից: Տրանսպորտը, շինարարությունը և տեղեկատվական տեխնոլոգիաները մեծապես ազդում են պետական կապիտալի և խոշոր նավահանգիստների գործունեության վրա: Բացի այդ, Մերիլենդում տեղակայված են բազմաթիվ դաշնային կազմակերպություններ, ինչպիսիք են՝ ՆԱՍԱ-ն, Ազգային անվտանգության գործակալությունը (ԱՆԲ), որոնք գտնվում են Ֆորթ Մեյդում: Սպառողական ապրանքների անվտանգության հանձնաժողովի կողմից է հսկվում պարենը և դեղամիջոցները (FDA):

Նահանգն ունի ածուխի զգալի պաշարներ, բայց դրա արտադրությունն էապես նվազել է սկսած XX դարի սկզբից: Գոյություն ունեն քար և ավազ արտադրող ընկերություններ: Գյուղատնտեսության զարգացումը մասնավորապես կախված է ծխախոտից:

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բալթիկտիկծովյան մետրոպոլիտեն
  • Վաշինգտոնյան մետրոպոլիտեն

Առավել հայտնի ուսումնական հաստատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էյզենհաուեր գրադարան (Ջոն Հոփկինսի համալսարան)

Քաղաքականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Քրիս Վան Հոլլեն. Մերիլենդի ներկայացուցիչների պալատի անդամ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ