Միչիգան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Միչիգան
անգլ.՝ Michigan
flag of Michigan Զինանշան
Flag of Michigan.svg
Seal of Michigan.svg
Երկիր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Կարգավիճակ ԱՄՆ-ի նահանգ
Մտնում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Վարչկենտրոն Լանսինգ
Ամենաբարձր կետ Mount Arvon
ԲԾՄ 275 մետր
Օրենսդրական մարմին Michigan Legislature
Միության մուտք հունվարի 26, 1837 (26-րդ)
Պաշտոնական լեզուներ չկա
Բնակչություն
9 922 576 մարդ (2015)[1] (8 տեղ)
Տարածք 250 493 կմ² կմ² (11 տեղ)
Michigan in United States.svg
Հիմնադրված է հունվարի 26, 1837 թ.
Սահմանում է Վիսկոնսին, Օհայո, Ինդիանա, Օնտարիո, Մինեսոտա, Իլինոյս, Upper Canada և Province of Canada
Ժամային գոտի Eastern Time Zone, Central Time Zone, America/New York և UTC−05:00
Հապավում MI
ISO 3166-2 կոդ US-MI
Միության մուտք հունվարի 26, 1837 (26-րդ)
Կոորդինատներ: 44°20′24.000000100012″ հս․ լ. 85°34′48.000000099994″ ամ. ե. / 44.34000000002777853° հս․. լ. 85.58000000002778052° ավ. ե. / 44.34000000002777853; 85.58000000002778052
michigan.gov

Միչիգան (անգլերեն՝ Լսել Michigan), նահանգ ԱՄՆ-ի արևելյան մասում։ Այն բնակչության քանակով ութերորդն է՝ մոտավորապես 10 միլիոն։ Անվանումը ծագում է ֆրանսիական միշիգամա բառից, որը նշանակում է մեծ լիճ[2]: Նահանգը գտնվում է Մակինո ջրվեժով բաժանվո Ցածր և Բարձր թերակղզիների վրա, ութ կիլոմետր լայնությամբ ջրանցքով, առանձնացված Գուռոն և Միչիգան լճերով: Հաճախ են ասում,որ Ցածր թերակղզին ունի ձեռնոցի տեսք: Երկու թերակղզիները առանձնացվում են Մակինո կամրջով: Նահանգը ունի ամենաերկար մերձջրյա ափը համեմատած աշխարհի վարչական տարածքային միավորների հետ, շրջապատված հինգ Մեծ և Սենտ-Քլերի[3] լճերով: Նահանգում կան 64980 լճեր և լճակներ[4]: Տարածքում բնակվել են հնդկական ցեղեր: 18-րդ դարում ֆրանսիական գաղութարարաները եկել են այդ տարածք և այն դարձել է Նոր Ֆրանսիայի մաս: 1762 թվականին ֆրանկ-հնդկական պատերազմում Ֆրանսիայի պարտությունից հետո նահանգն անցավ Մեծ Բրիտանիայի վերահսկողության տակ, և վերջիվերջո Մեծ Բրիտանիան զիջեց տարածքն ԱՄՆ-ին` անկախության համար պատերազմում պարտության պատճառով: Պարտությունից հետո նահանգը դարձավ Հյուսիս-արևմտյան տարածքի մաս: 1800 թվականից նահանգի արևմտյան մասը մտավ Ինդիանայի տարածք: Միչիգանը, որը ձևավորվել է 1805 թվականին, 1837 թվականի հունվարի 26-ին այն անցավ ԱՄՆ-ին, որպես 26-րդ նահանգ[5]: Շուտով Միչիգանը դարձավ առաջատար արդյունաբերական նահանգներից մեկը: Միչիգանում կարևոր բնագավառ է մեքենաների արդյունաբերությունը: Նահանգը երեք խոշոր ավտոմեքենաների ընկերությունների հայրենիքն է` «Ջեներալ մոթըրս», «Ֆորդ», «Կռեյսլեր», դրանց հսկողությունը այժմ էլ գտնվում է Դետրոյթի մետրոպոլիտի տարածքում` Դետրոյթ, Դիրբորն և Օբերն-Խիրս քաղաքներում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մի քանի հազարամյակների ընթացքում Միչիգանի տարածքում ապրել են հնդկական ցեղեր: Մինչև եվրոպացիների հայտնվելը նրանք են եղել այդտեղի բնակիչները: Առաջին եվրոպացին, ով եղել է Վերին թերակղզում, Էտեն Բրյուլերն էր (1662): 1668 թվականին միսիոներ Ժակ Մարկետը հիմնել է այստեղ առաջին բնակավայրը ` Սու-Սենտ-Մերի: 1672 թվականին Ռոբեր դա լա Սալլը իրականացրել է առաջին եվրոպական առագաստանավի կառուցումը Վերին լճում: 1701 թվականին ֆրանսիացի սպա և հետազոտող Անտուան Կադիլակը հիմնեց Դետրոյթ ֆորտը Պոնշտրարտեն ֆորտի մոտ: XVIII դարի ընթացքում շրջանը ֆրանսիացիներից անցավ անգլիացիներին ֆրանս-հնդկական պատերազմի արդյունքում: Ամերիկյան պատերազմից հետո անկախանալու համար Միչիգանը անցավ Հյուսիս-արևմտյան տարածք: 1794 թվականին ճակատամարտում ամերիկյան զորքը ջախջախեց հնդկացիներին և ըստ Ջեյի պայմանագրի վերահսկողություն ստացավ մի շարք հողատարածքների վրա: 1805 թվականին ստեղծվեց Միչիգանի շրջանը: Անգլո-ամերիկյան պատերազմի ընթացքում (1812-1815 թվականներին) այն ժամանակավորապես հայտվնեց անգլիացիների ձեռքում: 1830-ական թվականներին այստեղ սկսվեց վերբնակիչների զանգվածային հոսք, որը կապված էր Էրի ջրանցքի, ճանապարհային ենթակառուցվածքի ստեղծմամբ, ինչպես նաև գյուղատնտեսության և արտադրության զարգացմամբ: 1835 թվականին ստեղծվեց նահանգի սահմանադրությունը, սակայն Օհայոյի հետ տարածքային վեճի պատճառով մտավ Միության մեջ միայն 1837 թվականի հունվարի 26-ին: Նահանգի առաջին նահանգապետ դարձավ Ստիվենս Մեյսոնը 1835 թվականին: Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ հյուսիսցիների կողմից մասնակցեց Միչիգանի արական բնակչության 23%-ը (ավելի քան 90 հազար մարդ), նրանցից մոտավորապես 14 հազարը զոհվեց: 1903 թվականին Հենրի Ֆորդի գործարանում հիմնվեց մեքենաների կոնվերային արտադրություն: 1926 թվականին Ջեներալ Մոթըրս ընկերությունը ճյուղային ռեկորդ սահմանեց, տարեկան ընդհանուր վաճառքը հասցնելով 1 միլիարդի:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միչիգանի նահանգի 41,3%-ը կազմում է ջրային տարածքը,իսկ ինքը նահանագը կամված է Մակինո կամրջով միացված Վերին և Ստորին թերակղզիներց, ինչպես նաև մի շարք այլ կղզիներից: Հյուսիսից և արևելիքից Միչիգանը սահմանակից է կանադական Օնտարիո շրջանին Գուռոն և Վերին լճերի ջրերով: Օնտարիոյի հետ սահմանակից չոր հատվածը անցնում է Սենտ Քլեր գետի ափով, որը թափվում է Սենտ Քլեր լիճը և Սենտ Քլերից սկիզբ առնող ու Էրի լիճը թափվող Դետրոյտ գետի ափով: Հարավից սահմանակից է Օհայո և Ինդիանա նահանգներին: Արևմուտքից Ստորին թերակղզին սահմանակից է Միչիգան լճի ջրերին, Իլինոիս և Վիսկոնսին նահանգներին, իսկ Վերին թերակղզին սահմանակից է Վիսկենսին նահանգի ցամաքին և Վերին լճի ջրերեին: Ընդհանուր նահանագի ափամերձյան երկարությունը կազմում է 5,2 հազար կիլոմետր: Միչիգանի տարածքում գտնվում են 11 հազար ներքին լճեր, որոնք ազդում են այստեղի կլիմայի վրա:

Ռասայական կազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • սպիտակամորթներ-78.9%
  • գերմանական ծագման-22.3%
  • իռլանդական ծագման-11.9%
  • անգլիական ծագման-10.1%
  • լեհական ծագման-9%
  • ֆրանսիական և ֆրանս-կանադական ծագման-6.7%
  • հոլանդական ծագման-5.1%
  • իտալական ծագման-4.7%
  • աֆրոամերիկացիներ-14.2%
  • հնդկացիներ-0.6%
  • ասիացիներ-2.4%
  • այլ ռասաներ-1.5%
  • խառը ռասաներ-2.3%

Իրադարձություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամեն տարի Միչիգանում տեղի է ունենում Woodward Dream Cruise ավտոշքերթը, որտեղ մասնակցում են ավելի քան 40 հազար ոչ սովորական և չհանդիպող ավտոմեքենաներ: Այն աշխարհի ամենամեծ միօրյա ավտոշքերթն է:


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Population Estimates Program
  2. Michigan in Brief: Information About the State of Michigan . Library of Michigan. State of Michigan (July 2011)
  3. Coastal Management ProgramState of Michigan
  4. James E. Breck. Compilation of Databases on Michigan Lakes: Fisheries Technical Report 2004-2. — Fisheries Division, Michigan Department of Natural Resources, 2004. — P. 5. — 46 p.
  5. Большой советской энциклопедии.


Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]