Դելավեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դելավեր (այլ կիրառումներ)
Picto infobox map.png
Դելավեր
անգլ.՝ Delaware
flag of Delaware? Զինանշան
Flag of Delaware.svg
Seal of Delaware.svg
ԵրկիրԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Մաան էՄայրցամաքային նահանգներ և Հյուսիսատլանտյան նահանգներ
ԿարգավիճակԱՄՆ-ի նահանգ
Մտնում էԱՄՆ
ՎարչկենտրոնԴովեր
Ամենաբարձր կետEbright Azimuth?
ԲԾՄ18 մետր
Օրենսդրական մարմինDelaware General Assembly?
Դատական մարմինDelaware Supreme Court?
ՆահանգապետՋեք Մարկել
Միության մուտքդեկտեմբերի 7, 1787
Պաշտոնական լեզուներչկա
Բնակչություն
945 934 մարդ (2015)[1] (45 տեղ)
Տարածք6452 կմ²  (49 տեղ)
Delaware in United States (zoom).svg
Հիմնադրված էդեկտեմբերի 7, 1787 թ.
Սահմանակցում էՆյու Ջերսի, Փենսիլվանիա և Մերիլենդ
Ժամային գոտիհյուսիսամերիկյան ժամային գոտի և Ամերիկա/Նյու Յորք
ՀապավումDe.[2], Del.[2], DE[2] և Del.[2]
ՓոխարինեցDelaware Colony?
ISO 3166-2 կոդUS-DE
Անվանված էԴելավեր
ՄականունThe First State, The Small Wonder, Blue Hen State և The Diamond State
Միության մուտքդեկտեմբերի 7, 1787
Կոորդինատներ: 39°0′ հս․ լ. 75°30′ ամ. ե. / 39.000° հս․. լ. 75.500° ավ. ե. / 39.000; 75.500
delaware.gov

Դելավեր (անգլերեն՝ Լսել Delaware), Դելավերը ԱՄՆ-ի 50 նահանգներից մեկն է։ ԱՄՆ-ի հյուսիս-արևելյան մասում: Այն սահմաններ ունի Մերիլենդի հետ հարավում, հյուսիս-արևմուտքից Փենսիլվանիայի և արևելքից Նյու Ջերսիի և Ատլանտյան օվկիանոսի հետ։

Դելավերն զբաղեցնում է Դելմարվա թերակղզու հյուսիսարևելյան մասը: Դա սահմաններով երկրորդ խոշորագույն և բնակչությամբ վեցերորդ խոշորագույն նահանգն է, բայց խիտ բնակեցված է: Դելավերը բաժանված է երեք մասերի: Նոր Քելսի շրջան, Քենթ շրջան և Սուսեշս շրջան: Թեև հարավային երկու երկրները պատմականորեն հիմնականում գյուղատնտեսական բնույթ են կրում:

16-րդ դարում եվրոպական կողմը ուսումնասիրելուց առաջ Դելավերում բնակեցված էր բնիկ ամերիկացիների մի քանի խմբեր, այդ թվում ` հյուսիսում Լենապատը և հարավայինում Նանթիկոկենը: Այն սկզբում գաղութացվել էր հոլանդական առևտրականների կողմից: Դելավերն ամերիկյան հեղափոխության մասնակից 13 գաղութներից մեկն էր: 1787 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Դելավերն առաջին պետությունն էր, որը վավերացրեց Միացյալ Նահանգների Սահմանադրությունը և արդեն հայտնի էր որպես «Առաջին նահանգ»:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնիկ ամերիկացիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախքան Դելավերը բնակեցրած եվրոպացի գաղութատերերը, տարածքը անվանված էր Արևելյան Ալգոնսկյան ցեղերի անունով, որը հայտնի էր որպես Յունամի Լենապատ կամ Դելավեր, որն ապրում էր հիմնականում ափին և Նանտիկոկին, որը զբաղեցնում էր հարավային Դելմարվա թերակղզու մեծ մասը:

Ժողովրդագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միացյալ Նահանգների մարդահամարի բյուրոն գնահատում է, որ 2016 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ Դելավերում բնակչությունը 952.065 մարդ է, որը ԱՄՆ-ի 2010 թվականի մարդահամարից հետո աճել է 6.0 %-ով:

Բնակչության դինամիկան ըստ տարեթվերի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1940- 266 505 մարդ
  • 1950- 318 085 մարդ
  • 1960- 446 292 մարդ
  • 1970- 548 104 մարդ
  • 1980- 594 338 մարդ
  • 1990- 666 168 մարդ
  • 2000- 783 600 մարդ
  • 2010- 897 934 մարդ

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դելավերի Դովեր քաղաքից քիչ հեռու է տեղակայված ԱՄՆ ռազմաօդայինբազան, որը ամենամեծերից է երկրում: Բացի իր հիմնական գործառույթից, բազան նաև ժամանակավոր դիարան է ամերիկացի զինծառայողների և քաղաքական դեմքերի համար, որոնք մահացել են ծառայության ընթացքում:

Դելավերը մեծ ազդեցություն ունեցավ ԱՄՆ Սահմանադրության վերջնական տեքստի ձևակերպման վրա: Հետևաբար, շատերը այն անվանում են Մեծ Դելավեր նահանգի Սահմանադրություն [3]:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]