Վերմոնտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Վերմոնտ
անգլ.՝ Vermont
Վերմոնտի դրոշ Զինանշան
Flag of Vermont.svg
Vermont state seal.png
Congregational Church, East Brookfield VT.jpg
Երկիր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Կարգավիճակ ԱՄՆ-ի նահանգ
Մտնում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Վարչկենտրոն Մոնտպիլիեր
Ամենաբարձր կետ Mount Mansfield
ԲԾՄ 305 մետր
Օրենսդրական մարմին Vermont General Assembly
Միության մուտք մարտի 4, 1791 (14-րդ)
Պաշտոնական լեզուներ չկա
Բնակչություն
626 042 մարդ (2015)[1] (49 տեղ)
Տարածք 24 923 կմ² կմ² (45 տեղ)
Vermont in United States (zoom).svg
Հիմնադրված է մարտի 4, 1791 թ.
Սահմանում է Նյու Հեմպշիր, Մասաչուսեթս, Նյու Յորք և Քվեբեկ
Ժամային գոտի հյուսիսամերիկյան ժամային գոտի և America/New_York
Հապավում VT
ISO 3166-2 կոդ US-VT
Մականուն The Green Mountain State
Միության մուտք մարտի 4, 1791 (14-րդ)
Կոորդինատներ: 44°0′ հս․ լ. 72°42′ ամ. ե. / 44.000° հս․. լ. 72.700° ավ. ե. / 44.000; 72.700
vermont.gov

Վերմոնտ (անգլերեն՝ Լսել Vermont), նահանգ ԱՄՆ-ի հյուսիսարևելյան մասում։ Այն գտնվում է Նոր Անգլիայի տարածաշրջանում: ԱՄՆ-ի մի մասն է կազմել 1791 թվականից:

ԱՄՆ-ի ամենափոքր նահանգներից մեկն է, տարածքի մեծությամբ 45-րդ նահանգն է (24 923 կմ²), իսկ բնակչության թվով (626,042 մարդ 2015 թվականի տվյալներով) ԱՄՆ 50 նահանգների մեջ զբաղեցնում է 49-րդ տեղը: Վարչական կենտրոնը Մոնտպիլիերն է, խոշորագույն քաղաքը` Բերլինգթոնը:

Նահանգի պաշտոնական կարգախոսն է «Ազատություն և միասնություն» (անգլ.՝ Freedom and Unity): Պաշտոնական մականունը` «Կանաչ լեռների նահանգ», («Vermont» բառը գալիս է ֆր.՝ «Vert mont» «կանաչ լեռ» բառից):

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վերմոնտը գտնվում է Նոր Անգլիայում, Միացյալ Նահանգների հյուսիս-արևելքում: Նահանգի տարածքը կազմված է 23 955 կմ² ցամաքից և 968 կմ² ջրից, այսինքն, ընդհանուր տարածքը կազմում է 24 923 կմ² (ԱՄՆ-ում հիսուն նահանգներից 45-րդ տեղում է):

Գետի արևմտյան ափը Վերմոնտը բաժանում է Կոնեկտիկուտից, իսկ արևելյան ափը բաժանում է Նյու Հեմփշիր նահանգից (գետը կազմում է Նյու Հեմփշիրի մի մասը): Վերմոնտի գլխավոր լիճը Շամփլեյն լիճն է, որն էլ ԱՄՆ-ի 6-րդ ամենամեծ քաղցրահամ լիճն է: Վերմոնտը հյուսիսարևմտյան մասով սահմանակից է Նյու Յորք նահանգին:

Վերմոնտի ձգվածությունը հյուսիսից հարավ կազմում է 256 կմ: Նահանգի արևմուտքից արևելք ձգվող ամենալայն երկարությունը 143 կմ է (Կանադայի հետ սահմանում), իսկ ամենափոքր երկարությունը `ընդամենը 60 կմ (Մասաչուսեթս նահանգի կողքին): Նահանգի աշխարհագրական կենտրոնը Վաշինգտոն քաղաքն է, Ռոքսբերիից 5 կմ դեպի արևելք: Նահանգում կան վեց բնաաշխարհագրական տարածքներ, դրանք են` Հյուսիսարևելյան լեռնաշղթան (the Northeastern Highlands), Կանաչ լեռները (the Green Mountains), Տակոնիկ լեռները (the Taconic Mountains), Շամբլեն լճերը (the Champlain Lowlands), Վերմոնտի հովիտը (the Valley of Vermont) և Վերմոնտ Պիեմոնի շրջակայքը (the Vermont Piedmont): Վերմոնտի «Կանաչ լեռների նահանգ» ոչ պաշտոնական մականունը դեռևս հաստատված չէ: Որոշ հետազոտողներ կարծում են, որ նահանգի անունը գալիս է Vermont անտառի անվանումից: Մյուսները հավատում են, որ նահանգը Վերմոնտ անվանվել է այն պատճառով, որ այնտեղ գերակշռում են կանաչավուն քարերը [2] [3]:

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ԱՄՆ մարդահամարի վիճակագրության բյուրոյի 2013 թվականի տվյալների` Վերմոնտի բնակչությունը կազմում է 626.630 մարդ (51% կանայք, 49,0% տղամարդիկ): 2012 թվականի տվյալներով Վերմոնտի բնակչության 95,4 %-ը կազմում են սպիտակամորթները, 1,1%-ը աֆրոամերիկացիներ, 1,4%-ը` ասիացիներ: Ըստ 2000 թվականի մարդահամարի տվյալների` նահանգի բնակչության 2.54% -ը խոսում են ֆրանսերեն, 1,00 %-ը իսպաներեն:

Բնակչության բաշխումն ըստ էթնո-ռասայական առանձնահատկությունների.

  • Եվրոպական ծագման 95,4 %
  • Ֆրանսիական և ֆրանսիա-կանադական ծագման 23,3 %
  • Անգլիական ծագման 18,4 %
  • Իռլանդական 16,4 %
  • Գերմանական ծագման 9,1 %
  • Իտալական ծագման 7,5 %
  • Լատինամերիկյան ծագման 1,6 %
  • աֆրոամերիկացիներ — 1,1 %
  • հնդկացիներ — 0,5 %
  • ասիացիներ — 1,4 %

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վերմոնտի ՀՆԱ-ն 2016 թվականի տվյալներով կազմել է 31,092 միլիարդ դոլար [4]: Այս ցուցանիշով Վերմոնտը 50 նահանգների շարքում 50-րդ տեղն է զբաղեցնում, ինչպես նաև մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ի ցուցանիշով 38-րդ տեղում է: 2004 թվականի տվյալներով մեկ շնչի հասնող եկամուտը կազմել է 32,770 դոլար: 2007 թվականին Վերմոնտի համար մեկ առևտրային գործընկերը դարձավ Կանադան: Նահանգը Կանադայի Քվեբեկ գավառի հետ ունի 4 միլիարդ դոլարի առևտուր [5]: 2007 թվականին մանրածախ առևտուրը կազմել է 5,2 մլրդ դոլար[6]: Ընտանիքի միջին եկամուտը կազմել է 42.692 դոլար: Այս ցուցանիշով նահանգը զբաղեցնում է 15-րդ տեղը ԱՄՆ-ում: 2001 թվականին Վերմոնտն արտադրել է 1040000 լիտր թխկիի օշարակ, ինչը կազմում էր ազգային արտադրության մոտ մեկ քառորդը: Զբոսաշրջությունը նահանգի տնտեսության կարևոր մասն է: Ձմռանը բազմաթիվ զբոսաշրջիկներ են այցելում լեռնադահուկային հանգստավայրեր: Առողջարանները հյուրանոցները, ռեստորանները և խանութները զբոսաշրջիկների հետաքրքրության հիմնական ոլորտներն են, հատկապես այն պատճառով, որ այս տարի նոր աշխատատեղեր են ստեղծվում բնակիչների համար: 2005 թվականին զբոսաշրջիկները մոտ 13,4 միլիոն ուղևորություն են կատարել նահանգում` ծախսելով 1,57 միլիարդ դոլար [7]:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]