Մանչեսթեր Յունայթեդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մանչեսթեր Յունայթեդ
Մանչեսթր յունայթեդ.jpg
Ամբողջական անուն Manchester United Football Club
Մանչեսթեր Յունայթեդ Ֆուտբոլային Ակումբ
Մականուն(ներ) The Red Devils «Կարմիր Սատանաներ»[1][2],
The Reds «Կարմիրներ»[3], «Մանկունիանցիներ»
Անվանում Մանչեսթեր Յունայթեդ
Գույներ Կարմիր-ճերմակ
Հիմնադրում 1878 թ.՝ որպես «Նյութոն Հիթ»
Մարզադաշտ Օլդ Թրաֆորդ, Մանչեսթեր
Տարողունակություն 75 635[4][5]
Տեր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Մալքոլմ Գլեյզեր
Նախագահ Մեծ Բրիտանիա Էդ Վուդվարդ
Մարզիչ Նիդերլանդներ Լուի Վան Գալ
Ավագ Անգլիա Ուեյն Ռունի
Կայք
Լիգա Անգլիայի Պրիմիեր Լիգա
2014-15 4-րդ տեղ
Տան դաշտ
Մրցակցի դաշտ
Երրորդ համազգեստ

«Մանչեսթեր Յունայթեդ» (անգլ.՝ Manchester United Football Club; արտասանություն։ [ˈmæntʃɛstə ju:ˈnaɪtɪd]), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Մեծ Մանչեսթերի Սթրեդֆորդ քաղաքից, մասնակցում է Պրեմիեր Լիգայում։ Հիմնադրվել է որպես «Նյուտոն Հիթ (Լանկաշիր Էնդ Յորքշիր Ռեյլուեյ)» 1878 թվականին, անվանափոխվել է 1902 թվականին՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդ»։ Տեղափոխվել է «Օլդ Թրաֆորդ» 1910 թվականին։ Աշխարհի ամենահանրահայտ ֆուտբոլային ակումբներից մեկն է[6], անգլիական Պրեմիեր Լիգայի հիմնադիր ակումբներից մեկը 1992 թվականին[7]։

Ակումբը 1910 թվականից իր խաղերն անցկացնում է «Օլդ Թրաֆորդ» մարզադաշտում, որն Անգլիայի՝ տարողությամբ երկրորդ ֆուտբոլային մարզադաշտն է՝ «Ուեմբլիից» հետո և տեղավորում է գրեթե 76000 հանդիսական։

«Մանչեսթեր Յունայթեդը» համարվում է աշխարհի ամենահարուստ և ամենաշատ երկրպագուներ ունեցող ակումբներից մեկը[8]։ Վերջին 20 տարիների ընթացքում Անգլիայի ամենահաջողակ ակումբներից մեկն է. 1986 թվականի նոյեմբերից, երբ ակումբն սկսեց գլխավորել Ալեքս Ֆերգյուսոնը, նվաճել է 27 խոշոր գավաթ[9]։ Պրեմիեր Լիգայի 2010-2011 մրցաշրջանում թիմը նվաճել է ռեկորդային 19-րդ տիտղոսը՝ դառնալով Անգլիայի ռեկորդակիր չեմպիոնական տիտղոսների քանակով և շրջանցելով «Լիվերպուլին», որը հաղթել էր 18 չեմպիոնական տիտղոս։ 2012-2013 թվականների մրցաշրջանում ակումբը նվաճել է նաև 20-րդ տիտղոսը։ 1968 թվականին «Մանչեսթեր Յունայթեդը» դարձել է առաջին անգլիական ակումբը, որը նվաճել է Չեմպիոններների գավաթը՝ եզրափակչում հաղթելով «Բենֆիկային» 4-1 հաշվով[10]։ 1999 թվականին «Մանչեսթեր Յունայթեդը» հաղթել է եվրոպական ամենապատվաբեր ակումբային առաջնության՝ ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակչում՝ կամային հաղթանակ տանելով «Բավարիա Մյունխենի» նկատմամբ 2-1 հաշվով[11]։ 2008 թվականին թիմը կրկին նվաճել է Չեմպիոնների լիգան՝ հաղթելով Լոնդոնյան «Չելսիին»[12]։ «Մանչեսթեր Յունայթեդը» ռեկորդակիր է նաև Անգլիայի գավաթների քանակով (11 տիտղոս)[13]։

2012-2013 մրցաշրջանի ավարտից հետո «Մանչեսթեր Յունայթեդի» գլխավոր մարզիչը Ալեքս Ֆերգյուսոնը, ով նշանակվել էր այդ պաշտոնին 1986 թվականի նոյեմբերի 6-ին, թողեց պաշտոնը, սակայն մնաց ակումբային կառույցներում և ակումբի տնօրենների խորհրդի անդամ է, բացի այդ հանդիսանում է ակումբի դեսպան[14][15]։ Ալեքս Ֆերգյուսոնի գլխավորությամբ ֆուտբոլային ակումբը 27 տարվա ընթացքում նվաճել էր 38 տիտղոս, ինչի շնորհիվ նա դարձավ ֆուտբոլի պատմության մեջ մեծագույն մարզիչներից մեկը։

Ներկայումս թիմի գլխավոր մարզիչը հոլանդացի մասնագետ Լուի վան Գալն է։ Նա փոխարինեց մարզչի պարտականությունները կատարող Ռայան Գիգզին. վերջինս նշանակվել էր այդ պաշտոնին Դևիդ Մոյեսի հեռանալուց հետո[16][17]։ Թիմի ավագը Ուեյն Ռունին է, ով 2014 թվականի ամռանը փոխարինեց Նեմանյա Վիդիչին[18][19]։

Բովանդակություն

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաղ շրջան (1878-1945)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Նյուտոն Հիթը» 1892 թվականին

Ակումբը ձևավորվել է «Նյուտոն Հիթ (Լանկաշիր էնդ Յորքշիր Ռեյլուեյ)» (անգլ.՝ Newton Heath L&YR F.C) անվամբ Մանչեսթերի երկաթուղու մի խումբ աշխատողների կողմից 1878 թվականին[20][21]։ Ակումբային մարզահագուստը ուներ երկու գույն՝ կանաչ և ոսկեգույն։ 15 տարվա ընթացքում ակումբը հանդես էր գալիս տարածքով փոքր և կիսավեր «Նորթ Ռոուդ» մարզադաշտում, որից հետո՝ 1893 թվականին, տեղափոխվեց Քլեյթոնում գտնվող «Բենք Սթրիթ» մարզադաշտ։ Դրանից մեկ տարի առաջ ակումբը միացավ Անգլիայի Ֆուտբոլային լիգային և առանձնացավ երկաթուղիներից[22][23]։ Ստեղծվեց ակումբային քարտուղարի պաշտոնը, իսկ անվանումից հանվեց «Լանկաշիր էնդ Յորքշիր Ռեյլուեյ» լրացումը. ակումբը սկսեցին պարզապես կոչել «Նյուտոն Հիթ»։ 1902 թվականին թիմը սնանկության եզրին էր՝ ունենալով ավելի քան 2500 ֆունտ ստեռլինգի պարտք։ «Բենք Սթրիթ» մարզադաշտը պետք է փակվեր դատարանի կողմից[24]։ Ջոն Հենրի Դևիսը՝ Մանչեսթերի գարեջրի գործարանի ղեկավարը, բավականին մեծ չափի ներդրումներ կատարեց[20][25]։ 1902 թվականի ապրիլի 26-ից ակումբը փոխեց իր անունը և պաշտոնապես սկսեց անվանվել «Մանչեսթեր Յունայթեդ»։ Միաժամանակ փոփոխվեցին նաև ակումբի գույները. կանաչն ու ոսկեգույնը վերափոխվեցին կարմիրի և սպիտակի։

1903 թվականին ակումբային քարտուղար նշանակվեց Ջեյմս Մանգնել Էռնեստը, ում ղեկավարությամբ 1906 թվականին «Յունայթեդը» դուրս եկավ Առաջին դիվիզիոն, իսկ 1907-08 թվականների մրցաշրջանում նվաճեց իր առաջին չեմպիոնական տիտղոսը՝ Անգլիայի չեմպիոնի կոչումը[26]։ Այդ ժամանակ հարևան «Մանչեսթեր Սիթիից» «Յունայթեդ» տեղափոխվեցին մի շարք ֆուտբոլիստներ, այդ թվում՝ Բիլլի Մերեդիթը և Սենդի Թերնբուլլը, ովքեր հետագայում դարձան թիմի առանցքային խաղացողները[27]։ 1908 թվականին «Մանչեսթեր Յունայթեդը» առաջին անգամ նվաճեց Անգլիայի սուպերգավաթը[28], իսկ 1909 թվականին՝ Անգլիայի առաջին գավաթը[29]։ 1910-1911 թվականների մրցաշրջանում «Յունայթեդը» երկրորդ անգամ դարձավ Առաջին դիվիզիոնի չեմպիոն։ Նույն մրցաշրջանում տեղափոխվեց իր նոր «Օլդ Թրաֆորդ» մարզադաշտ[27][30]։

Հաջորդ տասնամյակի ընթացքում «Մանչեսթեր Յունայթեդը» չկարողացավ նոր տիտղոսներ նվաճել, իսկ 1922 թվականին կրկին վերադարձավ Երկրորդ դիվիզիոն[31]։ 1925 թվականին «Յունայթեդը» վերադարձավ Առաջին դիվիզիոն, բայց պայքարում էր միայն մրցաշարային աղյուսակի առաջին հատվածում տեղ գտնելու համար և նորից անցավ Երկրորդ դիվիզիոն 1931 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին (1939-1945) նախորդող ութ տարիների ընթացքում «Յունայթեդը» պարբերաբար մի դիվիզիոնից մյուսն էր տեղափոխվում, իսկ 1934 թվականին առաջնությունում գրավեց իր պատմության մեջ ցածրագույն՝ 20-րդ հորիզոնականը Երկրորդ դիվիզիոնում[32]։ 1927 թվականի հոկտեմբերին՝ Ջոն Հենրի Դևիսի մահից հետո, «Մանչեսթեր Յունայթեդի» ֆինանսական դրությունը կտրուկ վատթարացավ, և 1931 թվականի վերջին ակումբը հայտնվեց սնանկության եզրին։ Թիմին հովանավորեց տեղացի գործարար Ջեյմս Ուլիլյամ Գիբսոնը, ով մարեց ակումբի բոլոր պարտքերը և դարձավ նոր ղեկավարը[33]։ 1938-39 մրցաշրջանը թիմն ավարտեց Առաջին դիվիզիոնի 14-րդ հորիզոնականում։

Բասբիի ժամանակաշրջանը (1945-1969)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Բասբիի փոքրիկները» Դանիայում, 1955 թվական
«Բասբիի փոքրիկները» Դանիայում, 1955 թվական
«Բասբիի փոքրիկները» իրենց վերջին խաղից առաջ
«Բասբիի փոքրիկները» իրենց վերջին խաղից առաջ
1958 թվականի փետրվարի 6-ի Մյունխենի ավիավթարի զոհերին նվիրված հուշատախտակ «Օլդ Թրաֆորդում»
1958 թվականի փետրվարի 6-ի Մյունխենի ավիավթարի զոհերին նվիրված հուշատախտակ «Օլդ Թրաֆորդում»

1945 թվականին «Յունայթեդի» գլխավոր մարզիչ նշանակվեց Մեթ Բասբին։ Բասբիի և իր օգնականի՝ Ջիմ Մերֆիի ղեկավարությամբ ակումբը երեք մրցաշրջան շարունակ կարողացավ երկրորդ տեղը գրավել առաջնությունում՝ 1946-47, 1947-48 և 1948-49, իսկ 1948 թվականին նվաճեց Անգլիայի գավաթը[34]։ 1951-52 թվականների մրցաշրջանում՝ վերջին հաղթանակից 41 տարի անց, «Յունայթեդը» հաղթեց Առաջին դիվիզիոնի առաջնությունում[35]։

Հուշարձան՝ նվիրված «Մանչեսթեր Յունայթեդի» լեգենդար եռյակին՝ Ջորջ Բեսթին, Դենիս Լոուին և Բոբի Չարլթոնին

Թիմի նոր կազմը բաղկացած էր բարձր տարիքային խմբի ներկայացուցիչներից, և Բասբին սկսեց հիմնական թիմ հրավիրել երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներին՝ Ռոջեր Բեռնին, Բիլ Ֆոուլքսին, Մարկ Ջոնսին, Դենիս Վայոլեթին։ Սակայն առաջին շրջանում՝ 1952-53 թվականների մրցաշրջանում, Բասբիի երիտասարդացած թիմը ավարտեց առաջնությունը միայն 8-րդ տեղում, իսկ արդեն 1955-56 թվականների մրցաշրջանում «Յունայթեդը» Անգլիայի չեմպիոն հռչակվեց։ Թիմի խաղացողների միջին տարիքը 22 էր[36]։ Մամուլում ակումբի երիտասարդ սաներին «Բասբիի փոքրիկներ» էին անվանում։ 1956-57 թվականների մրցաշրջանում «Յունայթեդը» կրկին նվաճեց Առաջին դիվիզիոնի առաջնության չեմպիոնի կոչումը, ինչպես նաև հասավ Անգլիայի գավաթի եզրափակիչ և Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի կիսաեզրափակիչ՝ դառնալով առաջին անգլիական ակումբը, որ մասնակցություն ունեցավ այդ եվրոպական մրցաշարում[37]։

1957-1958 թվականների մրցաշրջանում՝ «Ցրվենա Զվեզդայի» հետ խաղից հետո՝ Բելգրադից վերադառնալիս, «Յունայթեդի» խաղացողներով ինքնաթիռը 1958 թվականի փետրվարի 6-ին Մյունխենի օդանավակայանում վթարի ենթարկվեց։ Ավիավթարը ութ ֆուտբոլիստի կյանք խլեց (Ջեֆ Բենթ, Էդի Քոլման, Դունկան Էդվարդս, Մարկ Ջոնս, Դևիդ Փեգ, Թոմի Թեյլոր և Լիան Ուիլան)։ Զոհվեցին տասնհինգ այլ ուղևորներ՝ ներառյալ մարզչական շտաբի անդամները՝ Ուոլթեր Քրիքմերը, Ուոլի Բերթը և Թոմ Քարին[38][39]։ Մեթ Բեսբին ծանր վնասվածքներ ստացավ, բայց կարողացավ բուժվել և վթարից երեք ամիս անց կրկին վերադարձավ ակումբի ղեկավարման աշխատանքներին։ Ի զարմանս շատերի՝ չունենալով հիմնական կազմի մի շարք առանցքային ֆուտբոլիստներ՝ «Յունայթեդը» կարողացավ հասնել Անգլիայի գավաթի եզրափակիչ, որտեղ զիջեց «Բոլտոնին»։ Մրցաշրջանի վերջում ՈՒԵՖԱ-ն առաջարկեց Անգլիայի ֆուտբոլի ասոցիացիային երկու թիմ հայտավորել Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթում, սակայն Ֆուտբոլի ասոցիացիան մերժեց առաջարկը[40][41]։ 1958-59 թվականների մրցաշրջանում «Յունայթեդը» գրավեց երկրորդ տեղը[35]։

1960-ական թվականների սկզբին Բասբին սկսեց թիմի վերակառուցումը՝ պայմանագիր կնքելով Դենիս Լոուի և Փեթ Քրերանդի հետ, միաժամանակ փնտրելով երիտասարդ և տաղանդավոր ֆուտբոլիստների։ Նրանցից աչքի ընկավ Ջորջ Բեսթը։ Այս թիմով Բասբին նվաճեց 1963 թվականի Անգլիայի առաջնության ուղեգիր, թեև առաջնությունն ավարտել էր ընդամենը 19-րդ հորիզոնականում[42]։ Արդեն 1963-64 թվականների մրցաշրջանում «Յունայթեդը» գրավեց 2-րդ տեղը, իսկ 1964-65 և 1966-67 թվականների մրցաշրջաններում դարձավ Անգլիայի չեմպիոն[42]։ 1968 թվականին «Մանչեսթեր Յունայթեդը» անցավ Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի եզրափակիչ, որտեղ 4։1 հաշվով հաղթեց պորտուգալական «Բենֆիկային»։ Այդ արդյունքով «Մանչեսթեր Յունայթեդը» դարձավ առաջին անգլիական ակումբը, որ հաղթեց այդ մրցաշարը[43]։ «Յունայթեդի» առաջին կազմի երեք ֆուտբոլիստներ դարձան «Ոսկե գնդակի» հաղթողներ՝ Բոբի Չարլթոնը, Դենիս Լոուն և Ջորջ Բեսթը[44]։ 1969 թվականին Մեթ Բասբին լքեց գլխավոր մարզչի պաշտոնը՝ զիջելով այն «Յունայթեդի» նախկին խաղացող Ուիլֆ ՄաքԳինեսին[42]։

1969-1986[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուիլֆ ՄաքԳինեսի ղեկավարությամբ «Յունայթեդը» 1969-70 թվականների մրցաշրջանում զբաղեցրեց 8-րդ տեղը, և 1970-71 թվականների ձախողված մրցաշրջանից հետո ՄաքԳինեսը լքեց գլխավոր մարզչի պաշտոնը։ Բասբին համաձայնեց ժամանակավորապես գլխավորել թիմը, բայց արդեն 6 ամիս անց՝ 1971 թվականի ամռանը, վերջնականապես լքեց ակումբը[45]։ Միևնույն ժամանակ թիմից հեռացան մի քանի փորձառու ֆուտբոլիստներ, որոնց թվում էին Նոբի Սթայլզը և Փեթ Քրերանդը[46]։

Թիմի գլխավոր մարզիչ նշանակվեց Ֆրենկ Օ’Ֆարելը։ Նա, ինչպես և ՄաքԳինեսը, ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնում մնաց ավելի քան մեկուկես տարի, բայց, ի տարբերություն ՄաքԳինեսի, գնեց նոր խաղացողների, այդ թվում՝ Մարտին Բաքենին՝ «Յունայթեդի» հիմնական կազմը ուժեղացնելու համար։ Նշված մարզիկին «Յունայթեդը» գնեց «Աբերդինից» 125 000 ֆունտով[45]։ 1972 թվականի վերջում թիմի գլխավոր մարզիչ դարձավ Թոմի Դոհերտին՝ «Դոկ» մականվամբ[47]։ Նա փրկեց «Յունայթեդին» 1972-73 թվականների մրցաշրջանում լիգայից դուրս մնալուց, բայց արդեն հաջորդ մրցաշրջանում ակումբը երկար տարիների դադարից հետո վերադարձավ Երկրորդ դիվիզիոն[45]։ Այդ ժամանակ «աստղային եռյակը»՝ ի դեմս Ջորջ Բեսթի, Դենիս Լոուի և Բոբի Չարլթոնի հեռացավ թիմից։ Նրանց փոխարեն ակումբ են գալիս Լու Մակարին, Ստյուարտ Հյուսթոնին և Բրայան Գրինհոֆին, սակայն նրանցից ոչ ոք չկարողացավ նշված ֆուտբոլիստներին արժանիորեն փոխարինել[48]։ 1974-75 մրցաշրջանի արդյունքներով «Մանչեսթեր Յունայթեդը» վերադարձավ Առաջին դիվիզիոն, իսկ 1976 թվականին հասավ Անգլիայի գավաթի եզրափակիչ, որտեղ զիջեց «Սաութհեմփթոնին»։ Մեկ տարի անց «Յունայթեդը» այնուամենայնիվ նվաճեց Անգլիայի գավաթը՝ 1977 թվականի եզրափակիչ խաղում հաղթելով «Լիվերպուլին» 2։1 հաշվով[49]։ Չնայած այդ հաջողությանը և երկրպագուների շրջանում սիրված լինելուն՝ Դոհերտիին ազատեցին աշխատանքից հենց եզրափակչից հետո. պատճառը նրա և ակումբի ֆիզիոթերապևտի կնոջ միջև սիրային կապն էր[45][50]։

1977 թվականի ամռանը Դոհերտիին գլխավոր մարզչի պաշտոնում փոխարինեց Դեյվ Սեքսթոնը։ Վերջինիս չհաջողվեց հաղթել և ոչ մի տիտղոս, այդ իսկ պատճառով 1981 թվականին նրան ազատեցին այդ պաշտոնից[51]։ Նրան փոխարինեց Ռոն Աթքինսոնը, ում կերպարը երևում էր մարզչական աշխատանքում[52]։ Նա միանգամից սահմանեց տրանսֆերային ռեկորդ՝ գնելով Բրայան Ռոբսոնին «Վեստ Բրոմվիչից»։ Բացի այդ, Աթքինսոնը պայմանագիր կնքեց Յեսպեր Օլսենի, Փոլ Մաքգրատի և Գորդոն Ստրականի հետ։ Երիտասարդական թիմից հիմնական կազմ հրավիրեց Նորման Ուայթսայդին և Մարկ Հյուզին[51]։ Աթքինսոնի գլխավորությամբ «Յունայթեդը» երկու անգամ (1983, 1985) նվաճեց Անգլիայի գավաթը։ Թիմը նաև հաղթողի հիմնական հավակնորդ էր համարվում առաջնության հաղթանակի համար պայքարում, երբ մանկունիանցիները հաղթեցին առաջին 10 խաղերը և հոկտեմբեր ամսին արդեն իրենց մոտակա հակառակորդներից առավել էին 10 միավորով։ Սակայն ֆուտբոլիստները գցեցին տեմպը, կորցրին իրենց երբեմնի լավ մարզավիճակը և ավարտեցին առաջնությունն ընդամենը 4-րդ տեղում։ Հաջորդ մրցաշրջանում թիմը չլքեց Առաջին դիվիզիոնը։ Աթքինսոնը հեռացավ, և նրան փոխարինեց շոտլանդացի Ալեքս Ֆերգյուսոնը[51][53]։

Ալեքս Ֆերգյուսոնի ժամանակաշրջան (1986-2013)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալեքս Ֆերգյուսոնի ղեկավարությամբ առաջին մրցաշրջանում «Մանչեսթեր Յունայթեդը» ավարտեց առաջնությունը 11-րդ տեղում[54]։ Արդեն 1987-88 թվականների մրցաշրջանում «Յունայթեդը» երկրորդն էր, սակայն չկարողացավ նույն հաջողությունը կրկնել հաջորդ մրցաշրջանում[55]։ 1990 թվականի սկզբին Ֆերգյուսոնը ակումբից հեռանալու եզրին էր, սակայն Անգլիայի գավաթի հաջող ելույթները և եզրափակչում հաղթանակը «Կրիստալ Պելասի» նկատմամբ պահպանեցին Ֆերգյուսոնի պաշտոնը[56][57]։

Ռայան Գիգզ՝ անգլիական ֆուտբոլի պատմության ամենատիտղոսակիր ֆուտբոլիստը[58]

1990-91 թվականների մրցաշրջանում «Յունայթեդը» Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ դուրս եկավ, որտեղ զիջեց Ռոն Աթքինսոնի նոր ակումբին՝ «Շեֆիլդ Ուենսդեյին»։ Նույն մրցաշրջանում «Մանչեսթեր Յունայթեդը» դարձավ Գավաթակիրների գավաթի և Եվրոպայի Սուպերգավաթի հաղթող[59]։ Հաջորդ մրցաշրջանում ակումբը հաղթեց «Նոթինգեմ Ֆորեսթին Ֆուտբոլային լիգայում»[53]։ 1991 թվականի ամռանը «Յունայթեդ» տեղափոխվեց դանիացի դարպասապահ Պետեր Շմեյխելը, ով 17 «չոր հանդիպում» անցկացրեց 1991-92 թվականների մրցաշրջանում. այդ ժամանակ «Յունայթեդը» ավարտեց առաջնությունը 2-րդ տեղում՝ զիջելով միայն «Լիդս Յունայթեդին»[60]։ 1992 թվականին ակումբը պայմանագիր կնքեց Էրիկ Կանտոնայի հետ՝ վճարելով 1,2 միլիոն ֆունտ։ Ֆրանսիացու տեղափոխությունից հետո 1992-93 թվականների մրցաշրջանում «Մանչեսթեր Յունայթեդը» նվաճեց չեմպիոնական տիտղոսը՝ առաջինը 1967 թվականից հետո[59]։ 1993 թվականի հուլիսին «Նոթինգեմ Ֆորեսթից» «Յունայթեդ» տեղափոխվեց կիսապաշտպան Ռոյ Քինը[61]։ 1993-94 թվականների մրցաշրջանում «Յունայթեդը» իր պատմության մեջ առաջին անգամ նվաճեց «Դուբլը»՝ դառնալով Պրեմիեր լիգայի հաղթող և Անգլիայի գավաթակիր[59]։ Թիմի համար անհաջող 1994-95 մրցաշրջանից հետո Ֆերգյուսոնը վաճառեց մի քանի ֆուտբոլիստների (Մարկ Հյուզ, Պոլ Ինս, Անդրեյ Կանչելսկիս)՝ փոխարինելով «Մանչեսթեր Յունայթեդի» երիտասարդական թիմի ֆուտբոլիստներով (նրանց թվում էին Դևիդ Բեքհեմը, Փոլ Սքոուլզը, Գարի Նևիլը, Նիկի Բաթը)։ Երիտասարդացած թիմը 1995-96 թվականների մրցաշրջանում կրկին նվաճեց «Դուբլը»[59]։ Սթիվ Բրյուսի՝ թիմից հեռանալուց հետո՝ 1996 թվականին, նոր ավագ նշանակվեց Էրիկ Կանտոնան։ 1996-97 թվականների մրցաշրջանում ակումբը դառնում է չեմպիոն, սակայն նրա ավագը մրցաշրջանի ավարտից հետո հայտարարում է իր կարիերան ավարտելու մասին[62]։ Ֆրանսիացի հարձակվողին փոխարինելու համար «Յունայթեդը» գնեց Թեդի Շերինգեմին, իսկ «7» համարի մարզաշապիկն անցավ Դևիդ Բեքհեմին։ 1998-99 մրցաշրջանը լավագույնը դարձավ ակումբի պատմության մեջ. «Մանչեսթեր Յունայթեդը» հաղթեց Պրեմիեր լիգան, Անգլիայի գավաթը և Չեմպիոնների լիգան՝ դառնալով առաջին անգլիական ակումբը, որ մեկ մրցաշրջանում նմանատիպ «տրեբլի» հասավ[63]։ Պրեմիեր լիգայի չեմպիոնի տիտղոսը «Յունայթեդը» նվաճեց միայն վերջին տուրում՝ հաղթելով «Տոտենհեմ Հոտսպուրին» 2։1 հաշվով[64]։ Անգլիայի գավաթում «կարմիր սատանաները» հաղթեցին «Նյուքասլ Յունայթեդին» 2։0 հաշվով[65]։ Չեմպիոնների լիգայի եզրափակչում «Յունայթեդը» հաղթեց «Բավարիային»՝ կորզելով հաղթանակը խաղի ավարտի լրացուցիչ րոպեներին՝ հաղթելով 2։1 հաշվով[11][63]։ Այդ հաղթանակից հետո Ֆերգյուսոնը ասպետի կոչում ստացավ ֆուտբոլում ունեցած մեծ ավանդի համար[66]։ Հաղթանակներով լի մրցաշրջանի ավարտին ակումբը նվաճեց նաև Միջմայրցամաքային գավաթը՝ հաղթելով բրազիլական «Պալմեյրասին»[67]։

Ալեքս Ֆերգյուսոնը «Մանչեսթեր Յունայթեդի» հետ 38 տիտղոս է նվաճել

«Յունայթեդը» 1999-2000 թվականների մրցաշրջանում հաղթեց Պրեմիեր լիգան, 2000-01 թվականների մրցաշրջանում էլ Անգլիայի գավաթը, բայց եվրոպական ասպարեզում ելույթները անհաջող էին[68]։ 2001-02 մրցարջանում ակումբը ավարտեց առաջնությունը 3-րդ տեղում, սակայն հաջորդ մրցաշրջանում կրկին նվաճեց Պրեմիեր լիգայի հաղթողի տիտղոսը։ Այդ հաջողություններից հետո «Մանչեսթեր Յունայթեդը» չորս տարի շարունակ չէր կարողանում չեմպիոնական տիտղոս նվաճել։ 2004 թվականին ակումբը նվաճեց Անգլիայի գավաթը։ Անգլիայի չեմպիոնի տիտղոսը «Օլդ Թրաֆորդ» վերադարձավ միայն 2006-07 մրցաշրջանում։

«Յունայթեդը» 2007-08 թվականների մրցաշրջանում կարողացավ նվաճել «եվրոպական դուբլը»՝ դառնալով Պրեմիեր լիգայի և Չեմպիոնների լիգայի հաղթող[69]։ 2008-09 թվականների մրցաշրջանում «Մանչեսթեր Յունայթեդը» երրորդ տարին անընդմեջ նվաճեց Պրեմիեր լիգայի հաղթողի տիտղոսը, ինչպես նաև հաղթեց Ֆուտբոլային լիգայի գավաթը և Աշխարհի ակումբային առաջնությունը[69]։ 2009 թվականի ամռանը «Յունայթեդը» վաճառեց Կրիշտիանու Ռոնալդուին «Ռեալ Մադրիդին» ռեկորդային 80 միլիոն ֆունտ ստեռլինգով[70]։ 2010 թվականին «Յունայթեդը» նվաճեց Ֆուտբոլային լիգայի գավաթը՝ եզրափակչում հաղթելով «Աստոն Վիլլային» 2։1 հաշվով և իր պատմության մեջ առաջին անգամ պաշտպանեց իր տիտղոսը գավաթային մրցաշարում[71]։ 2010-11 մրցաշրջանում «Մանչեսթեր Յունայթեդը» իր պատմության մեջ 19-րդ անգամ նվաճեց Անգլիայի չեմպիոնի տիտղոսը՝ այդ ցուցանիշով անցնելով «Լիվերպուլին» և դառնալով անգլիական ֆուտբոլի պատմության ամենահաջողակ ակումբը տնային մրցաշարերում[72][73][74]։ Երկու տարի անց՝ 2012-13 թվականների մրցաշրջանում, «Յունայթեդը» կրկին հաղթեց Պրեմիեր լիգան՝ դառնալով Անգլիայի չեմպիոն արդեն 20-րդ անգամ[75]։ 2013 թվականի մայիսի սկզբին Ալեքս Ֆերգյուսոնը հայտարարեց իր մարզչական կարիերայի ավարտի մասին[76][77]։

2013 թվականից սկսած[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2013 թվականի մայիսի 9-ին հայտարարվեց, որ ակումբի նոր գլխավոր մարզիչ է նշանակված Դևիդ Մոյեսը, ով մինչ այդ մարզում էր «Էվերթոնը»։ Մոյեսը ակումբի հետ կնքել էր վեցամյա պայմանագիր[78][79]։ 2014 թվականի ապրիլի 22-ին Մոյեսը ազատվեց ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնից. մարզչի պարտականությունների կատարման աշխատանքը մինչև մրցաշրջանի ավարտը հանձնարարվեց Ռայան Գիգզին[80]։ 2014-15 թվականների մրցաշրջանում «Յունայթեդի» գլխավոր մարզիչ նշանակվեց հոլանդացի Լուի վան Գալը[81]։ Ամառային տրանսֆերային պատուհանի ժամանակ «Յունայթեդը» ռեկորդային 59,7 միլիոն ֆունտով «Ռեալ Մադրիդ» ֆուտբոլային ակումբից գնեց հարձակվողական ոճի կիսապաշտպան Անխել դի Մարիային[82][83]։ 2014-15 մրցաշրջանի արդյունքներով թիմը Վան Գալի ղեկավարությամբ 4-րդ տեղը զբաղեցրեց Պրեմիեր Լիգայում, ինչը թույլ տվեց հաջորդ մրցաշրջանում վերադառնալ եվրագավաթների խաղարկությանը[84]։

Ակումբի գույները, մարզահագուստը և զինանշանը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1878-1886
1888-1890
1894-1896
1896-1902
1903-1907
1922-1927
1934
1980-1984
1984-1986
1986-1988
1988-1990
1990-1992
1992-1994
1994-1996
1996-1998
1998-2000
2000-2002
2002-2004
2004-2006
Մրցաշրջան 2006-07
2007-2009
Մրցաշրջան 2009-10
Մրցաշրջան 2010-11
Մրցաշրջան 2011-12
Մրցաշրջան 2012-13
Մրցաշրջան 2013-14
Մրցաշրջան 2014-15
Մրցաշրջան 2015-16
Ռայան Գիգզը և Ֆեդերիկո Մակեդան «Մանչեսթեր Յունայթեդի» ավանդական գույներով

«Նյուտոն Հիթ» անվամբ ակումբը հանդես էր գալիս տարբեր գույնի մարզաշապիկներով, որոնցից ամենահայտնին 1878-1892 թվականների դեղնականաչավուն մարզահագուստն էր (այդ գույները վերադարձվեցին 1990-ական թվականներին արտագնա խաղերի համար նախատեսված մարզահագուստների համար)։ «Նյուտոն Հիթ» ակումբի մյուս մարզաշապիկները կարմիր և սպիտակ գույներից էին (1892-1894) կամ ամբողջովին սպիտակ (1896-1902). այս երկու մարզաշապիկներն էլ հագնում էին կապույտ կիսավարտիքներով[85]։ 1902 թվականին ակումբի անվան փոփոխության հետ կապված՝ փոփոխվեցին նաև ակումբի գույները. շապիկները դարձան կարմիր, կիսավարտիքները՝ սպիտակ, գուլպաները՝ սև։ Այս տարբերակը «Յունայթեդի» տնային մարզահագուստների մեծամասնության համար հիմնական դարձավ։ Մարզահագուստը փոխվեց միայն 1909 թվականի Անգլիայի գավաթի եզրափակչի ժամանակ՝ դառնալով «V» տառի տեսքով կարմիր ժապավենով[86][87]։ Մարզահագուստի նման տեսքը վերածնվեց 1920-ական թվականներին՝ մինչ «Յունայթեդի» վերադառնալը լիովին կարմիր մարզաշապիկների։ 2009-2010 թվականների մրցաշրջանում թե՛ տնային, թե՛ արտագնա խաղերի համար նախատեսված մարզահագուստը կրկին ձևավորվեց «V» տառով՝ ակումբի՝ «Օլդ Թրաֆորդում» հանդես գալու 100-ամյակի պատվին[88][89]։

Արտագնա խաղերի համար մարզաշապիկը սովորաբար սպիտակ էր, կիսավարտիքները՝ սև, գուլպաները՝ սպիտակ։ Կային նաև բացառություններ. օրինակ, 1903 թվականից մինչև 1916 թվականը ակումբը խաղում էր կապույտ և սպիտակ գծավոր մարզաշապիկներով, 1994 թվականից 2003-ը՝ սև, 2000 թվականին՝ մուգ կապույտ՝ արծաթագույն հորիզոնական գծերով[90]։ Ամենահայտնի արտագնա մարզահագուստներից մեկը 1995-96 մրցաշրջանինն էր. այն լիովին մոխրագույն էր։ Որոշվեց հրաժարվել դրանցից, քանի որ այդ մարզաշապիկով «Մանչեսթեր Յունայթեդը» չկարողացավ որևէ հաղթանակ տանել։ «Սաութհեմփթոնի» դեմի խաղի ընդմիջմանը, երբ «Յունայթեդը» պարտվում էր 3։0 հաշվով, որոշվեց փոխել մարզահագուստը կապույտ-սպիտակի։ Այդուհանդերձ, թիմը պարտվեց 3։1 հաշվով։ Ֆուտբոլիստները խոստովանում էին, որ մոխրագույն մարզահագուստը բավարար կերպով երևացող չէր, և դա անդրադառնում էր ակումբի գործողությունների արդյունավետության վրա[91][92]։

Երրորդ մարզահագուստը ավանդաբար եղել է կապույտ՝ որպես հարգանք այն մարզահագուստի, որով «Յունայթեդը» նվաճեց Չեմպիոնների լիգայի գավաթը 1968 թվականին[86][93]։

Մանչեսթերի զինանշանը, որ օգտագործվում էր որպես ակումբի խորհրդանիշ 1940-1950-ական թվականներին

Ներկայումս «Մանչեսթեր Յունայթեդի» տնային մարզահագուստը կարմիր գույնի մարզաշապիկներն են՝ սպիտակ V-աձև օձիքով, ուսի վրա երեք սպիտակ գծերով և սպիտակ մանժետներով, սպիտակ կիսավարտիքներ՝ ստորին հատվածում կարմիր գծերով, և սև գուլպաներ՝ վերևից լայն կարմիր գծով, որի վերևում երեք փոքր սպիտակ գծեր են[94]: Ակումբի զինանշանը մարզաշապիկի ձախ հատվածում է, adidas սպիտակ պատկերանիշը՝ աջ կողմում, իսկ մարզաշապիկի կենտրոնում գտնվում է հովանավորի՝ Chevrolet ընկերության պատկերանիշը։

Զինանշան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

19-րդ դարում և 20-րդ դարի առաջին կեսին ակումբները հազվադեպ էին զինանշանը նշում իրենց մարզաշապիկների վրա։ Դա սովորաբար իրագործվում էր միայն եզրափակիչ խաղերի ժամանակ, օրինակ՝ Անգլիայի գավաթի։ Այսպես՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդի» մասնակցությամբ Անգլիայի գավաթի առաջին եզրափակչում մարզաշապիկների վրա տեղ էր գտել Լանկաշիրի կարմիր վարդը[85][95]։

Գրեթե 40 տարի անց՝ 1948 թվականի Անգլիայի գավաթի եզրափակչում, «Յունայթեդի» մարզահագուստի վրա նշված էր Մանչեսթեր քաղաքի զինանշանը[95]։

Լանկաշիրի կարմիր վարդը

1960-ական թվականներին ակումբի պաշտոնական փաստաթղթերում հայտնվեց նոր նշան։ Վերջինիս տեսքը ևս հիմնված էր Մանչեսթեր քաղաքի զինանշանի վրա։ Զինանշանի երեք գծերը խորհրդանշում են Մանչեսթերի երեք գետերը՝ Մեդլոքը, Իրվելը և Իրկը։ Պատմականորեն այդ տարրերն օգտագործվել են Գրելի ընտանիքի (Մանչեսթերի առաջին բարոնների) հնամյա զինանշանը պատկերելու համար։ Զինանշանի վերին հատվածում պատկերված է նավը՝ քաղաքի առևտրի և արդյունաբերության խորհրդանիշը։ Ֆուտբոլի գնդակների փոխարեն (ինչպես պատկերված է ակումբի այժմյան զինանշանի վրա) օգտագործվել են վարդեր՝ որպես Լանկաշիր կոմսության խորհրդանիշ[85][95]։

1970-ական թվականների սկզբին զինանշանը փոխվեց. կենտրոնում հայտնվեց կարմիր եռաժանիով սատանան, իսկ կողքի վարդերի փոխարեն հայտնվեցին ֆուտբոլային գնդակները[85][95][96]։

Զինանշանի սատանան կապված է ակումբին տրվող անվան՝ «կարմիր սատանաներ»-ի (անգլ.՝ Red Devils) հետ, որ հայտնվել էր 1960-ական թվականների սկզբին, երբ Մեթ Բասբին վերցրեց այդ անունը «Սոլֆորդ Սիթի» ռեգբիի ակումբի անվանումից[85][97]։

1998 թվականին ակումբի խորհրդանիշը կրկին փոխեց իր տեսքը. այս անգամ հանվեց «Football Club» արտահայտությունը, ինչպես նաև փոփոխվեցին մի քանի գույներ[85][95][98][99]։

Մարզադաշտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր հիմնումից սկսած՝ «Նյուտոն Հիթը» տնային խաղերն անցկացնում էր «Նորթ Ռոուդ» մարզադաշտում։ Հյուր թիմերը բողոքում էին մարզադաշտի որակից, որը «ճահճային էր մի ծայրից և քարքարոտ՝ մյուս ծայրից»[24]։ Հանդերձարանները, որ գտնվում էին Օլդեմյան ճանապարհի վրա տեղակայված «Երեք թագեր» պանդոկում, մարզադաշտից այնքան հեռու էին, որ 10 րոպե էր հարկավոր այնտեղ հասնելու համար։ Ավելի ուշ հանդերձարանները տեղափոխեցին «Մկրատ հյուրանոց» պանդոկ, որը կրկին գտնվում էր Օլդեմյան ճանապարհի վրա։

«Հեթանոսները» հանդես էին գալիս «Նորթ Ռոուդ» մարզադաշտում 15 տարվա ընթացքում (1878 թվականից մինչև 1893 թվականը), ինչից հետո տեղափոխվեցին նոր «Բենք Սթրիթ» մարզադաշտ, որը գտնվում էր Քլեյթոնի մոտակայքում։ Այդ մարզադաշտը նախորդից շատ բանով չէր տարբերվում. խոտածածկը ավազե դաշտի վրա հազվադեպ էր հանդիպում, իսկ մոտակա գործարանից եկող ծխի ամպերը կուտակվում էին մարզադաշտի վրա։ Մի անգամ «Ուոլսոլ Թաուն Սվիֆթս» ակումբը հրաժարվեց այդ մարզադաշտում խաղալուց։ Հյուր թիմին, այնուամենայնիվ, համոզեցին խաղալ այնտեղ (նրանք պարտվեցին 14։0 հաշվով)։ Պարտված կողմը բողոքարկեց խաղի արդյունքը՝ որպես հիմնական պատճառ նշելով մարզադաշտի վատ վիճակը։ Հանդիպումը վերախաղարկվեց։ Երկրորդ փորձի ժամանակ մարզադաշտի վիճակը նույնպես հրաշալի չէր, և Ուոլսոլի ակումբը կրկին պարտվեց, այս անգամ արդեն 9։0 հաշվով[24]։

«Օլդ Թրաֆորդ» մարզադաշտի ներսում
«Օլդ Թրաֆորդ» մարզադաշտի ներսում
«Օլդ Թրաֆորդ» մարզադաշտի արևմտյան տրիբունա, Սթրեթֆորդ Էնդ
«Օլդ Թրաֆորդ» մարզադաշտի արևմտյան տրիբունա, Սթրեթֆորդ Էնդ
Ֆուտբոլիստների մուտքը «Օլդ Թրաֆորդ» մարզադաշտ
Ֆուտբոլիստների մուտքը «Օլդ Թրաֆորդ» մարզադաշտ

1902 թվականին ակումբը սնանկության եզրին էր, իսկ «Բենք Սթրիթը» փակվեց։ Վերջին պահին թիմի ավագ Գարի Սթաֆորդը կարողացավ գումար հավաքել, որպեսզի վճարի հաջորդ՝ «Բիսթոլ Սիթիի» դեմ խաղի համար և կարողացավ ժամանակավոր մարզադաշտ գտնել հարևան Հարփուրհեյ քաղաքում։ Նրանք կարողացան «Բլեքփուլի» դեմ խաղն այնտեղ անցկացնել[100]։

«Մանչեսթեր Յունայթեդ» անունն ստանալուց հետո ակումբը սկսեց նոր մարզադաշտի կառուցումը։ 1909 թվականի ապրիլին Անգլիայի գավաթում «Յունայթեդի» առաջին հաղթանակից վեց շաբաթ առաջ հայտարարվեց, որ ակումբի նոր մարզադաշտը լինելու է «Օլդ Թրաֆորդը», որի շինարարության համար ծախսվել էր 60 000 ֆունտ։ Մարզադաշտի ճարտարապետը դարձավ Արչիբալդ Լեյչը։ Կառուցումից հետո մարզադաշտը կարող էր տեղավորել 76 962 հանդիսական։ Մարզադաշտի բացումից հետո առաջին խաղին էժան տոմսերն արժեին 6 փենս, իսկ ամենաթանկ տեղերը՝ 5 շիլինգ։ «Օլդ Թրաֆորդում» կայացած առաջին խաղը դարձավ «Լիվերպուլի» դեմ խաղը 1910 թվականի փետվարի 19-ին, որտեղ հաղթեցին հյուրերը 4։3 հաշվով[101]։

Մարզադաշտը խոշոր ավերածությունների ենթարկվեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ 1941 թվականի մարտի 11-ին, Գերմանիայի կողմից անցկացրած օդային հարձակման պատճառով։ Ռումբը գրեթե ամբողջովին վերացրեց Հարավային տրիբունան, որից մնաց միայն կենտրոնական թունելը։ Մինչև 1949 թվականը, երբ մարզադաշտը վերականգնվեց, ակումբն իր տնային հանդիպումներն անցկացնում էր «Մեյն Ռոուդ»-ում՝ «Մանչեսթեր Սիթիի» տնային մարզադաշտում[102]։

Դրանից հետո մարզադաշտն անընդհատ բարելավվում էր. սկզբում «Սթրեթֆորդ Էնդի» վրա տանիք կառուցեցին, ապա տանիքներ ավելացվեցին Հյուսիսային և Արևելյան տրիբունաների վրա ևս։ Հետագայում հին տանիքը փոխեցին կոնսոլայինով։ 1993-94 մրցաշրջանի սկզբում կոնսոլային տանիք կառուցվեց վերջին՝ «Սթրեթֆորդ Էնդ» տրիբունայի վրա[103][104]։

1950-ական թվակաների սկզբին մարզադաշտում լուսարձակներ տեղադրվեցին։ Կանգնեցվեցին 55 մետր բարձրությամբ չորս սյուներ, որոնցից յուրաքանչյուրի վրա տեղավորվում էր 54 լուսարձակ։ Ակումբը լուսավորման համակարգի վրա 40 000 ֆունտ ծախսեց, և այն առաջին անգամ օգտագործվեց 1957 թվականի մարտի 25-ին։ Հին լուսարձակները շրջանառությունից հանեցին 1987 թվականին, երբ նրանց փոխարինեցին նորերը՝ տեղակայված յուրաքանչյուր տրիբունայի տանիքում։ Այդ լուսարձակները օգտագործվում են մինչ օրս[105]։

1990-ական թվականներին Հիլզբորոյի ողբերգությունից հետո կազմվեց Թեյլորի զեկույցը, որը պարտավորեցնում էր վերակառուցել բոլոր մարզադաշտերը այնպես, որ հանդիսականները կարողանային միմիայն նստել, այլ ոչ թե նաև կանգնել։ Վերակառուցման պատճառով «Օլդ Թրաֆորդի» տարողունակությունը իջավ՝ հասնելով գրեթե 44 000 տեղի։ Սակայն ակումբի հայտնիության անընդհատ աճի պատճառով մարզադաշտը շարունակում էր ընդլայնվել։ 1995 թվականին Հյուսիսային տրիբունան բաժանվեց երեք բաժինների, ինչը մարզադաշտի տարողունակությունը ավելացրեց՝ հասցնելով 55 000 տեղի։ Դրան հաջորդեց Արևելյան և Արևմտյան տրիբունաների ընդլայնումը, ինչը մարզադաշտի տարողունակությունը կրկին ավելացրեց և հասցրեց մինչև 68 000 տեղի։ Վերջին վերակառուցումը ավարտվել է 2006 թվականին, երբ բացվեցին հյուսիս-արևելյան և հյուսիսարևմտյան բաժինները։ Սրանց ավելացումից հետո մարզադաշտի տարողունակությունը հասավ 76 098-ի[104]։ 2009 թվականին մարզադաշտում փոքրիկ վերակառուցում տեղի ունեցավ, որի արդյունքում մարզադաշտի տարողունակությունը ավելացավ 255 տեղով՝ հասնելով 75 957-ի[106]։

Ըստ որոշ գնահատականների՝ մարզադաշտի, հատկապես՝ Հարավային տրիբունայի հետագա ընդլայնման համար կպահանջվեն մասշտաբային ծախսեր 90-ից մինչև 100 միլիոն ֆունտի չափով։ Նման ծախսերի պատճառն այն է, որ ընդլայնման համար ակումբը ստիպված կլինի գնել մինչև 50 տուն, որոնք գտնվում են մարզադաշտի շրջակայքում, իսկ նոր բաժինների կառուցումը ստիպված կլինի կատարել երկաթգծի միջոցով։ Նման ընդլայնումը ենթադրում է նվազագույնը մեկ բաժնի կառուցում Հարավային տրիբունայում, ինչպես նաև հարավարևմտյան և հարավարևելյան տրիբունաներում, որպեսզի վերականգնեն մարզադաշտի «բաժակի էֆեկտը»։ Ըստ ընթացիկ գնահատականների՝ նման վերակառուցումից հետո մարզադաշտի տարողունակությունը կկազմի 96 000 տեղ. դա կլինի ավելին, քան նոր «Ուեմբլիի» տարողունակությունը[104]։

Երկրպագուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Մանչեսթեր Յունայթեդը» համարվում է աշխարհի ամենահայտնի ֆուտբոլային ակումբներից մեկը՝ եվրոպական ակումբների շրջանում տնային խաղերում ունեցած ամենամեծ հաճախելիությամբ[107]։ Երկրպագուների ակումբների ցանցը ներառում է Manchester United Supporters Club-ի (MUSC) ավելի քան 200 պաշտոնական մասնաճյուղեր, որոնք տեղակայված են աշխարհի 24 երկրներում[108]։

«Մանչեսթեր Յունայթեդի» երկրպագուները Մոսկվայում

Իր հայտնիությունը պահպանելու համար նախամրցաշրջանային պատրաստությունների շրջանակներում ակումբը պարբերաբար ճանապարհորդում է ողջ աշխարհով[109][110]։ Deloitte ընկերության գնահատականներով՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբն ունի ավելի քան 75 միլիոն երկրպագու ողջ աշխարհում[111], մինչդեռ այլ գնահատականների համաձայն՝ այդ ցուցանիշը հասնում է 333 միլիոնի[112]։ Անգլիայի վերջին 45 առաջնություններից 38-ում՝ սկսած 1964-65 մրցաշրջանից[113], «Յունայթեդի» տնային խաղերի միջին հաճախելիությունը բարձրագույնն է Անգլիայի մնացած ֆուտբոլային ակումբների համեմատ[114]։

Ակումբի երկրպագուների խոշորագույն միավորումներ են «Մանչեսթեր Յունայթեդի» երկրպագուների անկախ ասոցիացիան (Independent Manchester United Supporters Association, IMUSA), որը սերտ կապեր ունի ակումբի հետ՝ պաշտոնական ֆորումի միջոցով[115], և «Մանչեսթեր Յունայթեդի» երկրպագուների Թրասթը (Manchester United Supporters' Trust, MUST)[116]։ 2005 թվականին Գլեյզերների ընտանիքի կողմից ակումբը նվաճելուց հետո երկրպագուների մի մասը հիմնեց նոր «Յունայթեդ օֆ Մանչեսթեր» ակումբը[117]։

«Օլդ Թրաֆորդ» մարզադաշտի արևմտյան տրիբունան, որը հայտնի է «Սթրեթֆորդ» անվամբ, համարվում է ամենավառ երկրպագուների համար ստեղծված ամենանշանակալի վայրը։ Այստեղ երկրպագուները ոգեշնչում են թիմին երգերով, բղավոցներով, սիրելի դարձած բառերով ու արտահայտություններով[118]։

Ակումբի սեփականատերեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1989 թվականին «Մանչեսթեր Յունայթեդի» նախագահ Մարտին Էդվարդսը ընդունեց Մայքլ Նայթոնի առաջարկը, ըստ որի՝ նա ակումբը պետք է վաճառեր գործարարին 20 միլիոն ֆունտ սթերլինգով։ Սակայն ֆինանսական խնդիրների պատճառով գործարքը չկայացավ[119], չնայած նրան, որ Նայթոնը ընդգրկվեց ակումբի Տնօրենների խորհրդի կազմի մեջ[120]։

1998 թվականին ամերիկացի գործարար Ռուպերտ Մյորդոկը փորձեց ձեռք բերել «Մանչեսթեր Յունայթեդը», սակայն ակումբի երկրպագուները միավորվեցին «Յունայթեդի բաժնետերերն ընդդեմ Մյորդոկի» (Manchester United Supporters' Trust) կազմակերպության մեջ և հաջող կերպով դիմակայեցին գործարարի փորձերին[121]։ 2005 թվականի մայիսի 13-ին ամերիկացի գործարար Մալքոլմ Գլեյզերը ստացավ ակումբի բաժնետոմսերի 1,47 միլիարդ դոլար արժողությամբ վերահսկիչ ծրարը[122][123]։ Մայիսի 16-ին նա ավելացրեց իր բաժինը՝ դարձնելով 75 %, որն անհրաժեշտ էր ակումբի ամբողջական հսկողությունը ձեռք բերելու համար։

2006 թվականի հուլիսին ակումբը հայտարարեց իր 600 միլիոն ֆունտ պարտքի վերաֆինանսավորման մասին, ինչը բերեց վճարումների իջեցմանը տարեկան 30 %՝ մինչև 62 միլիոն ֆունտ[124][125]։ 2010 թվականի հունվարին ակումբի պարտքերը կազմում էին £716,5 միլիոն ($1,17 մլրդ)[126]։ «Մանչեսթեր Յունայթեդը» վերաֆինանսավորեց պարտքը՝ £504 միլիոն գումարի չափով պարտատոմսերի թողարկմամբ[127]։ Պարտատոմսերի տարեկան տոկոսները, որոնց մարելու ժամկետը ավարտվելու է 2017 թվականի փետրվարի 1-ին, կազմում են տարեկան £45 միլիոն[128]։

Չնայած պարտքի վերաֆինանսավորմանը՝ երկրպագուները 2010 թվականի հունվարի 23-ին «Օլդ Թրաֆորդ» մարզադաշտում և նրա կից Թրաֆորդի մարզչական կենտրոնում Գլեյզերների դեմ բողոքի ակցիա անցկացրին[129][130]։ Վերջինս կազմակերպվել էր երկրպագուների այն խմբերի կողմից, որոնք կոչ էին անում գնալ խաղերի կանաչ և ոսկեգույն հագուստներով և աքսեսուարներով («Նյուտոն Հիթի» մարզաշապիկի բնօրինակ գույները)։ Հունվարի 30-ին տվյալներ հայտնվեցին առ այն, որ «Մանչեսթեր Յունայթեդի» երկրպագուների թրասթը (MUST) բանակցություններ է վարել մի խումբ հարուստ երկրպագուների հետ, որոնք ստացել էին «Կարմիր զինվորներ» (Red Knights) անունը և որոնք պատրաստվում էին Գլեյզերից գնել ակումբը[131]։ 2010 թվականի մայիսի վերջին Գլեյզերները հանդես եկան ակումբը չվաճառելու մասին հայտարարությամբ[132][133]։

Համաշխարհային բրենդ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Մանչեսթեր Յունայթեդը» համաշխարհային բրենդ է. համաձայն 2009 թվականի հաշվետվությունների՝ ակումբի անվանումը և դրա հետ կապված ինտելեկտուալ սեփականությունը գնահատվում է 329 միլիոն ֆունտ, իսկ բրենդը ստացել է AAA վարկանիշային գնահատականը (բացառապես ուժեղ)[134]։ 2010 թվականին Forbes ամսագիրը գնահատեց «Մանչեսթեր Յունայթեդ» բրենդը 285 միլիոն դոլար (ինչը կազմեց ակումբի ընդհանուր արժեքային գնահատականի 16 %-ը՝ $1,835 միլիարդի չափով). այդպիսով, ակումբի բրենդը երկրորդ տեղը գրավեց աշխարհի տասը ամենաթանկ սպորտային ակումբների բրենդների կազմում՝ զիջելով միայն բեյսբոլային ակումբ «Նյու Յորք Յանկիս»-ին[135]։ Ներկայումս ակումբը 3-րդ տեղն է զբաղեցնում ամենաեկամտաբեր ակումբների ցանկում, որը կազմել է Deloitte ընկերությունը (զիջելով միայն «Ռեալին» և «Բարսելոնային»)[136]։

«Աերոֆլոտ»՝ ակումբի պաշտոնական ավիափոխադրող

Որպես համաշխարհային բրենդ՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդի» գործունեությունը հաճախ կապում են Մեթ Բասբիի գործունեության հետ, որի ղեկավարությամբ ակումբը մեծ հաջողությունների է հասել թե՛ անգլիական, թե՛ ողջ եվրոպական ասպարեզում։ Բասբիի թիմում հանդես էին գալիս Բոբի Չարլթոնը, Նոբի Սթայլզը (Անգլիայի հավաքականի կազմում 1966 թվականի աշխարհի չեմպիոններ), Դենիս Լոուն, Ջորջ Բեսթը։ «Մանչեսթեր Յունայթեդին» հատուկ հարձակվողական ոճը (ի տարբերություն իտալական ակումբների պաշտպանական «կատենաչոյին») «հիացնում էր անգլիական ֆուտբոլային հասարակությանը»[137]։ Բասբիի թիմը նաև համեմատվում էր 1960-ականների արևմտյան հասարակության ազատականացման հետ։ Ջորջ Բեսթը, որը հայտնի էր որպես «հինգերորդ բիթլ», դարձավ առաջին ֆուտբոլիստը, որը սուպերաստղի կարգավիճակ էր նվաճել ոչ միայն ֆուտբոլային դաշտում, այլև վերջինիս սահմաններից դուրս[137]։ Այդ ամենը նպաստում էր ակումբի ճանաչվածությանը։

«Յունայթեդը» դարձավ առաջին անգլիական ֆուտբոլային ակումբը, որի բաժնետոմսերը 1991 թվականին զետեղվեցին Լոնդոնի ֆոնդային բորսայում, ինչի հետևանքով ակումբը նշանակալի կապիտալ կուտակեց[138]։ Ակումբի բրենդի ճանաչելիությանը նպաստել են նաև թիմում հանդես եկող հայտնի ֆուտբոլիստները. նրանցից ամենահայտնին դարձավ Դևիդ Բեքհեմը։ Վերջինիս ճանաչվածությունը Ասիայում դարձավ ակումբի առևտրային հաջողությունների գրավականը աշխարհի հատկապես այդ շրջանում[139]։

Մրցաշրջանի արդյունքներով առաջնության բարձր հորիզոնականները ապահովում են հեռուստահեռարձակման իրավունքներից ստացվող առավել մեծ եկամուտներ։ 1992 թվականին Պրեմիեր լիգայի հիմնումից սկսած՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդը», ի տարբերություն մյուս ակումբների, ստացել է British Sky Broadcasting-ի եկամուտների ամենամեծ մասը[140]։ «Յունայթեդը» նաև պարբերաբար ստանում է առևտրային գործունեության հետ կապված ամենաբարձր եկամուտները. 2005-06 մրցաշրջանի արդյունքներով՝ ակումբի առևտրային շահույթը կազմել է £51 միլիոն՝ համեմատած «Չելսիի» £42,5 միլիոնի, «Լիվերպուլի» £39,3 միլիոնի, «Արսենալի» £34 միլիոնի և «Նյուքասլի» £27,9 միլիոնի։ 2002 թվականին «Յունայթեդը» պայմանագիր ստորագրեց Nike ընկերության հետ, որը դարձավ ակումբի մերչանդայզինգային օպերատորը[141]։

Ակումբի երկրպագուների համար գործում են Manchester United Finance և One United ծրագրերը, որոնց անդամների համար մատչելի են ակումբի հետ կապված իրերը, ապրանքները և ծառայությունները։ Գոյություն ունի նաև ակումբային հեռուստատեսություն՝ MUTV հեռուստաալիքը, որի հասանելիությունը վճարովի է[142]։ Ակումբը նաև նշանակալի եկամուտներ է ստանում իր հովանավորներից. բացի Nike ընկերությունից և տիտղոսային հովանավորից (այն այս պահին Chevrolet ընկերությունն է), ակումբի հովանավորների թվին են պատկանում նաև Audi, Budweiser, Betfair, Hublot, Smirnoff, Turkish Airlines, Աերոֆլոտ[143], Hi Seoul, aigo, Kumho, Airtel, MTN, STC, Tri Indonesia, Bakcell, Lucozade Sport, Viagogo, Key 103, Globacom ընկերությունները[144]։ Nike ընկերությունը զբաղվում է ակումբային մարզահագուստի մերչանդայզինգով. գովազդային համաձայնության գործունեության առաջին 22 ամիսների ընթացքում ակումբը վաճառել է «Յունայթեդի» խորհրդանիշով 3,8 միլիոն մարզաշապիկ[145]։

Հովանավորներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակաշրջան Մարզահագուստի
մատակարար
Տիտղոսային
հովանավոր
1945-1975 Umbro առանց հովանավորի
1975-1980 Admiral
1980-1982 Adidas
1982-1992 Sharp Electronics
1992-2000 Umbro
2000-2002 Vodafone
2002-2006 Nike
2006-2010 AIG
2010-2014 Aon
2014-2015 Chevrolet
2015-2021 Adidas
2021–2025 անհայտ

Ակումբն իր պատմության ընթացքում հինգ հովանավոր է ունեցել, որոնց անունները գրվել են մարզաշապիկների վրա։ Առաջին և ամենաերկար գործունեություն ծավալած հովանավորը եղել է Sharp-ը (1982 թվականից մինչև 2000 թվական)։ Sharp-ի հետ պայմանագիրը դարձավ ամենաերկարատև և շարունակական հովանավորչական պայմանագրերից մեկը անգլիական ֆուտբոլի պատմության մեջ[146][147]։

2000 թվականին ակումբը 30 միլիոն ֆունտ արժողությամբ քառամյա հովանավորչական պայմանագիր կնքեց Vodafone ընկերության հետ[146][147]։ Հովանավորչական պայմանագիրը հետագայում երկարաձգվեց երկու տարով, իսկ պայմանագրային վճարումների ընդհանուր գումարը կազմեց 36 միլիոն ֆունտ։ 2005 թվականի նոյեմբերի 23-ին Vodafone ընկերությունը հայտարարեց, որ չի երկարաձգելու համաձայնությունը[148]։

2006 թվականի ապրիլի 6-ին ակումբի գործադիր տնօրեն Դևիդ Ալան Գիլը հայտարարեց, որ ակումբի նոր հովանավորն է դառնալու AIG ընկերությունը։ Մեծ Բրիտանիայի համար ռեկորդային պայմանագիր ստորագրվեց 56,5 միլիոն ֆունտ արժողությամբ, որը պետք է ակումբին վճարվեր չորս տարվա ընթացքում (տարեկան 14,1 միլիոն)[149]։ Այդ կերպ «Մանչեսթեր Յունայթեդը» դարձավ աշխարհի ամենախոշոր հովանավորչական պայմանագրի սեփականատերը[150]։ AIG ընկերությունը որոշեց չերկարաձգել պայմանագիրը 2010 թվականի մայիսին պայմանագրի ժամկետի ավարտից հետո[151], և 2009 թվականի հունիսի 3-ին ակումբը նոր հովանավորչական պայմանագիր կնքեց ամերիկյան Aon ընկերության հետ[152], որը սկսեց գործել 2010 թվականի հունիսի 1-ից[153]։ Քառամյա պայմանագրի համաձայն՝ վճարումները կազմեցին £80 միլիոն, ինչը ռեկորդ է ֆուտբոլի պատմության հովանավորչական համաձայնությունների բնագավառում[154]։

2012 թվականի հուլիսի 30-ին «Մանչեսթեր Յունայթեդը» և General Motors ընկերությունը յոթամյա հովանավորչական համաձայնություն կնքեցին[155]։ Վերջինիս պայմանների համաձայն՝ սկսած 2014-15 մրցաշրջանից՝ ակումբի տիտղոսային հովանավորը Chevrolet-ն է։ Ակումբը 7 տարվա ընթացքում ստանալու է 559 միլիոն դոլար[156] կամ տարեկան 80 միլիոն դոլար[157]։

Ակումբի ողջ պատմության մեջ եղել է սպորտային հագուստի 4 պաշտոնական մատակարար։ Նրանցից առաջինը դարձավ տեղական Umbro ընկերությունը, իսկ 1975 թվականին մատակարար դարձավ Admiral ընկերությունը։ Այն 1976 թվականին առաջին անգամ իր լոգոտիպը զետեղեց «Մանչեսթեր Յունայթեդի» մարզաշապիկի վրա[158]։ 1980 թվականին թիմի համար հագուստի և կոշիկների մատակարար դարձավ Adidas ընկերությունը[159], իսկ 1992 թվականին Umbro ընկերությունը նոր պայմանագիր կնքեց ակումբի հետ[160]։ Umbro-ի հետ պայմանագիրը տևեց ևս տասը տարի, մինչ ակումբը ռեկորդային 302,9 միլիոն ֆունտ արժողությամբ պայմանագիր կնքեց Nike ընկերության հետ։ Nike-ի հետ համաձայնությունը կնքվեց 13 տարի ժամկետով[161]։ Սկսած 2015-16 մրցաշրջանից՝ ակումբի մարզահագուստի պաշտոնական մատակարարը սպորտային իրերի գերմանական արտադրող Adidas-ն է, որի հետ պայմանագիրը կնքվել է 10 տարի ժամկետով։ Պայմանագրի արժողությունը կազմել է £750 միլիոն[162]։

Ներկա կազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թարմացվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 2-ին[163][164]:

N Դիրք Խաղացող
1 Իսպանիա ԴՊ Դավիդ Դե Խեա
4 Անգլիա ՊՇ Ֆիլ Ջոնս
5 Արգենտինա ՊՇ Մարկոս Ռոխո
7 Նիդերլանդներ ՀՐ Մեմֆիս Դեպայ
8 Իսպանիա ԿՊ Խուան Մատա
9 Ֆրանսիա ՀՐ Անթոնի Մարսիալ
10 Անգլիա ՀՐ Ուեյն Ռունի Ավագ
12 Անգլիա ՊՇ Քրիս Սմոլինգ
16 Անգլիա ՊՇ Մայքլ Կարիկ
17 Նիդերլանդներ ՊՇ Դեյլի Բլինդ
18 Անգլիա ԿՊ Էշլի Յանգ
19 Անգլիա ՀՐ Ջեյմս Ուիլսոն
20 Արգենտինա ԴՊ Սերխիո Ռոմերո
21 Իսպանիա ԿՊ Անդեր Հերերրա
N Դիրք Խաղացող
22 Անգլիա ԿՊ Նիք Փաուել
23 Անգլիա ՊՇ Լյուկ Շոու
25 Էկվադոր ԿՊ Անտոնիո Վալենսիա
27 Ֆրանսիա ԿՊ Մարուան Ֆելաինի
28 Ֆրանսիա ԿՊ Մորգան Շնայդերլին
30 Ուրուգվայ ՊՇ Գիլերմո Վարելա
31 Գերմանիա ԿՊ Բաստիան Շվայնշտայգեր
32 Իսպանիա ԴՊ Վիկտոր Վալդես
33 Հյուսիսային Իռլանդիա ՊՇ Պատրիկ Մաքնեյր
35 Անգլիա ԿՊ Ջեսի Լինգարդ
36 Իտալիա ՊՇ Մատտեո Դարմիան
44 Բելգիա ԿՊ Անդրեաս Պերեյրա
50 Անգլիա ԴՊ Սեմ Ջոնսոն

Պահեստայիններ (մինչև 21 տարեկան ֆուտբոլիստների կազմ)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

N Դիրք Խաղացող
Անգլիա ԴՊ Կիրան Օ’Հարա
Պորտուգալիա ԴՊ Ջոել Կաստրո Պերեյրա
Սերբիա ԴՊ Վանյա Միլինկովիչ-Սավիչ
Անգլիա ԴՊ Դին Հանդերսոն
Անգլիա ԴՊ Ջորջ Դորինգթոն
Անգլիա ՊՇ Քեմերոն Բորթուիք-Ջեքսոն
Շոտլանդիա ՊՇ Դոնալդ Լավ
Անգլիա ՊՇ Լիամ Գրիմշոու
Լիբիա ՊՇ Սադիլ էլ Ֆուտիրի
Անգլիա ԿՊ Ջո Ռայլի
N Դիրք Խաղացող
Անգլիա ԿՊ Սքոթ Մաքթոմինեյ
Անգլիա ԿՊ Օլիվեր Ռեթբոուն
Անգլիա ԿՊ Ջեյմս Ուիր
Անգլիա ԿՊ Ջոշ Հարոփ
Անգլիա ԿՊ Շոն Գոս
Անգլիա ԿՊ Դեվոնթ Ռեդմոնդ
Անգլիա ԿՊ Մեթյու Ուիլոք
Անգլիա ԿՊ Դեմետրի Միթչել
Կանադա ՀՐ Ջոշ Դաութի
Անգլիա ՀՐ Էշլի Ֆլեթչեր

Վերջին տրանսֆերներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եկել են ակումբ Fairytale up.png[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամսաթիվ Դիրք Անուն Ակումբից Գումար
1 հուլիսի 2015 ԿՊ Նիդերլանդներ Մեմֆիս Դեպայ Նիդերլանդներ ՊՍՎ £24,6 միլիոն[165][166]
11 հուլիսի 2015 ՊՇ Իտալիա Մատտեո Դարմյան Իտալիա Տորինո £12,7 միլիոն[167][168]
13 հուլիսի 2015 ԿՊ Գերմանիա Բաստիան Շվայնշտայգեր Գերմանիա Բավարիա £14,4 միլիոն[169][170]
13 հուլիսի 2015 ԿՊ Ֆրանսիա Մորգան Շնայդերլին Անգլիա Սաութհեմփթոն £25 միլիոն[170][171]
27 հուլիսի 2015 ԴՊ Արգենտինա Սերխիո Ռոմերո ազատ գործակալ անվճար[172]
1 սեպտեմբերի 2015 ՀՐ Ֆրանսիա Անթոնի Մարսիալ Ֆրանսիա Մոնակո £36 միլիոն[173][174]
1 սեպտեմբերի 2015 ՊՇ Ուելս Ռեգան Փուլ Անգլիա Նյուփորթ Քաունթի £100 000[175][176]

Հեռացել են ակումբից Fairytale down red.png[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամսաթիվ Դիրք Անուն Ակումբ Գումար
1 հուլիսի 2015 ԿՊ Անգլիա Թոմ Քլեվերլի Անգլիա Էվերթոն ազատ գործակալ[177][178]
1 հուլիսի 2015 ԴՊ Անգլիա Բեն Էյմոս Անգլիա Բոլտոն ազատ գործակալ[177][179]
1 հուլիսի 2015 ՊՇ Անգլիա Թոմ Թորփ Անգլիա Ռոտերեմ Յունայթեդ ազատ գործակալ[177][180]
1 հուլիսի 2015 ՊՇ Անգլիա Քալում Էվանս Անգլիա Բարնսլի ազատ գործակալ[177]
1 հուլիսի 2015 ՊՇ Իռլանդիա Ռայան Մաքքոնել ազատ գործակալ[177]
1 հուլիսի 2015 ՊՇ Շվեյցարիա Սայդի Յանկո Շոտլանդիա Սելթիկ ազատ գործակալ[181]
6 հուլիսի 2015 ՀՐ Չիլի Անխելո Էնրիկես Խորվաթիա Դինամո չի հրապարակվում[182]
6 հուլիսի 2015 ԿՊ Պորտուգալիա Նանի Թուրքիա Ֆեներբահչե £4,25 միլիոն[183]
14 հուլիսի 2015 ՀՐ Նիդերլանդներ Ռոբին վան Պերսի Թուրքիա Ֆեներբահչե £4,7 միլիոն[184]
21 հուլիսի 2015 ՊՇ Անգլիա Ռիս Ջեյմս Անգլիա Ուիգան £1 միլիոն[185][186]
3 օգոստոսի 2015 ՊՇ Բրազիլիա Ռաֆայել Պերեյրա դա Սիլվա Ֆրանսիա Օլիմպիկ £2,5 միլիոն[187]
6 օգոստոսի 2015 ԿՊ Արգենտինա Անխել դի Մարիա Ֆրանսիա ՊՍԺ £44,3 միլիոն[188]
29 օգոստոսի 2015 ՊՇ Հյուսիսային Իռլանդիա Ջոնի Էվանս Անգլիա Վեսթ Բրոմվիչ Ալբիոն £6 միլիոն[189][190]
31 օգոստոսի 2015 ՀՐ Մեքսիկա Խավիեր Էրնանդես Գերմանիա Բայեր 04 £7,3 միլիոն[191][192]
31 օգոստոսի 2015 ԴՊ Դանիա Աներս Լինդեգոր Անգլիա Վեսթ Բրոմվիչ Ալբիոն ազատ գործակալ[193]

Վարձավճարով հանդես եկող ֆուտբոլիստներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

N Դիրք Խաղացող
Անգլիա ՀՐ Ուիլ Քին («Պրեսթոն Նորթ Էնդ» ակումբում մինչև 30 հունիսի, 2016)[194]
Անգլիա ԿՊ Բեն Փիրսոն («Բարնսլի» ակումբում մինչև 3 հունվարի, 2016)[195]
Անգլիա ԿՊ Ջո Ռոթուել («Բարնսլի» ակումբում մինչև 3 հունվարի, 2016)[195]
N Դիրք Խաղացող
Անգլիա ՊՇ Թայլեր Բլեքեթ («Սելթիկ» ակումբում մինչև 30 հունիսի, 2016)[196]
Անգլիա ԿՊ Լիամ Գրիմշո («Մոթերուել» ակումբում մինչև 3 հունվարի, 2016)[197]
Բելգիա ԿՊ Ադնան Յանուզայ («Բորուսիա Դորտմունդ» ակումբում մինչև 30 հունիսի, 2016)[198]

Ակումբի պաշտոնատար անձիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ակումբի համաշխարհային դեսպան Բրայան Ռոբսոնը
  • Սեփականատեր. Գլեյզերների ընտանիք (Red Football Shareholder Limited)։
  • Պատվավոր նախագահ. Մարտին Էդվարդս[199]։

«Մանչեսթեր Յունայթեդ» Լիմիթեդ

  • Համանախագահներ. Ջոել Գլեյզեր և Ավրամ Գլեյզեր[200]։
  • Գործադիր տնօրեն. Էդ Վուդվորդ[200][201]
  • Գլխավոր մենեջեր. Մայքլ Բոլինգբրոուք[202]։
  • Առևտրային տնօրեն. Ռիչարդ Առնոլդ[203]։
  • Ղեկավարության այլ անդամներ. Բրայան Գլեյզեր, Քևին Գլեյզեր, Էդվարդ Գլեյզեր, Դարսի Գլեյզեր[200], Ռոբերտ Լեյթաու, Ջոն Հուքս և Մանու Սոունի[202]։

«Մանչեսթեր Յունայթեդ» ֆուտբոլային ակումբ

Մարզչական և բժշկական շտաբ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Յունայթեդի» գլխավոր մարզիչ Լուի վան Գալ
Պաշտոն Անուն
Գլխավոր մարզիչ Նիդերլանդներ Լուի վան Գալ
Գլխավոր մարզչի օգնական Ուելս Ռայան Գիգզ
Գլխավոր մարզչի օգնական Նիդերլանդներ Ալբերտ Ստյոնվենբերգ[213]
Ռեզերվիստների գլխավոր մարզիչ Անգլիա Ուորեն Ջոյս[214]
Մինչև 18 տարեկան խաղացողների հավաքականի մարզիչ Անգլիա Փոլ ՄաքԳինես[215]
Երիտասարդական ակադեմիայի տնօրեն Անգլիա Բրայան Մաքքլեր[216]
Դարպասապահների մարզիչ Նիդերլանդներ Ֆրանս Հուկ
Մրցակիցների գլխավոր սքաութ Նիդերլանդներ Մարսել Բաութ
Ֆիզիկական պատրաստվածության մարզիչ Անգլիա Մայք Քլեգ[217]
Ֆիտնեսի մարզիչ Անգլիա Թոնի Ստրադուիկ[218]
ՕԳԳ-ի մարզիչ Անգլիա բժիշկ Ռիչարդ Հոքինս[219][220]
Գլխավոր սքաութ Անգլիա Ջիմ Լոուլոր[221]
Գլխավոր եվրոպական սքաութ Անգլիա Ռոբի Կուկ[222]
Ակումբային բժիշկ Անգլիա Սթիվ Մաքնելի[223]
Գլխավոր ֆիզիոթերապևտ Անգլիա Նիլ Հաֆ[224]

Գլխավոր մարզիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանչեսթեր Յունայթեդը իր պատմության մեջ ունեցել է 22 մարզիչ։ Ստորև աղյուսակով ներկայացված է մարզիչների վերաբերյալ վիճակագրություն.

Անուն, ազգանուն Քաղաքացիություն Աշխատանքի
սկիզբ
Աշխատանքի
ավարտ
Խ Հ Ո Պ ԽԳ ԲԹԳ Հաղթանակների % Ծան.
Էլբատ, ԱլֆրեդԱլֆրեդ Էլբատ Flag of England.svg Անգլիա 01892 1892 01900 1900 - - - - - - -
Ուեսթ, ՋեյմսՋեյմս Ուեսթ Flag of England.svg Անգլիա 01900 1900 սեպտեմբեր 01903 1903 &&&&&&&&&&&&0113.&&&&&0113 &&&&&&&&&&&&&046.&&&&&046 &&&&&&&&&&&&&020.&&&&&020 &&&&&&&&&&&&&047.&&&&&047 &&&&&&&&&&&&0159.&&&&&0159 &&&&&&&&&&&&0147.&&&&&0147 &&&&&&&&&&&&&040.71000040,71 [225]
Մանգնել, ԷռնեստԷռնեստ Մանգնել Flag of England.svg Անգլիա 01903-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 10 հոկտեմբերի 1903 01912-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 9 սեպտեմբերի 1912 &&&&&&&&&&&&0373.&&&&&0373 &&&&&&&&&&&&0202.&&&&&0202 &&&&&&&&&&&&&076.&&&&&076 &&&&&&&&&&&&&095.&&&&&095 &&&&&&&&&&&&0700.&&&&&0700 &&&&&&&&&&&&0476.&&&&&0476 &&&&&&&&&&&&&054.16000054,16 [226]
Ուոլլուորտ, Թի ՋեյԹի Ջեյ Ուոլլուորտ 0 01912-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 9 սեպտեմբերի 1912 01912-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 20 հոկտեմբերի 1912 &&&&&&&&&&&&&&06.&&&&&06 &&&&&&&&&&&&&&03.&&&&&03 &&&&&&&&&&&&&&02.&&&&&02 &&&&&&&&&&&&&&01.&&&&&01 &&&&&&&&&&&&&011.&&&&&011 &&&&&&&&&&&&&&07.&&&&&07 &&&&&&&&&&&&&050.&&&&&050,00
Բենթլի, ՋոնՋոն Բենթլի Flag of England.svg Անգլիա 01912-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 28 հոկտեմբերի 1912 01914-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 28 դեկտեմբերի 1914 &&&&&&&&&&&&&082.&&&&&082 &&&&&&&&&&&&&036.&&&&&036 &&&&&&&&&&&&&016.&&&&&016 &&&&&&&&&&&&&030.&&&&&030 &&&&&&&&&&&&0127.&&&&&0127 &&&&&&&&&&&&0110.&&&&&0110 &&&&&&&&&&&&&043.90000043,90 [227]
Ռոբսոն, ՋեքՋեք Ռոբսոն Flag of England.svg Անգլիա 01914-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 28 դեկտեմբերի 1914 01921-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 31 հոկտեմբերի 1921 &&&&&&&&&&&&0139.&&&&&0139 &&&&&&&&&&&&&041.&&&&&041 &&&&&&&&&&&&&042.&&&&&042 &&&&&&&&&&&&&056.&&&&&056 &&&&&&&&&&&&0183.&&&&&0183 &&&&&&&&&&&&0207.&&&&&0207 &&&&&&&&&&&&&029.50000029,50 [228]
Չեպմեն, ՋոնՋոն Չեպմեն Flag of England.svg Անգլիա 01921-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 31 հոկտեմբերի 1921 01926-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 8 հոկտեմբերի 1926 &&&&&&&&&&&&0221.&&&&&0221 &&&&&&&&&&&&&086.&&&&&086 &&&&&&&&&&&&&058.&&&&&058 &&&&&&&&&&&&&077.&&&&&077 &&&&&&&&&&&&0287.&&&&&0287 &&&&&&&&&&&&0274.&&&&&0274 &&&&&&&&&&&&&038.91000038,91 [229]
Հիլդիչ, ԼալԼալ Հիլդիչ Flag of England.svg Անգլիա 01926-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 8 հոկտեմբերի 1926 01927-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 13 ապրիլի 1927 &&&&&&&&&&&&&033.&&&&&033 &&&&&&&&&&&&&010.&&&&&010 &&&&&&&&&&&&&010.&&&&&010 &&&&&&&&&&&&&013.&&&&&013 &&&&&&&&&&&&&038.&&&&&038 &&&&&&&&&&&&&047.&&&&&047 &&&&&&&&&&&&&030.30000030,30 [230]
Բեմպլեթ, ՀերբերտՀերբերտ Բեմպլեթ Flag of England.svg Անգլիա 01927-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 13 ապրիլի 1927 01931-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 9 նոյեմբերի 1931 &&&&&&&&&&&&0183.&&&&&0183 &&&&&&&&&&&&&057.&&&&&057 &&&&&&&&&&&&&042.&&&&&042 &&&&&&&&&&&&&084.&&&&&084 &&&&&&&&&&&&0280.&&&&&0280 &&&&&&&&&&&&0374.&&&&&0374 &&&&&&&&&&&&&031.15000031,15 [231]
Կրիկմեր, ՈւոլտերՈւոլտեր Կրիկմեր Flag of England.svg Անգլիա 01931-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 9 նոյեմբերի 1931 01932-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 13 հուլիսի 1932 &&&&&&&&&&&&&043.&&&&&043 &&&&&&&&&&&&&017.&&&&&017 &&&&&&&&&&&&&&08.&&&&&08 &&&&&&&&&&&&&018.&&&&&018 &&&&&&&&&&&&&072.&&&&&072 &&&&&&&&&&&&&076.&&&&&076 &&&&&&&&&&&&&039.53000039,53 [232]
Դունկան, ՍքոթՍքոթ Դունկան {{{2}}} Շոտլանդիա 01932-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 13 հուլիսի 1932 01937-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 7 նոյեմբերի 1937 &&&&&&&&&&&&0235.&&&&&0235 &&&&&&&&&&&&&092.&&&&&092 &&&&&&&&&&&&&053.&&&&&053 &&&&&&&&&&&&&090.&&&&&090 &&&&&&&&&&&&0371.&&&&&0371 &&&&&&&&&&&&0362.&&&&&0362 &&&&&&&&&&&&&039.15000039,15 [233]
Կրիկմեր, ՈւոլտերՈւոլտեր Կրիկմեր Flag of England.svg Անգլիա 01937-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 9 նոյեմբերի 1937 01945-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 15 փետրվարի 1945 &&&&&&&&&&&&&076.&&&&&076 &&&&&&&&&&&&&030.&&&&&030 &&&&&&&&&&&&&024.&&&&&024 &&&&&&&&&&&&&022.&&&&&022 &&&&&&&&&&&&0131.&&&&&0131 &&&&&&&&&&&&0112.&&&&&0112 &&&&&&&&&&&&&039.47000039,47 [232]
Բասբի, ՄեթՄեթ Բասբի {{{2}}} Շոտլանդիա 01945-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 1 հոկտեմբերի 1945 01969-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 4 հունիսի 1969 &&&&&&&&&&&01120.&&&&&01120 &&&&&&&&&&&&0565.&&&&&0565 &&&&&&&&&&&&0263.&&&&&0263 &&&&&&&&&&&&0292.&&&&&0292 &&&&&&&&&&&02286.&&&&&02286 &&&&&&&&&&&01536.&&&&&01536 &&&&&&&&&&&&&050.45000050,45 [234]
Մերֆի, ՋիմմիՋիմմի Մերֆի Ուելս Ուելս 01958-Կաղապար:MONTH Փետրվարի 1958 01958-Կաղապար:MONTH Հունիսի 1958 &&&&&&&&&&&&&022.&&&&&022 &&&&&&&&&&&&&&05.&&&&&05 &&&&&&&&&&&&&&07.&&&&&07 &&&&&&&&&&&&&010.&&&&&010 &&&&&&&&&&&&&027.&&&&&027 &&&&&&&&&&&&&042.&&&&&042 &&&&&&&&&&&&&022.73000022,73 [235]
ՄաքԳինես, ՈւիլֆՈւիլֆ ՄաքԳինես Flag of England.svg Անգլիա 01969-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 4 հունիսի 1969 01970-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 29 դեկտեմբերի 1970 &&&&&&&&&&&&&087.&&&&&087 &&&&&&&&&&&&&032.&&&&&032 &&&&&&&&&&&&&032.&&&&&032 &&&&&&&&&&&&&023.&&&&&023 &&&&&&&&&&&&0127.&&&&&0127 &&&&&&&&&&&&0111.&&&&&0111 &&&&&&&&&&&&&036.78000036,78 [236]
Բասբի, ՄեթՄեթ Բասբի {{{2}}} Շոտլանդիա 01970-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 29 դեկտեմբերի 1970 01971-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 8 հունիսի 1971 &&&&&&&&&&&&&021.&&&&&021 &&&&&&&&&&&&&011.&&&&&011 &&&&&&&&&&&&&&03.&&&&&03 &&&&&&&&&&&&&&07.&&&&&07 &&&&&&&&&&&&&038.&&&&&038 &&&&&&&&&&&&&030.&&&&&030 &&&&&&&&&&&&&052.38000052,38 [234]
Օ'Ֆարրել, ՖրենկՖրենկ Օ'Ֆարրել {{{2}}} Իռլանդիա 01971-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 8 հունիսի 1971 01972-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 19 դեկտեմբերի 1972 &&&&&&&&&&&&&081.&&&&&081 &&&&&&&&&&&&&030.&&&&&030 &&&&&&&&&&&&&024.&&&&&024 &&&&&&&&&&&&&027.&&&&&027 &&&&&&&&&&&&0115.&&&&&0115 &&&&&&&&&&&&0111.&&&&&0111 &&&&&&&&&&&&&037.&4000037,04 [237]
Դոքերթի, ԹոմմիԹոմմի Դոքերթի {{{2}}} Շոտլանդիա 01972-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 22 դեկտեմբերի 1972 01977-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 4 հուլիսի 1977 &&&&&&&&&&&&0228.&&&&&0228 &&&&&&&&&&&&0107.&&&&&0107 &&&&&&&&&&&&&056.&&&&&056 &&&&&&&&&&&&&065.&&&&&065 &&&&&&&&&&&&0333.&&&&&0333 &&&&&&&&&&&&0252.&&&&&0252 &&&&&&&&&&&&&046.93000046,93 [238]
Սեկստոն, ԴեյվԴեյվ Սեկստոն Flag of England.svg Անգլիա 01977-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 14 հուլիսի 1977 01981-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 29 ապրիլի 1981 &&&&&&&&&&&&0201.&&&&&0201 &&&&&&&&&&&&&081.&&&&&081 &&&&&&&&&&&&&064.&&&&&064 &&&&&&&&&&&&&056.&&&&&056 &&&&&&&&&&&&0290.&&&&&0290 &&&&&&&&&&&&0240.&&&&&0240 &&&&&&&&&&&&&040.30000040,30 [239]
Աթքինսոն, ՌոնՌոն Աթքինսոն Flag of England.svg Անգլիա 01981-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 9 հունիսի 1981 01986-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 6 նոյեմբերի 1986 &&&&&&&&&&&&0292.&&&&&0292 &&&&&&&&&&&&0146.&&&&&0146 &&&&&&&&&&&&&079.&&&&&079 &&&&&&&&&&&&&067.&&&&&067 &&&&&&&&&&&&0461.&&&&&0461 &&&&&&&&&&&&0266.&&&&&0266 &&&&&&&&&&&&&050.&&&&&050,00 [240]
Ֆերգյուսոն, ԱլեքսԱլեքս Ֆերգյուսոն {{{2}}} Շոտլանդիա 01986-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 6 նոյեմբերի 1986 02013-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 19 մայիսի 2013 &&&&&&&&&&&01500.&&&&&01500 &&&&&&&&&&&&0895.&&&&&0895 &&&&&&&&&&&&0338.&&&&&0338 &&&&&&&&&&&&0267.&&&&&0267 &&&&&&&&&&&02769.&&&&&02769 &&&&&&&&&&&01365.&&&&&01365 &&&&&&&&&&&&&059.67000059,67 [241]
Մոյես, ԴևիդԴևիդ Մոյես {{{2}}} Շոտլանդիա 02013-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 1 հուլիսի 2013 02014-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 22 ապրիլի 2014 &&&&&&&&&&&&&051.&&&&&051 &&&&&&&&&&&&&027.&&&&&027 &&&&&&&&&&&&&&09.&&&&&09 &&&&&&&&&&&&&015.&&&&&015 &&&&&&&&&&&&&086.&&&&&086 &&&&&&&&&&&&&054.&&&&&054 &&&&&&&&&&&&&052.94000052,94 [242]
Գիգզ, ՌայանՌայան Գիգզ Flag of Wales.svg Ուելս 02014-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 22 ապրիլի 2014 02014-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 14 հուլիսի 2014 &&&&&&&&&&&&&&04.&&&&&04 &&&&&&&&&&&&&&02.&&&&&02 &&&&&&&&&&&&&&01.&&&&&01 &&&&&&&&&&&&&&01.&&&&&01 &&&&&&&&&&&&&&08.&&&&&08 &&&&&&&&&&&&&&03.&&&&&03 &&&&&&&&&&&&&050.&&&&&050,00 [243]
վան Գալ, ԼուիԼուի վան Գալ Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ 02014-Կաղապար:MONTH-Կաղապար:0expr 16 հուլիսի 2014 02016 &&&&&&&&&&&&&044.&&&&&044 &&&&&&&&&&&&&023.&&&&&023 &&&&&&&&&&&&&011.&&&&&011 &&&&&&&&&&&&&010.&&&&&010 &&&&&&&&&&&&&071.&&&&&071 &&&&&&&&&&&&&044.&&&&&044 &&&&&&&&&&&&&052.27000052,27 [244]

Մրցանակակիր մարզիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստորև ներկայացվող բոլոր մարզիչները «Մանչեսթեր Յունայթեդի» հետ հաղթել են գոնե մեկ մրցաշարում (բացի Անգլիայի սուպերգավաթներից)[245].

Անուն Աշխատաշրջան Հաղթած մրցաշարեր
Անգլիա Էռնեստ Մանգնել 1903-1912 Առաջին դիվիզիոնի 2 չեմպիոնական տիտղոս, 1 Անգլիայի գավաթ, 2 Անգլիայի սուպերգավաթ
Շոտլանդիա Մեթ Բասբի 1945-1969 Առաջին դիվիզիոնի 5 չեմպիոնական տիտղոս, 2 Անգլիայի գավաթ, 5 Անգլիայի սուպերգավաթ, 1 Չեմպիոնների լիգայի գավաթ
Շոտլանդիա Թոմմի Դոքերթի 1972-1977 1 Անգլիայի գավաթ
Անգլիա Ռոն Աթքինսոն 1981-1986 2 Անգլիայի գավաթ, 1 Անգլիայի սուպերգավաթ
Շոտլանդիա Ալեքս Ֆերգյուսոն 1986-2013 Պրեմիեր լիգայի 13 չեմպիոնական տիտղոս, 5 Անգլիայի գավաթ, 4 Լիգայի գավաթ, 10 Անգլիայի սուպերգավաթ, 2 Չեմպիոնների լիգայի գավաթ, 1 Գավաթակիրների գավաթ, 1 ՈՒԵՖԱ-ի սուպերգավաթ, 1 Միջմայրցամաքային գավաթ, 1 Աշխարհի ակումբային առաջնության գավաթ

Մանչեսթեր Յունայթեդի արդյունքները Պրեմիեր Լիգայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մրցաշրջան Տեղ Միավորներ Խաղեր Հաղթանակ Պարտություն Ոչ-ոքի Խփած գոլեր Բաց թողած գոլեր Տարբերությունը
2014-2015 4 70 38 20 10 8 68 37 +31
2013-2014 7 64 38 19 7 12 64 43 +21
2012-2013 1 89 38 28 5 5 86 43 +43
2011-2012 2 89 38 28 5 5 89 33 +56
2010-2011 1 80 38 23 11 4 78 37 +41
2009-2010 2 85 38 27 4 7 86 28 +58
2008-2009 1 90 38 28 6 4 68 24 +44
2007-2008 1 87 38 27 6 5 80 22 +58
2006-2007 1 89 38 28 5 5 83 27 +56
2005-2006 2 83 38 25 8 5 72 34 +38
2004-2005 3 77 38 22 11 5 58 26 +32
2003-2004 3 75 38 23 6 9 64 35 +29
2002-2003 1 83 38 25 8 5 74 34 +40
2001-2002 3 77 38 24 5 9 87 45 +42
2000-2001 1 80 38 24 8 6 79 31 +48
1999-2000 1 91 38 28 7 3 97 45 +52
1998-1999 1 79 38 22 13 3 80 37 +43
1997-1998 2 77 38 23 8 7 72 27 +45
1996-1997 1 75 38 21 12 5 76 44 +32
1995-1996 1 82 38 25 7 6 73 35 +38
1994-1995 2 88 42 26 10 6 77 28 +49
1993-1994 1 92 42 27 11 4 80 38 +42
1992-1993 1 84 42 24 12 6 67 31 +36

Տիտղոսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պրեմիեր լիգայի չեմպիոնների գավաթը, Եվրոպական չեմպիոնների գավաթը և Անգլիայի գավաթը, որոնք ակումբը նվաճել է 1999 թվականին

«Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբին է պատկանում Անգլիայի առաջնությունում ամենաշատ հաղթանակների ռեկորդը (20 տիտղոս)[246]։ Բացի այդ՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբը իր պատմության մեջ երեք անգամ հաղթել է «դուբլը» (մեկ մրցաշրջանի ընթացքում թե՛ առաջնությունում, թե՛ գավաթի խաղարկությունում հաղթանակ տանելով)։

 * Սուպերգավաթի առանձնացված հաղթանակները (խաղերում ոչ ոքի է գրանցվել և հաղթող են ճանաչվել երկու ակումբ-մասնակիցներն էլ)։

«Դուբլներ» և «տրեբլներ»[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Դուբլներ»։
    • Լիգա և Անգլիայի գավաթ. 3
    • Լիգա և Ֆուտբոլային լիգայի գավաթ. 1
    • Եվրոպական «դուբլ» (Պրեմիեր լիգա և ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգա). 2
  • «Տրեբլ» (Պրեմիեր լիգա, Անգլիայի գավաթ և ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգա). 1

Կարճ մրցաշարերը՝ ներառյալ Անգլիայի Սուպերգավաթը, Միջմայրցամաքային գավաթը, Աշխարհի ակումբային առաջնությունը և ՈՒԵՖԱ Սուպերգավաթը, չեն հաշվում «դուբլի» կամ «տրեբլի» որոշման ժամանակ[248]։

Ռեկորդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թիմային ռեկորդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ամենախոշոր հաշվով հաղթանակը բոլոր մրցաշարերում. 10։0՝ ընդդեմ «Անդերլեխտի», Եվրոպական չեմպիոնների գավաթ, 26 սեպտեմբերի 1956 թվական։
  • Ամենախոշոր հաշվով հաղթանակը Պրեմիեր լիգայում. 9։0՝ ընդդեմ «Իպսվիչ Թաունի», Պրեմիեր լիգա, 4 մարտի 1995 թվական։
  • Արտագնա խաղերում տարած ամենախոշոր հաշվով հաղթանակը. 1։8՝ ընդդեմ «Նոթինգեմ Ֆորեսթի», Պրեմիեր լիգա, 6 փետրվարի 1999 թվական։
  • Ամենաերկար անպարտ խաղերի շարքը բոլոր մրցաշարերում. 33 խաղ՝ 1998 թվականի դեկտեմբերի 26-ից մինչև 1999 թվականի մայիսի 26-ը։
  • Ամենաերկար անպարտ խաղերի շարքը Չեմպիոնների լիգայում. 25 խաղ՝ 2007 թվականի սեպտեմբերի 19-ից մինչև 2009 թվականի մայիսի 5-ը։
  • Ամենաերկար անպարտ տնային խաղերի շարքը Չեմպիոնների լիգայում. 24 խաղ՝ 2005 թվականի օգոստոսի 9-ից մինչև 2009 թվականի նոյեմբերի 25-ը։
  • Ամենամեծ թվով ինքնագոլերը տվյալ մրցաշրջանում Պրեմիեր լիգայում. 11՝ 2009-2010 մրցաշրջան։
  • Տնային խաղերի ամենաշատ դիտողունակություն բոլոր մրցաշարերում. 82 771՝ ընդդեմ «Բրեդֆորդ Պարկ Ավենյուի» «Մեյն Ռոուդում», Անգլիայի գավաթ, 29 հունվարի 1949 թվական։
  • Տնային խաղերի ամենաշատ դիտողունակություն Պրեմիեր լիգայում («Օլդ Թրաֆորդում»). 76 098՝ ընդդեմ «Բլեքբեռն Ռովերսի», 31 մարտի 2007 թվական։

2015 թվականի հուլիսի 30-ի դրությամբ «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբը բոլոր պաշտոնական մրցաշարերում անցկացրել է 5434 խաղ, որոնցից՝ 2668 հաղթանակ, 1284 ոչ-ոքի և 1482 պարտություն[249]։

Խաղացողների ռեկորդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մրցաշրջանի ամենաշատ թվով գոլերը բոլոր մրցաշարերում. 46՝ Դենիս Լոու, 1963-64 մրցաշրջան։
  • «Հեթ-տրիկների» ամենաշատ թիվը բոլոր մրցաշարերում. 18՝ Դենիս Լոու (14 «հեթ տրիկ» և 4 «պոկեր» 1962 թվականի նոյեմբերի 3-ից մինչև 1971 թվականի ապրիլի 17-ը)[250]։
  • Ամենաշատ գոլերի թիվը մեկ խաղում. 6։
    • Հարոլդ Հալս, ընդդեմ «Սուինդոն Թաունի», Անգլիայի սուպերգավաթ, 25 դեկտեմբերի 1911 թվական;
    • Ջորջ Բեսթ, ընդդեմ «Նորթհեմփթոն Թաունի», Անգլիայի գավաթ, 7 փետրվարի 1970 թվական։
  • Անգլիայի առաջնության ամենաերկար գոլային շարքը. 10 խաղ (15 գոլ)՝ Ռուդ վան Նիստելռոյ, 2003 թվականի մարտի 22-ից մինչև օգոստոսի 23-ը։
  • Անգլիայի առաջնության առանց գոլ բաց թողնելու ամենաերկար շրջանը. 1311 րոպե՝ Էդվին վան դեր Սար, 2008 թվականի նոյեմբերի 8-ից մինչև 2009 թվականի մարտի 4-ը։
  • Ամենաարագ գոլը. 15-րդ վայրկյանին՝ Ռայան Գիգզ, ընդդեմ «Սաութհեմփթոնի», Պրեմիեր լիգա, 18 նոյեմբերի 1995 թվական[251]։
  • Ամենաարագ 4 գոլերը. 13 րոպե՝ Ուլե Սուլշեր, ընդդեմ «Նոթինգեմ Ֆորեսթի», Պրեմիեր լիգա, 6 փետրվարի 1999 թվական[252]։
  • Տիտղոսների ամենամեծ թիվը (առանց հաշվի առնելու երիտասարդական թիմի տիտղոսները). 34՝ Ռայան Գիգզ[253]։

Ամենամեծ թվով խաղեր անցկացրած ֆուտբոլիստներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անուն Շրջան Խաղերի քանակը[254] Գոլեր[255]
1 Ուելս Ռայան Գիգզ 1991-2014 963 168
2 Անգլիա Բոբի Չարլթոն 1956-1973 758 249
3 Անգլիա Փոլ Սքոուլզ 1994-2011
2012-2013
718 155
4 Անգլիա Բիլ Ֆոուլքս 1952-1970 688 9
5 Անգլիա Գարի Նևիլ 1992-2011 602 7
6 Անգլիա Ալեքս Սթեփնի 1966-1978 539 2
7 Իռլանդիա Թոնի Դան 1960-1973 535 2
8 Իռլանդիա Դենիս Իրվին 1990-2002 529 33
9 Անգլիա Ջո Սփենս 1919-1933 510 168
10 Շոտլանդիա Արթուր Օբլիսթոն 1974-1988 485 7

Ամենաշատ գոլերի հեղինակ դարձած ֆուտբոլիստներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անուն Շրջան Գոլեր[255] Խաղերի քանակ[254] Մի խաղի ընթացքում խփած գոլերի քանակ
1 Անգլիա Բոբի Չարլթոն 1956-1973 249 758 0,328
2 Շոտլանդիա Դենիս Լոու 1962-1973 237 404 0,587
3 Անգլիա Ուեյն Ռունի 2004- 221 452 0,490
4 Անգլիա Ջեք Ռոուլի 1937-1955 211 424 0,498
5 Անգլիա Դենիս Վայոլեթ 1953-1962 179 293 0,611
5 Հյուսիսային Իռլանդիա Ջորջ Բեսթ 1963-1974 179 470 0,381
7 Անգլիա Ջո Սփենս 1919-1933 168 510 0,329
7 Ուելս Ռայան Գիգզ 1991-2014 168 963 0,174
9 Ուելս Մարկ Հյուզ 1983-1986
1988-1995
163 467 0,349
10 Անգլիա Փոլ Սքոուլզ 1994-2011
2012-2013
155 718 0,216

Հայտնի խաղացողներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դենիս Լոու

«Ոսկե գնդակի» հաղթողներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս ֆուտբոլիստները «Ոսկե գնդակ» են ստացել՝ հանդես գալով «Մանչեսթեր Յունայթեդի» կազմում.

«Ոսկե խաղակոշիկի» հաղթողներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս ֆուտբոլիստները արժանացել են «Ոսկե խաղակոշիկի»՝հանդես գալով «Մանչեսթեր Յունայթեդում».

ՈՒԵՖԱ-ի վարկածով տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս ֆուտբոլիստները դարձել են ՈՒԵՖԱ-ի վարկածով տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ՝հանդես գալով «Մանչեսթեր Յունայթեդում».

ՖԻՖԱ-ի վարկածով տարվա լավագույն խաղացողներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս ֆուտբոլիստները դարձել են ՖԻՖԱ-ի վարկածով տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ՝ հանդես գալով «Մանչեսթեր Յունայթեդում».

Աշխարհի չեմպիոններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս ֆուտբոլիստները դարձել են Աշխարհի չեմպիոն՝ հանդես գալով «Մանչեսթեր Յունայթեդում».

Եվրոպայի չեմպիոններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս ֆուտբոլիստները դարձել են Եվրոպայի չեմպիոն՝ հանդես գալով «Մանչեսթեր Յունայթեդում».

Ֆուտբոլային լիգայի 100 լեգենդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Մանչեսթեր Յունայթեդի» այս ֆուտբոլիստները ներառվել են Ֆուտբոլային լիգայի 100 լեգենդների ցանկի մեջ[266].

  • Իռլանդիա Ջոնի Ջայլզ
  • Իռլանդիա Ջոնի Քերի
  • Իռլանդիա Փոլ Մաքգրատ

Անգլիական ֆուտբոլի փառքի սրահի անդամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Մանչեսթեր Յունայթեդի» այս ֆուտբոլիստները ներառվել են Անգլիական ֆուտբոլի փառքի սրահի կազմի մեջ[267].

  • Անգլիա Ռեյ Ուիլքինս
  • Անգլիա Բոբի Չարլթոն
  • Անգլիա Թեդի Շերինհեմ
  • Անգլիա Դունկան Էդվարդս
  • Դանիա Պետեր Շմեյխել

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Թերթեր. Պատրաստ մարտին:» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2008-03-19։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-16-ին 
  2. «Մանչեսթեր Յունայթեդ ֆուտբոլային ակումբ»։ premierleague.com։ Premier League։ Վերցված է 16 հուլիսի 2013 
  3. «Կարմիրները լի են ուժով» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2007-01-19։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-16-ին 
  4. «Պրեմիեր լիգա 2014/15» (անգլերեն)։ Premier League։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2015-02-21-ին 
  5. «Մանչեսթեր Յունայթեդ» (անգլերեն)։ PremierLeague.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2015-02-21-ին 
  6. Բոբ Քես (2007-12-15)։ «Յունայթեդը շարժվում է հարավ, երբ երկրպագուները հասնեն 333 միլիոնի» (անգլերեն)։ Daily Mail։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-10-01-ին 
  7. «Մանչեսթեր Յունայթեդ ֆուտբոլային ակումբ» (անգլերեն)։ Premier League։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-10-01-ին 
  8. «Manchester United»։ britannica։ Վերցված է 2 Սեպտեմբեր 2015 
  9. «Հաղթանակ, հաղթանակ Մանչեսթեր Յունայթեդ...» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-10-01-ին 
  10. «1967/68. Չարլթոնն օգնեց «ՄՅՈւ»-ին» (ռուսերեն)։ UEFA 
  11. 11,0 11,1 «1998/99. Վերջին րոպեների կախարդանքը» (ռուսերեն)։ UEFA 
  12. «2007-08: Բախտի գործոնը» (ռուսերեն)։ UEFA 
  13. «Մանչեսթեր Յունայթեդը նվաճել է Անգլիայի գավաթը» (անգլերեն)։ CBCSports.ca։ 22.05.2004 
  14. «Ալեքս Ֆերգյուսոնը հեռանում է Մանչեսթեր Յունայթեդի մարզչի պաշտոնից» (ռուսերեն)։ bbc.com։ 2013-05-08 
  15. «Սըր Ալեքս Ֆերգյուսոնի հարցազրույցը» (ռուսերեն)։ carrick.ru։ 2014-11-18 
  16. «Ակումբը: Տասնամյակի պատմություն: 1980-1989.» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  17. «Դևիդ Մոյես: Մանչեսթեր Յունայթեդի նոր մարզիչը Էվերտոնինն է» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2013-05-09։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  18. Բոսթոք Ադամ (2010-09-13)։ «Նևիլը փոխարինվել է որպես Կարմիրների ավագ» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-20-ին 
  19. «Նևիլը հեռանում է» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2011-02-02։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-20-ին 
  20. 20,0 20,1 «Ակումբը: Տասնամյակի պատմություն: 1878-1899» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  21. «Մանչեսթեր Յունայթեդ. 1878-1926: Բրիտանական ֆուտբոլի հանրագիտարան» (անգլերեն)։ Spartacus Educational։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  22. Բարնս, 2001, էջ 8
  23. «Նյուտոն Հիթ և Մանչեսթեր Յունայթեդ - Թիմ» (ռուսերեն)։ ManUtd.Ru։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  24. 24,0 24,1 24,2 Մըրֆի, Ալեքս (2006). «1878-1915: Նյուտոն Հիթից Օլդ Թրաֆորդ». Մանչեսթեր Յունայթեդի պաշտոնական ձևավորված պատմություն. Լոնդոն: Orion Publishing Group. էջ 14. ISBN 0-75287-603-1. 
  25. «ՖԱ Մանչեսթեր Յունայթեդ» (անգլերեն)։ Talk Football։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  26. «Ակումբը: Տասնամյակի պատմություն: 1900-1909» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  27. 27,0 27,1 «Մանչեսթեր Յունայթեդի պատմություն. 1892-1976» (անգլերեն)։ Red11.org։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-21-ին 
  28. «1908 Բարեգործական Շիլդ» (անգլերեն)։ Footballsite.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  29. «Անգլիայի Գավաթի եզրափակիչ 1909» (անգլերեն)։ FA Cup History։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  30. «Ակումբը: Տասնամյակի պատմություն: 1910-1919» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  31. «Ակումբը: Տասնամյակի պատմություն: 1920-1929» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  32. «Ակումբը: Տասնամյակի պատմություն: 1930-1939» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  33. «Մարդը, ով փրկեց Յունայթեդը» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2012-01-19։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-20-ին 
  34. «Ակումբը: Տասնամյակի պատմություն: 1940-1949.» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  35. 35,0 35,1 «Ակումբը: Տասնամյակի պատմություն: 1950-1959.» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  36. Մըրֆի, 2006, էջ 71
  37. Գլենվայլ Բրայան (27.04.2005)։ «Մեծն Չելսիի հանձնումը» (անգլերեն)։ The Times։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-06-29-ին 
  38. «Մյունխենի աղետը: ժամանակագրություն» (անգլերեն)։ BBC։ 19.03.2008։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  39. Դոլգիխ Դմիտրի (06.02.2008)։ «Մյունխեն: Հաջողություն:» (ռուսերեն)։ tribuna.sports.ru։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  40. Ուայթ, Ջիմ, 2008, էջ 136
  41. Բարնս, 2001, էջ 17
  42. 42,0 42,1 42,2 «Ակումբը: Տասնամյակի պատմություն: 1960-1969:» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  43. «1967-68 մրցաշրջան» (անգլերեն)։ European Cup History։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  44. «Բալոն Դ’Օր» (ֆրանսերեն)։ France Football։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  45. 45,0 45,1 45,2 45,3 «Ակումբը: Տասնամյակի պատմություն: 1970-1979» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  46. «Մարզչի պրոֆիլ: Սըր Մեթ Բասբի» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  47. Մըրֆ, 2006, էջ 134
  48. Բարնս, 2001, էջ 18-19
  49. «Անգլիայի Գավաթի եզրափակիչ 1977» (անգլերեն)։ FA-CupFinals.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  50. «1977:Մանչեսթեր Յունայթեդի մարզիչ» (անգլերեն)։ BBC News։ 04.07.1977։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  51. 51,0 51,1 51,2 «Ակումբը: Տասնամյակի պատմություն: 1980-1989» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  52. «Զայրացնող ութսունականները. 1980-1990» (անգլերեն)։ RedCafe.net Wiki։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  53. 53,0 53,1 Բարնս, 2001, էջ 20-21
  54. Բարնս, 2001, էջ 148
  55. Բարնս, 2001, էջ 148-149
  56. «Սըր Ալեքսի ծագու՞մը» (անգլերեն)։ BBC News։ 27.05.1999։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  57. Բևեն Քրիս (04.11.2006)։ «Ինչպես Ռոբինսը փրկեց Ֆերգյուսոնի աշխատանքը» (անգլերեն)։ BBC Sport։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  58. «Ռայան Գիգզը նվաճել 2009 թվականի ԲԲՍ Սպրոտային մրցանակը» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 13.12.2009։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  59. 59,0 59,1 59,2 59,3 «Ակումբը: Տասնամյակի պատմություն: 1990-1999» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  60. «1991/92 մրցաշրջան» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  61. «Լեգենդներ: Ռոյ Քին» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  62. Բարթ Ջեյսոն (15.04.2003)։ «Կանտոնայի սարդինաձկների, գեր մարզիչների և վաղ հանգստի աշխարհը» (անգլերեն)։ The Independent։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  63. 63,0 63,1 «Յունայթեդի խաղացողները թագադրվել են որպես Եվրոպայի արքաներ» (անգլերեն)։ BBC News։ 26.05.1999։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  64. «Մանչեսթեր Յունայթեդի 1999 թվականի տրեբլը» (անգլերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  65. «Անգլիայի գավաթի եզրափակիչ 1909» (անգլերեն)։ FA Cup History։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  66. Հյուս Բոբ (08.03.2004)։ «Ֆերգյուսոն և Մագնիեր. Յունայթեդի ներքին պատերազմում զինադադար է» (անգլերեն)։ International Herald Tribune։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  67. «1999 թվականի այլ ֆուտբոլային լուրեր» (անգլերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  68. «Ակումբը: Տասնամյակի պատմություն: 2000-2009» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  69. 69,0 69,1 «Հաջողությունը շարունակվում է 1999-2008» (անգլերեն)։ RedCafe.net Wiki։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  70. Մարկ Օգդեն (12.06.2009)։ «Կրիշտիանու Ռոնալդուի տրանսֆերը» (անգլերեն)։ Daily Telegraph։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  71. «Ռունի հերոսը» (անգլերեն)։ ESPNsoccernet։ 28.02. 2010։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  72. «Մանչեսթեր Յունայթեդի խաղացող Ուեյն Ռունին տեղն է դնում Բլեքբուրնին, որպեսզի նվաճի տիտղոսը» (անգլերեն)։ The Guardian։ 2011-05-14։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-20-ին 
  73. «Մանչեսթեր Յունայթեդը նվաճել է իր 19-րդ տիտղոսը Անգլիայի առաջնության շրջանակներում» (անգլերեն)։ The Independent։ 2011-05-14։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-20-ին 
  74. «Բլեքբուրն 1-1 Մանչեսթեր Յունայթեդ» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2011-05-14։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-20-ին 
  75. «Մանչեսթեր Յունայթեդ 3 Ասթոն Վիլա 0» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2013-04-22։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-04-28-ին 
  76. 76,0 76,1 «Սըր Ալեքս Ֆերգյուսոնը կավարտի մարզչական կարիերան որպես Մանչեսթեր Յունայթեդի մարզիչ» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2013-05-08։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-10-ին 
  77. «Սըր Ալեքս Ֆերգյուսոնը ավարտում է կարիերան» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2013-05-08։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-10-ին 
  78. «Դևիդ Մոյես. Մանչեսթեր Յունայթեդը պայմանագիր է ստորագրել Էվերտոնի մարզչի հետ» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2013-05-09։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  79. Ջեքսոն Ջեյմի (2013-05-09)։ «Դևիդ Մոյեսն այլևս Մանչեսթեր Յունայթեդի մարզիչն է» (անգլերեն)։ The Guardian։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  80. «Ռայան Գիգզը դարձել է Մանչեսթեր Յունայթեդը մարզիչը՝ Դևիդ Մոյեսի հեռանալուց հետո» (անգլերեն)։ Sky Sports։ 2014-04-22 
  81. «Յունայթեդի նոր մարզիչը Վան Գալն է» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2014-05-19։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2014-05-20-ին 
  82. Հերբերտ Յան (2014-08-24)։ «Անխել Դի Մարիա. Մանչեսթեր Յունայթեդը արգենտինացի ֆուտբոլիստի եհտ պայմանագիր է կնքել բրիտանական պատմության համար ռեկորդային £59.7m արժողությամբ» (անգլերեն)։ The Independent 
  83. Օգդեն Մարկ (2014-08-24)։ «Անխել Դի Մարիան պայմանագիր է կնքել Յունայթեդի հետ £59.7 միլիոն գումարով» (անգլերեն)։ The Telegraph 
  84. Մուր Նիք (2015-05-24)։ «Պրեմիեր լիգան փոփոխվում է. Յունայթեդը չորրորդն է» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  85. 85,0 85,1 85,2 85,3 85,4 85,5 «Մանչեսթեր Յունայթեդի պատմական մարզահագուստը» (անգլերեն)։ Historicalkits.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  86. 86,0 86,1 «Յունայթեդի մարզահագուստի փոփոխությունը տարիների ընթացքում» (անգլերեն)։ UnitedKits.blogspot.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  87. «Անգլիայի Գավաթի եզրափակչի մասնակիցները. 1900-1909» (անգլերեն)։ Historicalkits.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  88. Թոմփսոն Ջեմա (26.06.2009)։ «Պատկերասրահ. նոր տնային խաղերի համար նախատեսված մարզահագուստը» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  89. Թոմփսոն Ջեմմա (29.07.2009)։ «Սևն ու կապույտը համապատասխանում է կարմիրներին» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  90. «Մանչեսթեր Յունայթեդի մարզահագուստի փոփոխությունը» (անգլերեն)։ Historicalkits.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  91. «Մոխրագույն օր Մանչեսթեր Յունայթեդի համար» (անգլերեն)։ BBC.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  92. Էնթոնի Թոմաս (03.01.2007)։ «Ներողություն, ներողություն, ներողություն» (անգլերեն)։ Black-and-Amber.co.uk 
  93. «Ակումբի մարզահագուստի պատմություն - Ակումբ» (ռուսերեն)։ ManUtd.Ru։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  94. «adidas-ը հովանավորում է Մանչեսթեր Յունայթեդի նոր 2015-2016 մրցաշրջանի տնային մարզաշապիկը» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2015-08-01 
  95. 95,0 95,1 95,2 95,3 95,4 «Ակումբի զինանշանները» (անգլերեն)։ The Busby Way։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-08-ին 
  96. «Ակումբի զինանշանի պատմությունը» (ռուսերեն)։ ManUtd.ru։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-08-ին 
  97. «Մանչեսթեր Յունայթեդ. Ա-ից Ֆ» (անգլերեն)։ ManUtdZone.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-21-ին 
  98. «Մանչեսթեր Յունայթեդի մարզաշապիկներ» (անգլերեն)։ PrideofManchester.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  99. «Մանչեսթեր Յունայթեդի մարզաշապիկների զինանշանը» (անգլերեն)։ Flickr.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  100. Մըրֆի, Ալեքս (2006). Մանչեսթեր Յունայթեդի պաշտոնական ձևավորված պատմությունը. London: Orion Books. էջ 15. ISBN 0-7528-7603-1. 
  101. Ուայթ, Ջոն (2008). Մանչեսթեր Յունայթեդի պաշտոնական պատմություն (1st edition տպ.). London: Orion Books. էջ 27. ISBN 978-0-7528-9192-7. 
  102. Ուայթ, Ջոն (2007). Յունայթեդի հավաքածու (2nd edition տպ.). Լոնդոն: Carlton Books. էջ 11. ISBN 978-1-84442-745-1. 
  103. Բարնս, 2001, էջ 19
  104. 104,0 104,1 104,2 «Օլդ Թրաֆորդ 1909-2006» (անգլերեն)։ ManUtdZone.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  105. Բարնս, 2001, էջ 44-45
  106. Մորգան, 2010, էջ 44-48
  107. Ռայս Սայմոն (06.11.2009)։ «Մանչեսթեր Յունայթեդը Եվրոպայի 25 լավագույն աջակիցներ ունեցող թիմերի ցանկում» (անգլերեն)։ London: independent.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  108. «Տեղի աջակիցների ակումբներ» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  109. «Կարմիրները պատրաստ են նախամրցաշրջանին» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2006-07-13։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-20-ին 
  110. «Կարմիրների վերադարձը Աֆրիկա» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2008-01-10։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-20-ին 
  111. Հեմիլ, 2008, էջ 126
  112. Քես Բոբ (15.12.2007)։ «Յունայթեդը տեղափոխվում է հարավ, երկրպագուների ակումբը հասնում է 333 միլիոնի» (անգլերեն)։ MailOnline։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  113. Մրցաշրջաններ, որոնց հաճախելիության միջին ցուցանիշները ամենաբարձրը չեն Անգլիայում (սկսած 1964-65 մրցաշրջանից). 1965-66, 1970-71, 1971-72, 1974-75 և 1987-88, 1988-89 և 1992-93:
  114. «Մանչեսթեր Յունայթեդ ակումբը» (անգլերեն)։ European Football Statistics։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2006-10-14-ին 
  115. «Երկրպագուների ֆորում» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  116. «Մանչեսթեր Յունայթեդի աջակիցների ակումբը մրգեր է բերել Կարմիր զինվորների» (անգլերեն)։ Guardian.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  117. «Մանչեսթեր Յունայթեդ ՖԱ-ն լուրջ է:» (անգլերեն)։ NonLeagueDaily.com։ 09.06.2005։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  118. Բարնս, 2001, էջ 52
  119. «1989. Մանչեսթեր Յունայթեդը ռեկորդային գումարով չկայացած վաճառքը» (անգլերեն)։ BBC News։ 18.08.1989։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  120. Սայմոն Բարնս (13.01.2001)։ «Երազանքին հավատացողը» (անգլերեն)։ The Spectator 
  121. Օգդեն Մարկ (15.01.2010)։ «Մանչեսթեր Յունայթեդի երկրպագուները միավորվել են, որպեսզի խաթարեն Գլեյզերների ծրագրի իրագործմանը» (անգլերեն)։ Telegraph.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  122. «Գլեյզերը գնել է Մանչեսթեր Յունայթեդի բաժնետոմսերի 75%-ը» (անգլերեն)։ BBC News։ 16.01.2005։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  123. «Մանչեսթերի Յունայթեդի նոր սեփականատերը» (անգլերեն)։ CBS Sports Online։ 22.06.2005։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  124. «Գլեյզերները երկարացնում են վերաֆինանսավորման ժամկետները» (անգլերեն)։ The Political Economy of Football։ 08.07.2006։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  125. «Մանչեսթեր Յունայթեդի վերաֆինանսավորման ծրագրերը» (անգլերեն)։ RTÉ Sport։ 18.07.2006։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  126. «Մանչեսթեր Յունայթեդի պատքերի չափը £716 միլիոն է» (անգլերեն)։ BBC News։ 20.01.2010։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  127. «Մանչեսթեր Յունայթեդը 500 միլիոն եվրո պարտքի բարձրացման մասին» (անգլերեն)։ BBC News։ 11.01. 2010։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  128. Ուիլսոն Բիլ (22.01. 2010)։ «Մանչեսթեր Յունայթեդը բարձրացնում է £504 միլիոնը» (անգլերեն)։ BBC News։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  129. Հյուզ Յան (23.01.2010)։ «Մանչեսթեր Յունայթեդ 4–0 Հալ Սիթի» (անգլերեն)։ BBC Sport։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  130. «Վարչապետ Գորդոն Բրաունը զգուշացնում է ֆուտբոլի պարտքերի մասին» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 25.01.2010։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  131. Հեսեն Նաբիլ, Ռոան Դեն (30.01.2010)։ «Մանչեսթեր Յունայթեդի հարուստ երկրպագուները պատրաստվում են գնել ակումբը» (անգլերեն)։ BBC Sport։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  132. «Գլեյզերներ. «Յունայթեդը չի վաճառվում»» (անգլերեն)։ Sky Sports։ 28.05.2010։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  133. «Գլեյզերները չեն պատրաստվում վաճառել «Մանչեսթեր Յունայթեդը»» (ռուսերեն)։ Սպորտ Էքսպրես։ 28.05.2010։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  134. «Բրենդների ուժը» (անգլերեն)։ SoccerEx։ 2009։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2009-11-22-ին 
  135. «Ամենաթանկ սպորտային ակումբների բրենդները» (անգլերեն)։ Forbes։ 18.05.2010։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  136. «Ռեալ Մադրիդը առաջին թիմն է աշխարհում իր եկամտաբերությամբ» (անգլերեն)։ Deloitte.com։ 02.03.2010։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  137. 137,0 137,1 Հեմիլ, 2008, էջ 116
  138. Հեմիլ, 2008, էջ 124
  139. «Բեքհեմի տենդը գրավում է Ճապոնիան» (անգլերեն)։ BBC News։ 18.06.2003։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  140. Հեմիլ, 2008, էջ 120
  141. Հեմիլ, 2008, էջ 122
  142. «MUTV: Մենք Յունայթեդն ենք:» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  143. «Աերոֆլոտը թռիչքուղու վրա է» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2013-07-08։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-08-ին 
  144. «Պաշտոնական հովանավորներ» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  145. Հեմիլ, 2008, էջ 127
  146. 146,0 146,1 «Vodafone-ը £30 միլիոն է տալիս Յունայթեդին» (անգլերեն)։ BBC News։ 11.02.2000։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  147. 147,0 147,1 «Յունայթեդը պետք է մարզահագուստի նոր հովանավոր գտնի» (անգլերեն)։ CNN.com International։ 24.11.2005։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  148. «Vodafone-ը դադարել է համագործակցել Մանչեսթեր Յունայթեդի հետ» (անգլերեն)։ BBC News։ 23.11.2005։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  149. «Մանչեսթեր Յունայթեդը £56 միլիոն արժողությամբ պայմանագիր է կնքել AIG-ի հետ» (անգլերեն)։ BBC News։ 04.06.2006։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  150. «Oilinvest-ը վերանայելու է Յուվենտուսի հովանավորությունը» (անգլերեն)։ SportBusiness.com։ 07.09.2006։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  151. «AIG-ն ավարտել է Մանչեսթերը հովանավորելու համագործակցությունը» (անգլերեն)։ BBC News։ 21.01.2009։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  152. Communications Dept (03.06. 2009)։ «Մարզաշապիկների ապագա հովանավոր» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  153. «Յունայթեդը և Աօն-ը կրկին համագործակցում են» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 01.06.2010։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  154. «Մանչեսթեր Յունայթեդը մարզահագուստի նոր հովանավորի մասին» (անգլերեն)։ BBC News։ 03.06.2009։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  155. «GM-ը և Մանչեսթեր Յունայթեդը հայտարարել են, որ Chevrolet-ն մարզահագուստների հովանավորն է» (անգլերեն)։ GM.com։ 2012-07-30 
  156. «Chevrolet-ն յոթ տարվապայմանագիր է կնքել»։ Official Manchester United Website (անգլերեն) (ManUtd.com)։ 2012-07-30 
  157. Էջքլիֆ Էնդրյու (2012-08-04)։ «GM-ը ռեկորդակիր է Մանչեսթեր Յունայթեդի հովանավորչության հարցում» (անգլերեն)։ FT.com 
  158. «Մանչեսթեր Յունայթեդի մարզաշապիկներ. 1970-79» (անգլերեն)։ Pride Of Manchester։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  159. «Մանչեսթեր Յունայթեդի մարզաշապիկներ. 1980-89» (անգլերեն)։ Pride Of Manchester։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  160. «Մանչեսթեր Յունայթեդի մարզաշապիկներ. 1990-99» (անգլերեն)։ Pride Of Manchester։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  161. «Մանչեսթեր Յունայթեդը 300 միլիոն ֆունտ արժողությամբ պայմանագիր է կնքել Nike-ի հետ» (անգլերեն)։ BBC News։ 03.11.2000։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  162. «Մանչեսթեր Յունայթեդը համաձայնության է եկել Ադիդասի հետ» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2014-07-14 
  163. «Առաջին թիմ» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  164. «Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստները 2015/16 մրցաշրջանի Պրեմիեր լիգայում» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  165. «Յունայթեդը համաձայնության է եկել Մեմֆիս Դեպայի հետ» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2015-05-07 
  166. «Մեմֆիս Դեպայ. Մանչեսթեր Յւոնայթեդը ՊՍՎ-ի կիսապաշտպանի համար £31 միլիոն է վճարել» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2015-06-12 
  167. «Յունայթեդը պայմանագիր է կնքել Մատտեո Դարմյանի հետ» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2015-07-11 
  168. «Մատտեո Դարմյան. Մանչեթեր Յունայթեդը պայմանագիր է կնքել Տորինոյի և Իտալիայի հավաքականի պաշտպանի հետ» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2015-07-11 
  169. «Մանչեսթեր Յունայթեդը պայմանագիր է կնքել Գերմանիայի հավաքականի կիսապաշտպան Բաստիան Շվայնշտայգերի հետ» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2015-07-13 
  170. 170,0 170,1 «Բաստիան Շվայնշտայգերը և Մորգան Շնայդերլինը միացել են Մանչեսթեր Յունայթեդին» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2015-07-13 
  171. «Մանչեսթեր Յունայթեդը պայմանագիր է ստորագրել Ֆրանսիայի հավաքականի կիսապաշտպան Մորգան Շնայդերլինի հետ» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2015-07-13 
  172. «Յունայթեդը համաձայնության է եկել Ռոմերոյի հետ» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2015-07-27 
  173. «Մանչեսթեր Յունայթեդը պայմանագիր է կնքել «Մոնակոյի» ֆուտբոլիստ Անտոնի Մարսյալի հետ» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2015-09-01 
  174. «Անտոնի Մարսյալ. Մանչեսթեր Յունայթեդը պայմանագիր է կնքել «Մոնակոյի» հաձակվողի հետ £36 միլիոնով» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2015-09-01 
  175. Մարշալ Ադամ (2015-09-01)։ «Մանչեսթեր Յունայթեդը պայմանագիր է կնքել Ռեգան Փուլի հետ» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  176. «Ռեգան Փուլ. Մանչեսթեր Յունայթեդը պայմանագիր է կնքել «Նյութորթ Քաունթիի» երիտասարդ ֆուտբոլիստի հետ» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2015-09-01 
  177. 177,0 177,1 177,2 177,3 177,4 Մարշալ Ադամ (2015-06-10)։ «Մանչեսթեր Յունայթեդից հեռացել են հինգ ֆուտբոլիստներ» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  178. Մարշալ Ադամ (2015-06-05)։ «Էվերտոնը հայտարարել է Քլեվերլիի հետ պայմանագիր կնքելու մասին» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  179. Մարշալ Ադամ (2015-07-01)։ «Էյմոսը միացել է Բոլտոնին ազատ գործակալի կարգավիճակով» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  180. «Ռոտերեն Յունայթեդը պայմանագիր է կնքել Թոմ Թորփի հետ» (անգլերեն)։ TheMillers.co.uk։ 2015-07-03 
  181. Մարշալ Ադամ (2015-07-01)։ «Սայդի Յանկոն պայմանագիր է կնքել Սելթիկի հետ» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  182. Մարշալ Ադամ (2015-07-06)։ «Henriquez completes Dinamo Zagreb move» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  183. «Նանի. Ֆեներբահչեն Մանչեսթեր Յունայթեդի կիսապաշտպանի հետ £4.25 միլիոն արժողությամբ պայմանագիր է կնքել» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2015-06-05 
  184. «Ռոբին վան Պերսին հեռանում է Մանչեսթեր Յունայթեդից. Ֆեներբահչեն հայտարարել է, որ £4.7 միլիոն արժողությամբ տրանսֆերը կայացած է: Հարձակվողը հեռանում է Օլդ Թրաֆորդից» (անգլերեն)։ The Independent։ 2015-07-14 
  185. Hibbs Ben (2015-07-21)։ «Կարմիրների երիտասարդ պաշտպանը միացել է Ուիգան Ատլետիկին» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  186. Ջոնս Սայմոն (2015-07-21)։ «Մանչեսթեր Յունայթեդի պաշտպան Ռիս Ջեյմսը միանում է Առաջին լիգայի մասնակից Ուիգանին՝ կնքելով £1 միլիոն արժողությամբ պայմանագիր» (անգլերեն)։ Daily Mail 
  187. «Մանչեսթեր Յունայթեդի տրանսֆերային նորություններ. Ռաֆայելը միացել է Լիոնին՝ կնքելով £2.5 միլիոն արժողությամբ պայմանագիր» (անգլերեն)։ The Telegraph։ 2015-08-03 
  188. «Անխել դի Մարիա. Մանչեսթեր Յունայթեդի կիսապաշտպանը միացել է ՊՍԺ-ին» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2015-08-06 
  189. «Ջոնի Էվանսը միացել է Վեսթ Բրոմին» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2015-08-29 
  190. «Վեսթ Բրոմվիչ Ալբիոնը պայմանագիր է կնքել Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստ Ջոնի Էվանսի £6 միլիոնով» (անգլերեն)։ The Guardian։ 2015-08-29 
  191. «Չիչարիտոն Յունայթեդից տեղափոխվել է Լևերկուզենի Բայեր» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2015-08-31 
  192. «Խավիեր Էրնանդես. Մանչեսթեր Յունայթեդի հարձակվողը միացել է Լևերկուզենի Բայերին £7.3 միլիոնով» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2015-08-31 
  193. Բոսթոք Ադամ (2015-08-31)։ «Լինդեգորը միացել է Վեսթ Բրոմվիչին ազատ գործակալի կարգավիճակով» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  194. Բոսթոք Ադամ (2015-07-08)։ «Յունայթեդի հարձակվող Ուիլ Քինը նոր մրցաշրջանն անցկացնելու է Պրեսթոնում» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  195. 195,0 195,1 Բոսթոք Ադամ (2015-07-18)։ «Յունայթեդի կիսապաշտպանը միացել է Բարնսլի ակումբին» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  196. Մարշալ Ադամ (2015-08-29)։ «Թայլեր Բլեքեթը միացել է Սելթիկին» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  197. «Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստ Լիամ Գրիմշոուն վարձավճարով միացել է Մոթերուելին» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2015-09-02 
  198. Բոսթոք Ադամ (2015-08-31)։ «Յանուզայը վարձավճարող տեղափոխվել է Դորտմունդի Բորուսիա» (անգլերեն)։ ManUtd.com 
  199. Նեյլ Գարդներ (08.10.2009)։ «Մարտին Էդվարդսը անհանգստացած է Մանչեսթեր Յունայթեդի ապագայով» (անգլերեն)։ Times Online։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-21-ին 
  200. 200,0 200,1 200,2 «Կարմիրները նոր նախագահ ունեն» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2007-02-21։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-20-ին 
  201. «Էդ Վուդվորդը պատասխանատվություն է պահանջում Մանչեսթեր Յունայթեդում» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2013-02-20։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-01-ին 
  202. 202,0 202,1 202,2 «Ովքե՞ր են Մանչեսթեր Յունայթեդի տնօրենները» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  203. «Մանչեսթեր Յունայթեդը պետք է հայտարարի իր շահույթի մասին» (անգլերեն)։ Times Online։ 07.01.2008։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  204. «Կարմիրների ակումբի նոր քարտուղարը» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 20.12.2009։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  205. «Պատրիկ Քոլինս. Ինչքան ժամանակ պետք է Նյուքասլի ծաղրածուները իրենց շոուն ցուցադրեն Յութուբում» (անգլերեն)։ Daily Mail։ 2009-10-03։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-20-ին 
  206. «Սըր Բոբին բացում է Մյունխենի Բավարիայի թանգարանը» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2015-02-06 
  207. «Սըր Ալեքս Ֆերգյուսոնը վաստակել է ավելի քան £2 միլիոն 8 ամսվա ըթացքում £100,000՝ օրական, որպես Յունայթեդի դեսպան և Դևիդ Մոյեսը փոխանցվել է ընդամենը 5 միլիոն եվրոյով» (անգլերեն)։ Daily Mail։ 2015-01-26 
  208. «Մանչեսթեր Յունայթեդը նշանակել է Բրայան Ռոբսոնին որպես համաշխարհային դեսպան» (անգլերեն)։ Times Online։ 2008-03-20։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  209. «Նևիլի նոր դերը» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2011-04-08 
  210. «Քոուլը հաճույք է ստանում իր նոր դերից» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2013-07-17 
  211. «Նոր դեր Շմեյխելի համար» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2012-07-27 
  212. «Պակ Չի Սոնը նշանակվել է Մանչեսթեր Յունայթեդ ակումբի դեսպան» (անգլերեն)։ Daily Mail։ 2014-10-02 
  213. «Նոր մարզչական նշանակում. Ալբերտ Ստյոնվենբերգ» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2014-07-06 
  214. «Արդյունքներ. Յունայթեդ 1 Բոլտոն 0» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  215. «Փոլ ՄաքԳինես» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  216. «Բրայան Մաքքլեր» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  217. «Մայք Քլեգ» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  218. «Թոնի Ստրադուիկ» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2007-09-06։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-20-ին 
  219. Ռիչարդ Հոքինսն աշխատում է «ՕԳԳ-ի մարզչի» կարգավիճակում (անգլ.՝ head of human performance): Աշխատում է Քարինգթոնի լաբորատորիայում և օգնում ֆուտբոլիստներին հասնելու իրենց ֆիզիկական մարզավիճակի գագաթնակետին։ Տե՛ս Anatomy of the United Bench. Inside United. № 195, Oct. 2008. Pp.18-19.
  220. «Ռիչարդ Հոքինս» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  221. «Հարցազրույց. Ջիմ Լոուլոր» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  222. «Մոյեսը Էվերտոնի ևս մեկ անդամի է հրավիրել Յունայթեդ» (անգլերեն)։ Daily Mail։ 2013-07-03։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  223. «Կարմիրները նոր բժիշկ ունեն» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  224. «Յունայթեդի ֆիզիթերապևտը հեռանում է» (անգլերեն)։ ManUtd.com։ 2014-07-04 
  225. «Յունայթեդի մարզիչ Ջեյմս Ուեսթ» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  226. «Յունայթեդի մարզիչ Էռնեստ Մանգնել» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  227. «Յունայթեդի մարզիչ Ջոն Բենթլի» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  228. «Յունայթեդի մարզիչ Ջեք Ռոբսոն» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  229. «Յունայթեդի մարզիչ Ջոն Չեպմեն» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  230. «Յունայթեդի մարզիչ Լալ Հիլդիչ» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  231. «Յունայթեդի մարզիչ Հերբերտ Բեմպլեթ» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  232. 232,0 232,1 «Յունայթեդի մարզիչ Ուոլտեր Կրիկմեր» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  233. «Յունայթեդի մարզիչ Սքոթ Դունկան» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  234. 234,0 234,1 «Յունայթեդի մարզիչ Sir Matt BUSBY» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  235. «Յունայթեդի մարզիչ Ջիմմի Մերֆի» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  236. «Յունայթեդի մարզիչ Ուիլֆ ՄաքԳինես» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  237. «Յունայթեդի մարզիչ Ֆրենկ Օ'Ֆարրել» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-04-03-ին 
  238. «Յունայթեդի մարզիչ Թոմմի Դոքերթի» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  239. «Յունայթեդի մարզիչ Դեյվ Սեկստոն» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  240. «Յունայթեդի մարզիչ Ռոն Աթքինսոն» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-24-ին 
  241. «Յունայթեդի մարզիչ Ալեքս Ֆերգյուսոն» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-21-ին 
  242. «Յունայթեդի մարզիչ Դևիդ Մոյես» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-08-20-ին 
  243. «Յունայթեդի մարզիչ Ռայան Գիգզ» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk 
  244. «Յունայթեդի մարզիչ Լուի վան Գալ» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk 
  245. Այս դեպքում մրցաշարերի մեջ չեն ներառվում հաղթանակները Սուպերգավաթներում, երիտասարդական և ընկերական մրցություններում։
  246. «Անգլիա. չեմպիոնների ցանկ» (անգլերեն)։ RSSSF.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-20-ին 
  247. 247,0 247,1 Մինչև 1992 թվականը անգլիական ֆուտբոլի բարձրագույն դիվիզիոնը Ֆուտբոլային լիգայի առաջին դիվիզիոնն էր, ներկայումս այն Պրեմիեր լիգան է: Մինչև 1992 թվականը Անգլիայի երկրորդ դիվիզիոնը Երկրորդ դիվիզիոնն էր, իսկ ներկայումս այն Ֆուտբոլային լիգայի առաջնությունն է:
  248. Ռայս Սայմոն (2010-05-20)։ «Տրեբլ տրեբլ: Այն թիմերը, որոնք նվաճել են տրեբլ» (անգլերեն)։ The Independent։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-02-11-ին 
  249. «Խաղերի արդյունքների վերլուծություն: Բոլոր պաշտոնական խաղերը:»։ Մանչեսթեր Յունայթեդ։ Barn end Media։ 30 հուլիսի 2015։ Վերցված է 30 հուլիս 2015 
  250. «Դենիս Լոուի հեթ-տրիկները» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  251. Մանչեսթեր Յունայթեդի ձևավորված հանրագիտարան, «Manchester United Books», ISBN 0-233-99964-7։
  252. Ֆիլ ՄաքՆալթի (25.02.2004)։ «Հեթ-տրիկ. Փառքի սրահ» (անգլերեն)։ BBC Sport։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  253. «Ռայան Գիգզը 40-ում. Խաղեր, գոլեր և գոնգեր» (անգլերեն)։ BBC Sport։ 2013-11-29 
  254. 254,0 254,1 «Թոփ 100 ամենաշատ խաղեր անցկացրած ֆուտբոլիստների ցանկ» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  255. 255,0 255,1 «Բոլոր գոլահարների ցանկը պաշտոնակնա խաղերում» (անգլերեն)։ StretfordEnd.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  256. «1964 - Դենիս Լոու» (ֆրանսերեն)։ France Football։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  257. «1966 - Բոբի Չարլթոն» (ֆրանսերեն)։ France Football։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  258. «1968 - Ջորջ Բեսթ» (ֆրանսերեն)։ France Football։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  259. «Կրիշտիանու Ռոնալդու, Բալոն դ'Օր 2008» (ֆրանսերեն)։ France Football։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  260. «Եվրոպայի ոսկե խաղակոշիկ» (անգլերեն)։ Napit.co.uk։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  261. 261,0 261,1 «Մոնակոն պատրաստվում է ՈՒԵՖԱ Ակումբային ֆուտբոլի մրցանակաբաշխությանը» (անգլերեն)։ UEFA.com։ 29.08.2008։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  262. «ՖԻՖԱ-ի վարկածով տարվա լավագույն խաղացող» (անգլերեն)։ FIFA.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  263. 263,0 263,1 263,2 «Անգլիայի Աշխարհի գավաթ 1966» (անգլերեն)։ Planet World Cup։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  264. «Եվրոպայի առաջնություն 1992 - Մրցաշարի եզրափակիչ - Ամբողջական տվյալներ» (անգլերեն)։ RSSSF.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  265. «Եվրոպայի առաջնություն 2000 - Մրցաշարի եզրափակիչ - Ամբողջական տվյալներ» (անգլերեն)։ RSSSF.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-19-ին 
  266. «Սպորտ. Ֆուտբոլային լեգենդների ամբողջական ցուցակ» (անգլերեն)։ BBC News։ 1998-08-05։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-01-21-ին 
  267. «Փառքի սրահ» (անգլերեն)։ National Football Museum 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]