Գետաշեն (Արմավիրի մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
1rightarrow blue.svgԱյս հոդվածը Արմավիրի մարզի գյուղի մասին է։ Այլ գործածությունների համար այցելեք Գետաշեն (այլ կիրառումներ)։
Գյուղ
Գետաշեն
Կոորդինատներ: 40°02′36″ հս․ լ. 43°56′41″ ավ. ե. / 40.04333° հս․. լ. 43.94472° ավ. ե. / 40.04333; 43.94472
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԱրմավիրի
ՇրջանԱրմավիրի տարածաշրջան
ԳյուղապետԳագիկ Հովհաննիսյան
Մակերես4 կմ²
ԲԾՄ880 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն2296 մարդ (2008)
Խտություն551 մարդ/կմ²
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի Հայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունգետաշենցի
Ժամային գոտիUTC+4
Հեռախոսային կոդ+374 (237)[1]
Փոստային ինդեքս0922[2]
##Գետաշեն (Արմավիրի մարզ) (Հայաստան)
Red pog.png
##Գետաշեն (Արմավիրի մարզ) (Արմավիրի մարզ)
Red pog.png

Գետաշեն, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզում՝ մարզկենտրոնից 13 կմ հարավ-արևմուտք: Տեղակայված է ծովի մակերևույթից 880 մ բարձրության վրա։

Բովանդակությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գետաշենի պատմության ներկա աշխատանքը բաղկացած է երեք մասերից։ Առաջին մասն ընդգրկում է հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը ընկած պատմական ողջ ժամանակաշրջանը․ ամփոփված են գյուղի աշխարհագրական դիրքի, բնակլիմայական պայմանների ամփոփ նկարագրությունները, տարածքի պատմա-ճարտարապետական հուշարձանները, մինչև խորհրդային կարգերը։ Ներկայացված են բնակչությանը վերաբերող բազմաբնույթ տեղեկությունները, զբաղմունքը, արհեստները, բնակարանները, տոհմերն ու գերդաստանները՝ տոհմանունների և ազգանունների մեկնաբանություն-բացատրություններով։ Առաջին անգամ կազմվել եբ շուրջ 60 տոհմերի համահավաք տոհմածառները։

Գրքի երկրորդ մասում լուսաբանվում են Գետաշենի մշակույթային և կրթական գործը, անվանի մտավորականների, գիտության, մշակույթի հայտնի գործիչների, պետական, զինվորական, վարչական նշանավոր դեմքերից մի քանիսի, ինչպես նաև «Գետաշեն» հայրենակցական միության անդամների կենսագրությունները։

Երրորդ մասում ըստ այդմ ներկայացվում են գյուղի ժող․ ավանդույթները, ծեսերը, հավատքները, առած-ասացվածքները և սովորույները, Գետաշենի խոսվածքը, բառապաշարը, հաճախակի գործածվող բառակապակցությունները, ճաշատեսակները և այլն։[3]

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմական Հայաստանի Արցախ նահանգի կենտրոնական մասում, մռազ լեռնաշղթային անտառածածկ գոտում, Կյուրակ գետի ձորի մեջ փռված է երկրանասի հինավուրց հայկական գյուղերից մեկը՝ Գետաշենը։ Գետաշենը ունի պատմական հարուստ ու փառավոր անցյալ որի հետ կարող են համեմատվել քիչ գյուղեր ինչպիսիք են՝ Բանանց, Փիբ, Խաչակապ, Բադենք, Ոսկանապատ։ Չնայած գյուղի բնակիչների վկայությամբ գյուղը գոյություն է ունեցել 17-րդ դարից, սակայն դիտելով հուշարձաններին ակընհայտ երևում է որ գյուղը գոյություն է ունեցել դեռևս վաղ միջնադարում։ Այդ ժամանակ հայտնեբերվել են բրոնզյա իրեր որը գոյություն է ունեցել նախաքրիստոնեկանա շրջանում։ Գետաշենի և նրա շուրջ պահպանված եկեղեցիները, կամուրջները, ջրաղացներն ու հնձանները վկայում են հազարամյակների գյուղի կատարած բարենորոգումները, որոնք մնացել են գյուղին և պահպանվել են մինչ օրս։[4]

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակիչների նախնիները 1917-18 թթ. գաղթել են Խոյից, Սալմաստից և Մուշից։ Գետաշենի ազգաբնակչության փոփոխությունը.[5]

Տարի 1831 1897 1926 1939 1959 1970 1979 2001 2004
Բնակիչ 171 779 1018 1190 1569 1917 1992 2205 2205 2570

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը զբաղվում է այգեգործությամբ, բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակությամբ, դաշտավարությամբ, թռչնաբուծությամբ և խորդենու մշակությամբ։

Պատմամշակութային հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղում կա Սբ. Հովհաննես եկեղեցի։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. ՀՀ մարզերի կոդեր
  2. Code database of Armenia, Արմավիր
  3. Սիսյան Բ․ Խ․, Չիլինգարյան Ռ․Վ․ Գետաշեն․- Եր,։ Գասպրինտ, 2007․- 696 էջ
  4. Սամվել Կարապետյան, Գետաշեն, Երևան, 1992։
  5. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 57»։ Վերցված է 2015 Մարտի 27