Գետաշեն (Արմավիրի մարզ)
Այս հոդվածը Արմավիրի մարզի գյուղի մասին է։ Այլ գործածությունների համար այցելեք Գետաշեն (այլ կիրառումներ)։
| Գյուղ | |||
|---|---|---|---|
| Գետաշեն | |||
Գետաշեն գյուղի մշակույթի տուն | |||
| 40°02′36″N 43°56′41″E / 40.04333°N 43.94472°E | |||
| Երկիր | |||
| Մարզ | Արմավիրի | ||
| Շրջան | Արմավիրի տարածաշրջան | ||
| Գյուղ | Մեծամոր (համայնք) | Մեծամոր համայնք[1] | ||
| Համայնքապետ | Արկադիա Հովհաննիսյան | ||
| Մակերես | 4 կմ² | ||
| ԲԾՄ | 880 մ | ||
| Պաշտոնական լեզու | Հայերեն | ||
| Բնակչություն | 2137[2] մարդ (2011) | ||
| Ազգային կազմ | Հայեր | ||
| Կրոնական կազմ | |||
| Տեղաբնականուն | գետաշենցի | ||
| Ժամային գոտի | UTC+4 | ||
| Հեռախոսային կոդ | +374 (237)[3] | ||
| Փոստային ինդեքս | 0922[4] | ||
| |||
Գետաշեն (նախկին անվանումը Ջաֆարաբադ):Նախկինում գյուղը բնակեցված է եղել թուրքերով, գյուղի ղեկավարն էլ եղել է Ջաֆար խանը ում անունով էլ գյուղը կոչել են Ջաֆարաբադ։ Գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Արմավիրի տարածաշրջանում, Արմավիր քաղաքից մոտ 12 կմ հարավ-արևմուտք, ծովի մակարդակից 880 մետր բարձրության վրա։
Նախկինում Ջաֆարաբադ անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Երևանի նահանգի Էջմիածնի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Էջմիածնի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Հոկտեմբերյանի (մինչև 1935 թվականը՝ Ղուրդուղուլիի) շրջանի։ Վերանվանվել է Գետաշեն 1946 թ. ապրիլի 4-ին։ 1995 թվականից մտնում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի կազմի մեջ։ Անմիջապես սահմանակից է Թուրքիայի հետ։
Բնակչություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Գետաշենի մշտական բնակչությունը կազմել է 2137, առկա բնակչությունը՝ 1994 մարդ[2]։ 1831 թվից ի վեր բնակիչները գրեթե ամբողջությամբ հայեր են[5], որոնց նախնիների մի մասը այստեղ է եկել 1917-1918 թթ. Սուրմալուից, Իգդիրից Խոյից և Մուշից[6]։ Գետաշենի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև[7].
| Տարի | 1831 | 1873 | 1897 | 1926 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2001 | 2011 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Բնակիչ | 171 | 500[5] | 779 | 1018 | 1190 | 1569 | 1917 | 1992 | 2701[8] | 2205 | 2137[2] |
Տնտեսություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Բնակչությունը զբաղվում է այգեգործությամբ, բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակությամբ, դաշտավարությամբ, թռչնաբուծությամբ և խորդենու մշակությամբ։ Հիմնականում տարածված է խաղողի մշակությունը։
Կրթությունը Գետաշենում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Գետաշենում կրթությունը գտնվում է բարձր մակարդակի վրա։ Գյուղում է գտնվում Գետաշենի միջնակարգ դպրոցը։ Դպրոցը գտնվում է բարեկարգ վիճակում։ Կան բազմաթիվ խմբակներ արվեստի, սպորտի և գյուղատնտեսական ոլորտներում։ 2012թվականից սկսած Հայաստանի մանուկներ հիմնադրամը մտավ Գետաշեն Գյուղական կյանքը զարգացնելու նպատակով։ Կրթական ծրագրերը իրենից ենթադրում է ստեղծագործական հմտությունների զարգացում, աշակերտական խորհուրդ, բանավեճի ակումբ, <<Աֆլաթուն>> սոցիալ-ֆինանսական կրթական ակումբ, մասնագիտական կողմնորոշում, սոցիալական և հոգեբանական աջակցություն, ուսման վարձավճարի դժվարություն ունեցող աշակերտների աջակցություն, թատերական խումբ՝ հենաշարժողական և մտավոր խնդիրներ ունեցող անձանց ընդգրկմամբ, առողջ ապրելակերպ և այլն։
<<Հայաստանի մանուկներ>> հիմնադրամը նաև վերանորոգել է գյուղի դպրոցը, այդ թվում նաև լաբորատորիաները, ջերմոցը, ագրոդպրոցը ճաշարանը և այլն[9]։
Նաև օգնության է հասել <<Դասավանդիր Հայաստան>> կրթական ծրագիրը գյուղին հատկացնելով մասնագետներ՝ ըստ պահանջի։
Տարեկան գյուղի դպրոցն ունենում է բազում հաղթանակներ և պարգևներ կրթության տարբեր ոլորտներում։ ԲՈՒՀ դիմորդների քանակը տարեց տարի աճում է։ Վերջին տվյալներով 2022-2023 ուսումնական տարվա շրջանավարտներից 15-ը ընդունվել են ԲՈՒՀ։ Սա բավականին լավ արդյունք է գյուղի բնակչության համեմատությամբ։ Ավելի քան 10 աշակերտ էլ ընդունվել է միջին մասնագիտական հաստատություններ։
Պատկերասրահ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Աշոտ Գրիգորյանի անվան մշակույթի տուն
- Աշոտ Գրիգորյանի անվան մշակույթի տուն
- Հուշարձան Գետաշենում
- Հուշարձան Գետաշենում
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)
- Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Տեղեկություններ Մեծամոր համայնքի մասին Արմավիրի մարզպետարանի կայքում, (արխիվացված 09․11․2023 թվական)։
- 1 2 3 2011 թ Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները
- ↑ Հայաստանի մարզերի կոդեր(չաշխատող հղում)
- ↑ Code database of Armenia, Արմավիր
- 1 2 Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»
- ↑ «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հt. 1, էջ 844
- ↑ «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 57» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2015 Մարտի 27-ին.
- ↑ «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 5, էջ 629
- ↑ «COAF | CHILDREN OF ARMENIA FUND». Children of Armenia Fund (COAF) (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ մարտի 5-ին.
| |||||||||||||||||||||||||||||
