Աշխարհի շուրջը 80 օրում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Աշխարհի շուրջը 80 օրում (այլ կիրառումներ)
Picto infobox book.png
Աշխարհի շուրջը 80 օրում
Le Tour du monde en quatre-vingts jours
Nyolcvan nap alatt a Föld körül.jpg
Հեղինակ Ժյուլ Վեռն
Տեսակ գրական ստեղծագործություն
Ժանր արկածային գրականություն, վեպ-թերթոն և ճանապարհորդական վեպ
Բնօրինակ լեզու ֆրանսերեն
Կերպար(ներ) Ֆրանսիս Կրոմարտի, Ֆիքս, Էնդրյու Սպիդի, Ֆիլիեաս Ֆոգ, Աոուդա և Ժան Պասպարտու
Ստեղծման տարեթիվ 1871
Նկարագրում է Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն, Հոնկոնգ, Նյու Յորք, Սան Ֆրանցիսկո, Լոնդոն, Լիվերպուլ և Հնդկաստան
Շարք Անսովոր ճանապարհորդություններ
Նախորդ Մորթիների երկրում
Հաջորդ Խորհրդավոր կղզին
Նկարազարդող Ալֆոնս դը Նեվիլ
Երկիր Flag of France.svg Ֆրանսիա
Հրատարակիչ Պիեր-Ժուլ Հետցել
Հրատարակման տարեթիվ 1872
ԳՄՍՀ 956-13-1169-0
Around the World in Eighty Days Վիքիպահեստում

«Աշխարհի շուրջը 80 օրում» (ֆր.՝ Le tour du monde en quatre-vingts jours), ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնի ճանապարհորդական վեպը, որը պատմում է էքսցենտրիկ և ֆլեգմատիկ անգլիացի Ֆիլեաս Ֆոգի և նրա սպասավոր ֆրանսիացի Ժան Պասպարտուի աշխարհի շուրջ ճանապարհորդության մասին, որը ձեռնարկվել է գրազի արդյունքում։ Վեպը գրվել է 1872 թվականին, հրատարակվել 1873 թվականին։

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեպի հերոսը՝ Ֆիլեաս Ֆոգը, գրազ է գալիս, որ կկարողանա շրջանցել Երկրագունդը՝ արևելքից–արևմուտք ութսուն օրից ոչ ավել ժամանակահատվածում, որն այդ ժամանակվա համար հնարավոր առավելագույն արագությունն էր, հաշվի առնելով տրանսպորտային տեխնիկական հնարավորությունները։ Ֆոգի ճանապարհորդությունը սկսվում է Անգլիայից, այնուհետև նա ուղևորվում է Ֆրանսիա, Եգիպտոս, Հնդկաստան, Չինաստան, Ճապոնիա, Ամերիկա։ Ճանապարհի ընթացքում նա հանդիպում է բազմաթիվ վտանգների։ Հնդկաստանում Ֆիլեաս Ֆոգը և նրա սպասավոր Պասպարտուն փրկում են հիասքանչ Աուդային, որին պատրաստվում էին կենդանի այրել նրա մահացած ամուսնու մարմնի հետ։ Հետագայում տիկին Աուդան դառնում է Ֆոգի կինը։ Ճանապարհորդությանը խանգարում է նաև հետախույզ Ֆիքսը։ Ոստիկանությունը համոզված է, որ հենց Ֆոգն է գողացել Անգլիայի բանկից խոշոր գումար, իսկ գրազը միայն պատրվակ է թաքնվելու օրենքից։ Երբ Ֆոգը մեկ օր ուշացումով վերադառնում է Մեծ Բրիտանիա, նա որոշում է հաջորդ օրը՝ երկուշաբթի, ամուսնանալ Աուդայի հետ։ Եվ ինչքան մեծ էր նրա զարմանքը, երբ հոգևորականը ասում է, որ հաջորդ օրը կիրակի է։ Այդպես խիզախ և անվրդով պարոն Ֆոգը շահում է գրազը։ Վեպում մանրամասնորեն նկարագրվում են այն ժամանակվա տեղափոխման միջոցները և պայմանները՝ փոստանավերը, շոգենավերը, առագաստանավերը՝ բացի այդ ճանապարհորդները ստիպված էին օգտվել առագաստով սահնակներից և նույնիսկ փղից։

Ճանապարհը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ճանապարհը Միջոցը Տևողությունը
ԼոնդոնՍուեզ շոգեքարշ, փոստանավ 7 օր
ՍուեզԲոմբեյ փոստանավ 13 օր
ԲոմբեյԿալկաթա շոգեքարշ, փիղ 3 օր
ԿալկաթաՀոնկոնգ փոստանավ 13 օր
ՀոնկոնգՅոկոհամա փոստանավ 6 օր
ՅոկոհամաՍան Ֆրանցիսկո փոստանավ 22 օր
Սան ՖրանցիսկոՆյու Յորք շոգեքարշ 7 օր
Նյու ՅորքԼոնդոն փոստանավ, շոգեքարշ 9 օր
Արդյունք 80 օր

Կերպարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ֆիլեաս Ֆոգ, անգլիացի ձեռնարկատեր, շատ հարուստ մարդ։ Սովոր է ապրել իր սահմանած կանոններով և չի կարողանում տանել անգամ դրանց մի փոքր խախտումը (դա է ապացուցում այն, որ նա հեռացրել է իր նախկին սպասավորին՝ Ջեյմս Ֆորստերին, այն բանի համար, որ նա սափրվելու համար բերել էր սահմանվածից 2° ցածր ջերմաստիճանով ջուր)։ Կարողանում է պահել իր խոսքը՝ գրազ է եկել 20 հազար ֆունտ ստերլինգի վրա, որ կշրջանցի աշխարհը ութսուն օրում, ծախսել է 19 հազար և ենթարկվելով բազմաթիվ վտանգների կատարել է իր խոստումը և շահել գրազը։
  • Ժան Պասպարտու, ֆրանսիացի, Ֆիլեաս Ֆոգի սպասավորը՝ Ջեյմս Ֆոստերից հետո։ Ծնվել է Փարիզում։ Փորձարկել է բազմաթիվ մասնագիտություններ (մարմնամարզության ուսուցչից մինչև հրշեջ)։ Իմանալով, որ «պարոն Ֆիլեաս Ֆոգը ամենակոկիկ մարդն է և ամենամեծ տնակյացը Միացյալ Թագավորությունում», գալիս է նրա մոտ ծառայության։
  • Ֆիքս, հետախույզ՝ որը ամբողջ գրքի ընթացքում հետապնդում է Երկրագնդով մեկ Ֆիլեաս Ֆոգին՝ համարելով նրան գող, որը կողոպտել է Անգլիական բանկը։
  • Աուդա, հնդկական ռաջայի կինը, որը նրա մահից հետո պետք է ամուսնու դիակի հետ այրվեր կրակի վրա։ Աուդային փրկում է Ֆիլեաս Ֆոգը և նա դառնում է Ֆոգի ուղեկիցը մինչև Անգլիա, որտեղ նրանք ամուսնանում են։
  • Էնդրյու Ստյուարտ, Ջոն Սելիվան, Սամուել Ֆալլենտին, Թոմաս Ֆլենագան և Գոտյե Ռալֆ, Ռեֆորմ ակումբի անդամներ, որոնք թղթախաղի ժամանակ Ֆոգի հետ գրազ են գալիս, որ նրան չի հաջողվի ճանապարհորդել աշխարհի շուրջ 80 օրում։
  • Էնդրյու Սպիդի, «Հենրիետա» նավի նավապետ,, որը Ֆոգի համար դարձավ ամենալուրջ արգելքը ԱՄՆ–ից Անգլիա վերադառնալու ճանապարհին։

Ներկա իրադրությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլեաս Ֆոգի ճանապարհորդությունը քարտեզի վրա

Հեղինակի կենդանության օրոք սովորականից ավելի հայտնի այս վեպը մինչ այսօր ծառայում է որպես բազմաթիվ էկրանավորումների հիմք, իսկ Ֆիլեաս Ֆոգի կերպարը դարձել է անգլիական ինքնատիրապետման և նպատակին հասնելու վճռականության կերպար։

Էկրանավորում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կինոմատոգրաֆիայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1956 — Աշխարհի շուրջ 80 օրում (ԱՄՆ)
  • 1989 — Աշխարհի շուրջ 80 օրում (ԱՄՆ)
  • 2004 — Աշխարհի շուրջ 80 օրում (ԱՄՆ)

Մուլտիպլիկացիայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նեվիլի և Բենետտի կողմից ստեղծված նկարազարդումները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]