Աշխարհի տիրակալը (Ժյուլ Վեռնի վեպ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox book.png
Աշխարհի տիրակալը
Maître du monde
'Master of the World' by George Roux 01.jpg
Հեղինակ Ժյուլ Վեռն
Տեսակ գիրք
Ժանր գիտաֆանտաստիկ վեպ, արկածային գրականություն և քրեական վեպ
Բնօրինակ լեզու ֆրանսերեն
Ստեղծման տարեթիվ 1904
Էջեր 317
Շարք Անսովոր ճանապարհորդություններ
Նախորդ Դրամա Լիֆլանդիայում
Հաջորդ Ծովի ներխուժումը
Նկարազարդող Լեոն Բենետ
Կազմի հեղինակ Ժորժ Ռու
Երկիր Flag of France.svg Ֆրանսիա
Հրատարակիչ Պիեր-Ժուլ Հետցել
Հրատարակման տարեթիվ 1904
ԳՄՍՀ 950-620-241-9
OCLC 809562933
Master of the World Վիքիպահեստում

«Աշխարհի տիրակալը» (ֆր.՝ Maître du monde), Ժյուլ Վեռնի գիտա-ֆանտաստիկ վեպը, որը գրվել է 1904 թվականին։ Առաջին անգամ վեպը հրատարակվել է Էտցելի «Magasin d'Éducation et de Récréation» ամսագրում՝ 1904 թվականի հուլիսի 1-ից մինչև դեկտեմբերի 15-ը։ Առանձին գրքով այն հրատարակվել է 1904 թվականի նոյեմբերի 10-ին՝ Լեոն Բենետտի նկարազարդումներով։ Վեպը մտնում է «Անսովոր ճանապարհորդություններ» շարքի մեջ։ Վեպը հանդիսանում է Ժյուլ Վեռնի վերջին ստեղծագործություններից մեկը և «Ռոբուր նվաճողը» վեպի շարունակությունն է։ Վեպի գրման ժամանակ հեղինակի առողջությունը վատթարանում է։

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մի շարք տարօրինակ և անբացատրելի դեպքեր են տեղի ունենում ԱՄՆ-ի արևելյան մասում՝ Քարքարոտ լեռների Արծվի Բույն լեռան վրա։ Գյուղերից մեկի բնակիչները գիշերները այնտեղ կրակ են տեսնում, իսկ, երբեմն, երկրակեղևը սկսում է տատանվել՝ ինչպես երկրաշարժի ժամանակ։ Մի անգամ գիշերը բնակիչները երկնքում լսեցին թևերի թափահարումի ձայն և դրանից հետո ամեն ինչ հանդարտվեց։ Տեսուչ Ստրոկին ուղարկում են այնտեղ՝ պարզելու այդ ամենը։

Տեսուչին չի հաջողվում բարձրանալ լեռը և նա վերադառնում է Վաշինգտոն։ Դրանից հետո սկսում են ավելի խորհրդավոր դեպքեր տեղի ունենալ՝ ճանապարհներին և ջրի վրա հայտնվում է չտեսնված հզորությամբ մի հրեշավոր սարք։ Դա մեքենայի, նավի, սուզանավի և ինքնաթիռի մի խառնուրդ է՝ հավաքված մի տեղ։ Այդ սարքի տերը անհայտ է, իսկ տեսուչը սկսում է նամակներ ստանալ, որոնք սպառնալիքներ են պարունակում։ «Ահեղ» սարքի տերը ստորագրում է որպես «Աշխարհի տիրակալ»։

'Master of the World' by George Roux 21.jpg

Տեսուչը գերի է ընկնում սարքի տիրոջը, որը պարզվում է, Ռոբուր Նվաճողն է։ Նա հենց նոր վերջացրել է իր վերջին հայտնագործության կատարելագործումը։ Ռոբուրը տանում է նրան իր սարքով։ Ռոբուրի մոտ սկսում են նկատվել հոգեկան անհավասարակշռության նշաններ։ Վերջ ի վերջո սարքը զոհ է գնում կայծակին և ընկնում է Մեքսիկական ծոցը։ Ստրոկը փրկվում է, իսկ Ռոբուրի մարմինը այդպես էլ չեն կարողանում գտնել։

Ստեղծման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեպի գաղափարը Ժյուլ Վեռնի մոտ առաջացել է դեռևս 1890-ական թվականներին, բայց այդ ժամանակ նրան գրավում էին ձգաբանության (բալիստիկա) շրջանում ձեռքբերումները և նա վեպը հետաձգեց[1]։ Այդ ժամանակ նա գրեց «Հայրենիքի դրոշը» վեպը, որտեղ նկարագրվում էր հզոր զենք։ «Աշխարհի տիրակալը» գրվել է միայն 1904 թվականին։ Այնտեղ հայտնվում է հին հերոս Ռոբուր Նվաճողը, սակայն նա արդեն ոչ թե հանճարեղ գիտնական է, որի նպատակը մարդկության տեխնիկական առաջընթացն է, այլ բռնակալի, որի նպատակը աշխարհին տիրանալն է։ Նա հասկանում է իր հզորությունը և ցանկանում է այն օգտագործել մարդկանց դեմ։ Ի տարբերություն նավապետ Նեմոյի, որը մինչև իր կյանքի վերջը հավատարիմ մնաց իր գաղափարներին, Ռոբուրը դառնում է իր հանճարի զոհը։

Կերպարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ջոն Ստրոկ, ոստիկանության ավագ տեսուչ։
  • Պարոն Ուորդ, 50 տարեկան, ոստիկանության պետ։
  • Էլիաս Սմիթ, 40 տարեկան, Մորգանտոնի քաղաքապետը, հարուստ հողատեր։
  • Հարրի Ռոգ, 30 տարեկան, լեռնային ուղեկցորդ։
  • Ջեյմս Բրուկ, 25 տարեկան, լեռնային ուղեկցորդ։
  • Նիսկո, Էլիաս Սմիթի շունը։
  • Գրադ, Ջոն Ստրոկի հավատարիմ սպասավորը և նրա գաղտնի խորհրդականը։
  • Նաբ Ուոկեր, 32 տարեկան, ոստիկանության սպա, ուղեկցում է Ստրոկին նրա առաքելության ժամանակ։
  • Ջոն Հարտ, 30 տարեկան, ոստիկան, ուղեկցում է Ստրոկին նրա առաքելության ժամանակ։
  • Արթուր Ուէլս, 40 տարեկան, ֆեդերալ ոստիկանության լավագույն գործակալներից։
  • Ռոբուր Նվաճող, «Ահեղ» սարքի հրամանատարը։
  • Ջոն Թերներ, Ռոբուրի համախոհը։

Նկարազարդումներ գրքից[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Жюль Верн. Издательство Мир приключений. Послесловие

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]