Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Աղթամար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից


1rightarrow.png  Տես նաև Աղթամար (այլ կիրառումներ) 
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Աղթամար)
Եկեղեցի

Եկեղեցին այսօր

Տեղադրություն Վասպուրական
Աշխարհ Այրարատ
Կրոնադավանություն Հայ Առաքելական եկեղեցի Հայ Առաքելական եկեղեցի
Պատմություն
Հիմնադիր(ներ) Գագիկ Ա
Ճարտարապետություն
Կարգավիճակ Կանգուն
Ակտիվ է Այո
Ճարտարապետ(ներ) Մանվել
Ճարտարապ. տիպ Գմբեթակիր սրահ
Ճարտարապ. ոճ Հայկական
Կառուցման սկիզբ 10-րդ դար
##Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Աղթամար) (Թուրքիա)
Set01-church1.svg
##Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Աղթամար) (Մեծ Հայք)
Set01-church1.svg


Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցի, Վանայ լիճի Աղթամար կղզում գտնվող եկեղեցի, հայ ճարտարապետության կոթողներից մեկը, հնում՝ Հայաստանի հոգևոր խոշոր կենտրոն՝ Աղթամարի վանական համալիրի բաղկացուցիչ մասը։ Պատկանում է քառակուսի հատակագծով, զույգ ավանդատներով, գմբեթավորված եկեղեցիների տիպին։ Կառուցվել է Վասպուրականի իշխան Գագիկ Արծրունու պատվերով՝ ճարտարապետ, քանդակագործ և նկարիչ Մանվելի կողմից։ Տաճարի արտաքին պատերը զարդարված են 6 հորիզոնական շարք կազմող զարդաքանդակներով, որոնք չեն խախտում պատերի հարթությունը։ Զարդաքանդակները ստեղծելիս Մանվելը հաշվի է առել հնարավոր դիտանկյունները և տարբեր ժամերի լուսավորությունը։ Պատերից մեկի վրա Գագիկ Արծրունու դիմաքանդակն է, կողքին՝ ողջ հասակով Քրիստոսը, որին արքան պարզում է եկեղեցու մանրակերտը։ Աստվածաշնչի թեմաներով որմնաքանդակներից մեկի վրա պատկերված է Ադամի և Եվայի առասպելը՝ արարումից մինչևբ դրախտից արտաքսում։ Արևելյան ճակատին պատկերված են Թադևոս և Բարդուղիմեոս առաքյալները։ Նրանց կողքին են նաև Գրիգոր Լուսավորիչը, Արծրունյաց տան եպիսկոպոսները, արաբական արշավանքների ժամանակ հերոսացածները, այդ թվում՝ Արծրունյաց ցեղի 4 ներկայացուցիչ՝ հարազատներով շրջապատված։ Եկեղեցու պատերից մեկին պատկերված է խաղողի մշակման ողջ ընթացքը՝ որթը տնկելուց մինչև գինու պատրաստելը։ 2007 թ. եկեղեցին վերանորոգվել է։

Վիքիպեդիա:Արևմտահայերեն հոդվածներ