Գավիթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գեղարդի վանքի գավիթ, Հայաստան (ՅՈւՆԵՍԿՈ-ի համաշխարհային ժառանգության կայք)

Գավիթ (կամ Կավիտ, կամ ժամանտուն) Միջնադարյան Հայաստանում հաճախ արևմուտքից եկեղեցուն կից վանք։ Այն ծառայում էր որպես եկեղեցու մուտք, դամբարան և հավաքատեղի։ [1]

Պատմություն[խմբագրել]

Գավիթը հայկական ոճով կառուցված եկեղեցուն արևմուտքից կից կառույց է, որ հայտնվել է տաս և տասնմեկերորդ դարերում։ [2] Առաջին գավիթները հայտնվել են Հայաստանի հարավում՝ Սյունիք մարզում. Տասերկուսից տասնչորսերորդ դարերում շինարարության կառուցվածքը փոխվեց և այդ տեսքով հիմնվեցին Սաղմոսավանքում և Հովնանավանքում: Գավիթը փոփոխություն կրեց նորից տասներեքերորդ դարի վերջում, ինչպես կարելի է տեսնել Գանձասար վանքում։ Միջին դարերի վերջնամուտին արդեն գավիթների կառուցումը դադաարեցրին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Levon Chorbajian, Patrick Donabédian, Claude Mutafian (1994)։ The Caucasian knot: the history & geopolitics of Nagorno-Karabagh։ Zed Books, 84։ 
  2. Medieval Armenian architecture: constructions of race and nation Christina Maranci - 2001 "Unlike Strzygowski, who stressed the importance of race and nation in the formation of architecture, ... Another structure at Ani also provided Baltrusaitis with an ogive — the narthex or gavit' located at the south side of the church."