Հեռացատկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ատլետիկա
2007 Military World Games long jump.jpg
ՏեսակՀեռացատկ
Ստեղծվել է1896 (տղամարդկանց) 1948 (կանանց)
ՍեռՏղամարդիկ և կանայք
ԿարգավիճակԳործող
Օլիմպիական խաղերՌեկորներ՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ Ջեկկի Ջոյներ-Կեյսի 7.40 մ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ Բոբ Բիմոն 8.90մ
Տարբերվում էstanding long jump?
Long jump Վիքիպահեստում


հեռացատկ <<մկրատի>> ոճով

Հեռացատկ (անգլ.՝ Long jump), շարժական գործողություն՝ կապված հորիզոնական ցատկի հետ: Հեռացատկը մարզիկից պահանջում է ցատկի սպրինտերային որակ: Հեռացատկը մտնում է անտիկ օլիմպիական խաղերի մրցութային ծրագրերի կազմի մեջ: Այն համարվում է թեթև ատլետիկայի ժամանակակից օլիմպիական ճյուղ՝ տղամարդկանց համար 1896 թվականից, իսկ կանանց համար՝ 1948 թվականից:

Դիպչում հրման տախտակին

Տեխնիկա և ոճ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաշխարհային կարգի տղամարդ մարզիկների համար տախտակից մղվելիս նախնական արագությունը հասնում է 9.4-9.8 մ/վ-ի: Մարզիկների զանգվածի կենտրոնի և հորիզոնի թռիչքի օպտիմալ անկյունը համարվում է 20–22°, իսկ քայլելու դեպքում զանգվածի կենտրոնի բարձրությունը հարաբերական հանգստի պայմաններում 50—70 սմ: Մարզիկները սովորաբար հասնում են առավելագույն արագության թափավազքի վերջին երեք կամ չորս քայլերի ժամանակ[1]:

Ցատկը կազմված է չորս փուլերից` թափավազք, հրում, թռիչք և վայրէջք: Տեխնիկական տեսանկյունից ամենամեծ տարբերությունները շոշափելի են ցատկի փուլում:

  • «Տեղից ցատկ» (անգլ.՝ The Stride jump; Sail jump): Ամենապարզ տեխնիկան է, որը հայտնի է 19-րդ դարից և սիրողական մարզիկներին ծանոթ է ֆիզիկական դաստիարակության դասերից, «տեղից» ցատկն է կամ «ոտքերի թեքումը»: Հրումից հետո հրող ոտքը կողքից միանում է թափքային ոտքին, իսկ ուսերը մի փոքր ետ են քաշվում: Չնայած սա ցատկելու տարրական տարբերակն է, այն օգտագործվում է բարձր մակարդակի մարզիկների կողմից նաև 21-րդ դարում: Այսպիսով, անգլիացի թեթևամարզիկ Քրիստոֆեր Թոմլինսոնը, ով ունի 8,35 մ ակտիվի թռիչք (Մեծ Բրիտանիայի ռեկորդ), «տեղից» ցատկ է կատարում: Նույն ոճով Գալինա Չիստյակովան սահմանեց համաշխարհային ռեկորդ ՝ 7,52 մ[2][3]:
  • «Թափացատկ» (անգլ.՝ The Hang Style): Ավելի բարդ տարբերակ է, որը պահանջում է ավելի շատ պատրաստվածություն և համակարգում: Թռիչքի մեջ գտնվող ցատկողը մարմինը թեքում է դեպի գոտին և ասես թե կանգ է առնում թռիչքից առաջ: 1920 թվականին այս տեխնիկան առաջին անգամ ցուցադրեց ֆիննական ցատկող Տուուլոսը: Ատլետիկայի զարգացման ներկա փուլում սա կանանց ցատկի մեջ ամենատարածված տեխնիկան է: Օրինակ՝ այս ոճով է ցատկել Հեյկե Դրաքսլերին[4]:
  • «Մկրատներ» (անգլ.՝ The Hitch-Kick): Ամենադժվար տարբերակն է, որը պահանջում է մարզիկից բարձր արագությամբ ուժային հատկություններ: Թռիչքի մեջ գտնվող մարզիկը կարծես շարունակում է վազել և ոտքերով օդում իրականացնում է 1,5, 2,5 կամ 3.5 քայլեր: Սա բարձրակարգ տղամարդ մարզիկների շրջանում ամենատարածված տեխնիկան է[5][6]:
  • «Մկրատ»: Այս ոճը ցատկել են ինչպես 1991 թվականին Մայք Փաուելլը, այնպես էլ Ռոբերտ Բիմոնը՝ 1968 թվականին[7]:
    Իգոր Տեր-Հովհաննիսյանը հետագայում հիշեց այս ցատկման մանրամասները.
Aquote1.png Դիտարկելով ականավոր պարողներին՝ ես անընդհատ հիանում էի նրանց զարմանալի ունակությամբ՝ թռիչքի ընթացքում մի պահ օդում կախվելու համար: Այս կախոցը, որը նրանք անվանում են «փուչիկ», դժվար է մարզել, և մեծ մասամբ բնածին ունակություն է: Բիմոնի թռիչքի մեջտեղում՝ ավելի շատ երկրորդ կեսին, այն պահին, երբ մյուս հեռացատկողները քարի նման ընկնում են ներքև, տեղի ունեցավ այս հրաշքը՝ «փուչիկ», և նա կախվեց ցատկող անցքից վերև, ասես անտեսանելի օդապարիկի վրա[8]: Aquote2.png


Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հեռացատկը հին ժամանակներում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անտիկ հեռացատկորդ

Հեռացատկը հնագույն օլիմպիական խաղերի տարածված մրցումներից է: Ըստ առկա վկայությունների՝ ցատկելու տեխնիկան սկզբունքորեն տարբերվում է ժամանակակիցից: Ցատկի ժամանակ մարզիկներն իրենց ձեռքերում պահում էին հատուկ ծանրություն՝ Հալտերես Հալտերես[de], որը նման էր մարզագնդի, որոնք հետ էին նետում վայրէջքից առաջ: Ենթադրվում էր, որ այս եղանակով նրանք հավանաբար մեծացնում էին ցատկի հեռավորությունը[9]: Կան նաև վկայություններ այն մասին, որ որոշ մարզիկների արդյունքներն անցել են ավելի քան 15 մետրը, բայց հետազոտողները կարծում էին, որ խոսքը եռակի ցատկման մասին[10]:

Հեռացատկ ԽՍՀՄ կնիքի վրա՝ նվիրված 1980 թվականի օլիմպիական խաղերին

Ներկա վիճակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սպորտի և թեթև ատլետիկայի նկատմամբ հետաքրքրության հարատևմամբ` 19-րդ դարի վերջից հեռացատկ մարզաձևը դարձել է հայտնի տեխնիկական ձևերից մեկը: 1898 թվականին տղամարդկանց հեռացատկի համաշխարհային ռեկորդը պատկանում է ամերիկացի Մայեր Պրինսթեյնին՝ 7,23 մ: Օլիմպիական առաջին խաղերի ժամանակ անցկացվեցին նաև տեղից հեռացատկի մրցույթներ, բայց նրանք շատ արագ կորցրին ժողովրդականությունը:

Հեռացատկը պատկանում է ամենապահպանողական մրցաձևերին: Այսպիսով, տղամարդկանց համար 8 մետրանոց սահմանը (8.13) առաջին անգամ հաղթահարեց Ջեսսի Օուենսը դեռևս 1935 թվականին, և մինչ օրս այս արդյունքով կարելի է հաղթել խոշոր միջազգային մրցումներ՝ «Գրան պրիի» մակարդակում:

Այս մարզաձևի պատմության մեջ հայտնի են հետևյալ հակամարտությունները.

Լեգենդ դարձավ Ռոբերտ Բիմոնի ցատկը՝ 8,90 մետր, Մեխիկոյի Օլիմպիական խաղերում (1968): Մինչ այդ անհայտ մարզիկը անմիջապես գերազանցեց նախորդ համաշխարհային ռեկորդը միանգամից 55 սմ-ով: Բիմոնի ռեկորդը ջախջախեց Մայք Պաուելը, որը 1991 թվականին Տոկիոյում անցկացվող աշխարհի առաջնությունում ցատկեց 8,95 մետր, և այդ արդյունքը մինչ օրս մնում է անգերազանցելի:

Գիդեոն Էրիելը, ով համակարգչային ուսումնասիրություն կատարեց սպորտում մարդկային կարողությունների սահմանների մասին, հաշվարկեց հնարավոր առավելագույն թռիչքը` 8.90 սմ: Բիմոնի ռեկորդային փորձի կինոգրամման, որը դրվել է համակարգչում, որակվել է իդեալականին մոտ, իսկ հրման պահին կոնքազդրային հոդի վրա հաշվարկված բեռը (770 կգ)՝ մարդու համար մոտ է եղել կրիտիկականի[11]:

Լյուիսի և Պաուելի հակամարտությունը Տոկիոյի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լուիսի և Պաուելի մենամարտը 1991 թվականին Տոկիոյում կայացած Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում, իրավամբ, համարվում է ատլետիկայի պատմության մեծագույն մարզական մրցումներից մեկը: Ցատկի համար նախատեսված հատվածում գերազանցվեց Բոբ Բիմոնի թվացյալ հավերժական համաշխարհային ռեկորդը, որը գրանցվել էր 1968 թվականին Մեխիկոյի օլիմպիական խաղերում:

Մրցակցությունը սկսելու ժամանակ Լյուիսը 10 տարի անընդմեջ պարտություն չէր կրել՝ անընդմեջ նվաճելով 65 հաղթանակ: Ավելի քիչ տիտղոսներ ունեցող Պաուելը 1988 թվականի Սեուլի օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր էր և գրանցել էր 1990 թվականի աշխարհի լավագույն արդյունքը:

Առաջին փորձի ժամանակ Լյուիսը սահմանեց աշխարհի չեմպիոնության ռեկորդ՝ նետվելով 8.68 մետր: Նա իր մարզական կարիերայի ընթացքում ընդամենը երեք անգամ ցատկեց ավելի հեռու: Առաջին փորձի ժամանակ Պաուելը քայլ կատարեց, իսկ հաջորդ փորձի ժամանակ 8,54 մ արդյունքով գրավեց երկրորդ տեղը: Լարրի Միրիքսը, ով, սակայն, չկարողացավ մրցել առաջատարների հետ, երրորդ դիրքում էր:

Երրորդ փորձի ժամանակ, 2,3 մ/վ արագությամբ քամուն համընթաց, Լյուիսը ցույց տվեց լավագույն արդյունքներից մեկը աթլետիկայի ամբողջ պատմության մեջ՝ 8,83 մ: Երրորդ փորձով Պաուելը թռավ 8,80 մ տարածք, այնուամենայնիվ տեղ չգրավեց:

Լյուիսի չորրորդ փորձը պատմական էր՝ 8,91 մետր, 23 տարվա ընթացքում առաջին ցատկը, որը գերազանցեց Բոբ Բեյմոնի համաշխարհային ռեկորդը: Չնայած այն հանգամանքին, որ արդյունքը ցուցադրվեց ուժեղ համընթաց քամու պայմաններում (3 մ/վ) և չկարողացավ ամրագրվել որպես նոր համաշխարհային ռեկորդ, այն դեմ գնաց մրցակցությանը: Այժմ Լյուիսին պարտության մատնելու համար Պաուելին անհրաժեշտ էր համաշխարհային ռեկորդ սահմանել:

Այս ինտրիգի չեղյալ հայտարարումը իրականացավ հինգերորդ փորձի ժամանակ: 0.3 մ/վ արագությամբ քամուն համընթաց Պաուելը ցատկեց 8,95 մ և այդպիսով գերազանցեց Բեյմոնի «հավերժական ռեկորդը», և նա դա արեց հարթ մարզադաշտում:

Լյուիսի վերջին երկու ցատկերը գեղեցիկ էին՝ 8,87 և 8,84 մ: Նա անձնական ռեկորդ է սահմանել (8.91 մետր ցատկելն անձնական ռեկորդ չէր համարվում, քանի որ այն իրականացել էր չափազանց ուժեղ համընթաց քամու պայմաններում), բայց նրան չհաջողվեց Պաուելին գերազանցել:

Լարի Միրիքսը 8,42 մ գերազանց արդյունքով երրորդ տեղում էր:

Ապագայում Պաուելը երկու անգամ ցատկեց համաշխարհային ռեկորդային նշանի վրա. 1992 թվականին՝ 8.99 մ և 1994 թվականին՝ 8.95 մ, սակայն երկուսն էլ իրականացել են ուժեղ քամուն համընթաց՝ գերազանցելով թույլատրելի նորմը՝ 2 մ/վ, և չեն գրանցվել որպես ռեկորդներ:

Լյուիսը, ով բացի ցատկի ոլորտում ունեցած փայլուն ներկայացումից` այս առաջնությունում 100 մ վազքով համաշխարհային ռեկորդ սահմանեց և ճանաչվեց 1991 թվականի լավագույն մարզիկ:

Հեռացատկ քամուն համընթաց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քանի որ համընթաց քամին կարող է զգալիորեն մեծացնել ցատկի հեռավորությունը, ըստ IAAF կանոնների, արդյունքները չեն գրանցվում ռեկորդների ցուցակում եթե այն գրանցվել է 2 մ/վ համընթաց քամու պայմաններում: Այդ պատճառով մրցումներում ցուցադրված լավագույն արդյունքները կարող են գերազանցել համաշխարհային պաշտոնական ռեկորդը: Աթլետիկայի պատմության մեջ ամենաերկար թռիչքը Մայք Պաուելի (Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ) 8,99 մ հեռացատկն է, որը տեղի է ունեցել 1992 թվականի հուլիսի 21-ին Սեստրիերե բարձրալեռնային գյուղական շրջանում անցկացվող մրցումներում` համընթաց քամու 4.0 մ/վ արագության պայմաններում: Նույն մրցումներում Հեյկե Դրաքսլերը (Գերմանիա Գերմանիա) ցատկեց 7,63 մ՝ համընթաց քամու 2,1 մ/վ արագության պայմաններում՝ սահմանելով բարձրագույն նվաճում կանանց ասպարեզում: Հարկ է նշել նաև կուբացի Իվան Պեդրոսոյի 8,96 մ ցատկումը 1995 թվականի հուլիսի 29 թվականին Սեստրիերում, երբ համընթաց քամու արագությունը 1.2 մ/վ էր, բայց այս չափման արդյունքը համարվեցին սխալական[12][13]:

Ռեկորդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռեկորդ Երկարություն Մարզիկ Երկիր Տարեթիվ Վայր
Տղամարդիկ Համաշխարհային 8,95 մ Մայկ Պաուել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ օգոստոսի 30, 1991 Տոկիո, Չինաստան
Համաշխարհային (տեղայնացված) 8,79 մ Կարլ Լյուսի Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ հունվարի 27, 1984 Նյու Յորք, ԱՄՆ
Օլիմպիական 8,90 մ Բոբ Բիմոն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ հոկտեմբերի 18, 1968 Մեխիկո, Մեքսիկա
Կանայք Համաշխարհային 7,52 մ Գալինա Չիստյակովա Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ հունիսի 11, 1988 Լենինգրադ, ԽՍՀՄ
Համաշխարհային (տեղայնացված) 7,37 մ Հայկե Դրեխսլեր Գերմանիա Գերմանիա փոտրվարի 13, 1988 Վիեննա, Ավստրիա
Օլիմպիական 7,40 մ Ջեկի Ջոյներ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ սեպտեմբեր 29, 1988 Սեուլ, Կորեա

Բոլոր ժամանակների լավագույն հեռացատկողները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տղամարդիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


2019 թվականի սեպտեմբերի 28-ի դրությամբ

10 լավագույն արդյունքներ մարզադաշտերում.

Արդյունք Մարզիկ Երկիր Տարեթիվ Վայր Պայմաններ Ծանոթագրություն
1 8,95 Պաոուել Մեկյք Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 30.08.1991 Տոկիո +0,3 մ/վ
2 8,90 Բոբ Բիմոն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 18.10.1968 Մեխիկո +2,0 մ/վ
3 8,87 Կարլ Լյուսի Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 30.08.1991 Տոկիո -0,2 մ/վ
4 8,86 Ռոբերտ Էմմիյան Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ 22.05.1987 Ծաղկաձոր +1,9 մ/վ,
5 8,74 Լարրի Մայրիկս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 18.07.1988 Ինդիանապոլիս +1,4 մ/վ
6 8,74 Էրիկ Վալդեր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 02.04.1994 Էլ Պասո +2,0 մ/վ
7 8,74 Դուայտ Ֆիլիպս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 07.06.2009 Յուջիմ −1,2 մ/վ
8 8,73 Իրվին Սալադինո Պանամա Պանամա 24.05.2008 Հենգելո +1,2 մ/վ
9 8,71 Իվան Պեդրոսո Կուբա Կուբա 18.07.1995 Սալամանկա +1,9 մ/վ
10 8,69 Տաջեմ Գեյլ Ճամայկա Ճամայկա 28.09.2019 Դոհա +0,5 մ/վ

Համընթաց քամու պայմաններում 8,90 մ նորման գերազանցած ցատկեր

Արդյունք Մարզիկ Երկիր Տարեթիվ Վայր Պայմաններ Ծանոթագրություն
8,99 Մայկ Պաուել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 21.07.1992 Սեստրիերե +4,4 մ/վ
8,96 Իվան Պեդրոսո Կուբա Կուբա 29.07.1995 Սեստրիերե +1,2 մ/վ
8,95 Մայք Պաուելլ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 31.07.1994 Սեստրիերե +3,9 մ/վ
8,92 Խուան Միգել Եչեվարիա Կուբա Կուբա 10.03.2019 Հավանա +3,3 մ/վ
8,91 Կարլ Լյուիս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 30.08.1991 Տոկիո +3,0 մ/վ
8,90 Մայկ Պաուելլ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ 16.05.1992 Մոդեստո +3,7 մ/վ

Կանայք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

10 լավագույն արդյունքները կանանց 2010 թվականի մարտի 20-ի մրցաշարի շրջանում[14]:

Արդյունք Մարզիկ Երկիր Տարեթիվ Վայր Պայմաններ Ծանոթագրություն
1 7,52 Գալինա Չիստայակով Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ 11.06.1988 Լենինգրադ +1,4 մ/վ
2 7,49 Ջեկի Ջոյներ-Քերիս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ 22.05.1994 Նյու Յորք +1,3 մ/վ
3 7,48 Հայկեր Դրեքսլեր Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիա 09.07.1988 Նոյբրանդենբուրգ +1,2 մ/վ
4 7,43 Անիշոր Կումշիր Ռումինիա Ռումինիա Ռումինիա 04.06.1983 Բուխարեստ +1,4 մ/վ
5 7,42 Տատյանա Կոտովա Ռուսաստան Ռուսաստան Ռուսաստան 23.06.2002 Անսի +2,0 մ/վ
6 7,39 Ելենա Բելևսկայա Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ 18.07.1987 Բրյանսկ +0,5 մ/վ
7 7,37 Իննեսա Կրավեց Ուկրաինա Ուկրաինա Ուկրաինա 13.06.1992 Կիև ?
8 7,33 Տատյանա Լեբեդևա Ռուսաստան Ռուսաստան Ռուսաստան 31.07.2004 Տուլա +0,4 մ/վ
9 7,31 Ելեմա Խլոպոտնովա Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ 12.09.1985 Ալմաթի +1,5 մ/վ
10 7,31 Մերիոն Ջոնս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ 31.05.1998 Յուժմին +1,9 մ/վ

7.50 մ նորման գերազանցած հեռացատկեր համընթաց քամու պայմաններում:

Արդյունք Մարզիկ Երկիր Տարեթիվ Վայր Պայմաններ Ծանոթագրություն
7.63 Հայկեր Դրեքսլեր Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիա 21.07.1992 Սեստրիերե +2,1 մ/վ

Համաշխարհային ռեկորդների ժամանակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տղամարդիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արդյունք Մարղիկ Երկիր Վայր Տարեթիվ
Համաշխարհային ռեկորդներ (մինչ IAAF-ի հայտնվելը)
5,94 Էդվարդ Բուրկե Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Քեմբրիջ 17.03.1857
Հենրի Պաուել Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Օքսֆորդ 10.03.1859
6,38 Չարլզ Բալլեր Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Հրրոու 15.04.1862
6,40 Գ. Վորգինկտոն Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Մանչեստր 27.08.1864
6,50 Ալիկ Տոսսվիլլի Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Օքսֆորդ 14.03.1868
6,75 Ալիկ Տոսսվիլլի Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Օքսֆորդ 27.02.1869
6,88 Ջեններ Դեվիս Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Լոնդոն 27.03.1872
6,97 Ջեններ Դեվիս Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Լոնդոն 27.03.1874
7,05 Ջոն Լայն Իռլանդիա Իռլանդիա Իռլանդիա Դուբլին 11.06.1874
7,06 Պատրիկ Դավին Իռլանդիա Իռլանդիա Իռլանդիա Մոնաստերեվան 30.08.1883
Պատրիկ Դավին Իռլանդիա Իռլանդիա Իռլանդիա Պորտ-Արլինգտոն 13.09.1883
7,085 Մալկոլմ Ֆորդ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Նյու Յորք 14.08.1896
Ջոն Պյորսելլ Իռլանդիա Իռլանդիա Իռլանդիա Մոնաստերեվան 29.08.1886
7,09 Ալֆրեդ Կոպլանդ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Վաշինգտոն 11.10.1890
7,17 Չարլզ Ռեբեր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Դետրոյթ 04.07.1891
7,17 Չարլզ Ֆրայ Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Օքսֆորդ 05.03.1893
7,21 Ջոն Մունի Իռլանդիա Իռլանդիա Իռլանդիա Միտչելզթայն 19.07.1898
7,235 Մայեր Պրինստեյն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Նյու Յորք 11.06.1898
7,25 Ուիլիամ նյուբերն Իռլանդիա Իռլանդիա Իռլանդիա Դուբլին 18.07.1898
7,33 Ուիլիամ նյուբերն Իռլանդիա Իռլանդիա Իռլանդիա Դուբլին 16.07.1898
7,48 Ուիլիամ նյուբերն Իռլանդիա Իռլանդիա Իռլանդիա Մոիլլինգեյն 19.07.1898
7,40 Էլվին Կրենցլեյն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Ֆիլադելֆիա 29.04.1899
7,42 Էլվին Կրենցլեյն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Նյու Յորք 26.05.1899
7,43 Էլվին Կրենցլեյն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Նյու Յորք 26.05.1899
7,50 Մայեր Պրինստեյն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Ֆիլադելֆիա 28.04.1900
7,51 Պիտեր Օ'Կոննոր Իռլանդիա Իռլանդիա Իռլանդիա New Ross 29.08.1900
7,54 Պիտեր Օ'Կոննոր Իռլանդիա Իռլանդիա Իռլանդիա Դուբլին 27.05.1901
7,60 Պիտեր Օ'Կոննոր Իռլանդիա Իռլանդիա Իռլանդիա Դուբլին 15.07.1901
7,605 Պիտեր Օ'Կոննոր Իռլանդիա Իռլանդիա Իռլանդիա Դուբլին 28.07.1901
Պաշտոնական ռեկորդներ
7,61 Պիտեր Օ'Կոննոր Իռլանդիա Իռլանդիա Իռլանդիա Դուբլին 05.08.1901
7,69 Էդվին Գորդին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Քեմբրիջ 23.07.1923
7,76 Ռոբերտ Լեժանդր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Փարիզ 07.07.1924
7,89 Ուիլլ դե Հարթ Հաբբարդ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Չիկագո 13.06.1925
7,90 Էդդվարդ Հեմմ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Քեմբրիջ 07.07.1928
7,93 սիլվիօ Կատոր Հավայան կղզիներ Փարիզ 09.09.1928
7,98 Չուեյ Նամբու Ճապոնիա Ճապոնիա Ճապոնիա Տոկիո 27.10.1931
8,13 Ջեսսի Օուենս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Էնն-Արբորո 25.05.1935
8,21 Ռալֆ Բոստոն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Վալնատ 12.08.1960
8,24 Ռալֆ Բոստոն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Մոդեստո 27.05.1961
8,28 Ռալֆ Բոստոն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Մոսկվա 16.07.1961
8,31 Իգոր Տեր-Հովհաննիսյան Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ ԽՍՀՄ Երևան 10.06.1962
Ռալֆ Բոստոն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Կինգստոն 15.08.1964
8,34 Ռալֆ Բոստոն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Լոս Անջելես 12.09.1964
8,35 Ռալֆ Բոստոն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Մոդեստո 29.05.1965
Իգոր Տեր-Հովհաննիսյան Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ ԽՍՀՄ Մեխիկո 19.10.1967
8,90 Բոբ Բիմոն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Մեխիկո 18.10.1968
8,95 Մայկ Պաուելլ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Տոկիո 30.08.1991

Այն բանից հետո, երբ 1968 թվականին Բոբ Բիմոնը սահմանեց ֆենոմենալ համաշխարհային ռեկորդ՝ ցատկելով 8,90 մետր, շատ մասնագետներ մոտ տպավորություն ստեղծվեց, որ բարձրալեռները մարզիկ հեռացատկողներին առավելություն են տալիս ցածրադիր մարզադաշտի մարզիկների նկատմանմ: Այս տպավորությունն ամրապնդվում էր նրանով, որ նախորդ ռեկորդները (8,35 մ Ռալֆ Բոստոն, Իգոր Տեր-Հովհաննիսյան) նույնպես գրանցվել են բարձրալեռնային տարածքներում: Հետևաբար ոչ պաշտոնական պահպանում էր ցածր լեռնաշխարհի մարզադաշտերի համաշխարհային ռեկորդների աղյուսակը, որը 1964 թվականին Ռալֆ Բոստոնի 8,34 մ ռեկորդից հետո այսպիսին էր.

Արդյունքներ Մարզիկ Երկիր Վայր Տարեթիվ
8,35 Իոզեֆ Շվարց Արևմտյան Գերմանիա Արևմտյան Գերմանիա Շտուտգարտ 15.07.1970
8,45 Նենադ Ստեկիչ Հարավսլավիա Հարավսլավիա Հարավսլավիա Մոնրեալ 25.07.1975
8,52 Լարրի Միրիկս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Մոնրեալ 26.08.1979
8,54 Լուտց Դոմբրովսկի Արևելյան Գերմանիա Արևելյան Գերմանիա Մոսկվա 28.07.1980
8,62 Կարլ Լյուիս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Սակրամենտո 20.06.1981
8,76 Կարլ Լյուիս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Ինդիանապոլիս 24.07.1982
8,79 Կարլ Լյուիս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Ինդիանապոլիս 19.06.1983
Կարլ Լյուիս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ ԱՄՆ Նյու Յորք 27.01.1984

1991 թվականին Մայկ Պաուելը գերազանցեց Բիմոնի ռեկորդը Տոկիոյի ցածրադիր մարզադաշտում, որից հետո ցածրադիր մարզադաշտերի ռեկորդների գրանցումները կորցրեցին իրենց նշանակությունը:

Կանայք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արդյունք Մարզիկ Երկիր Վայր Տարեթիվ
5,98 Կինուե Հիտոմի Ճապոնիա Ճապոնիա Ճապոնիա Օսակա 20.05.1928
6,12 Կրիստել Շուլց Գերմանիա Գերմանիա Գերմանիա Բեռլին 30.07.1939
6,25 ֆանն Բլանկերս-Կուն Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ Լեյդեն 19.09.1943
6,28 Իվետտ Ուիլիամս Նոր Զելանդիա Նոր Զելանդիա Նոր Զելանդիա Հիսբորն 20.02.1954
Գալինա Վինոգրադովա Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ ԽՍՀՄ Մոսկվա 11.09.1955
6,31 Գալինա Վինոգրադովա Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ ԽՍՀՄ Թբիլիսի 18.11.1955
6,35 Էլժբետա Կշեսինսկայա Լեհաստան Լեհաստան Լեհաստան Բուդապեշտ 20.08.1956
Էլժբետա Կշեսինսկայա Լեհաստան Լեհաստան Լեհաստան Մելբուռն 27.11.1956
6,40 Խիլդրուն Կլաուս Գերմանիա Գերմանիա Էրֆուրտ 07.08.1960
6,42 Խիլդրուն Կլաուս Գերմանիա Գերմանիա Բեռլին 23.06.1961
6,48 Տատյանա Շելկանովա Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ ԽՍՀՄ Մոսկվա 16.07.1961
6,53 Տատյանա Շելկանովա Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ ԽՍՀՄ Լայպցիգ 10.06.1962
6,70 Տատյանա Շելկանովա Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ ԽՍՀՄ Մոսկվա 04.07.1964
6,76 Մերի Ռենդ Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Տոկիո 14.10.1964
6,82 Վիորիկա Վիսկոպոլյանու Ռումինիա Ռումինիա Ռումինիա Մեխիկո 14.10.1968
6,84 Հայդի Ռոզենդալ Արևելյան Գերմանիա Արևելյան Գերմանիա Տորինո 03.09.1970
6,92 Անգելա Վոյգտ Գերմանիա Գերմանիա Դրեզդեն 09.05.1976
6,99 Զիգրուն Զիգլ Գերմանիա Գերմանիա Դրեզդեն 19.05.1976
7,07 Վիլմա Բարդաուսկանե Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ ԽՍՀՄ Քիշնև 18.08.1978
7,09 Վիլմա Բարդաուսկանե Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ ԽՍՀՄ Պրագա 29.08.1978
7,15 Անիշոարա Կուշմիր Ռումինիա Ռումինիա Ռումինիա Բուխարեստ 01.08.1982
7,20 Վալի Իոնեսկու Ռումինիա Ռումինիա Ռումինիա Բուխարեստ 01.08.1982
7,21 Անիշոարա Կուշմիր Ռումինիա Ռումինիա Ռումինիա Բուխարեստ 15.05.1983
7,27 Անիշոարա Կուշմիր Ռումինիա Ռումինիա Ռումինիա Բուխարեստ 04.06.1983
7,43 Անիշոարա Կուշմիր Ռումինիա Ռումինիա Ռումինիա Բուխարեստ 04.06.1983
7,44 Հայկե Դրեքսլեր Գերմանիա Գերմանիա Արևելյան Բեռլին 22.09.1985
7,45 Հայկե Դրեքսլեր Գերմանիա Գերմանիա Տալլին 21.06.1986
Հայկե Դրեքսլեր Գերմանիա Գերմանիա Դրեզդեն 03.07.1986
Ջեկկի Ջոյներ-Կեյսի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ ԽՍՀՄ Ինդիանապոլիս 13.08.1987
7,52 Գալինա Չիստյակովա Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ ԽՍՀՄ Լենինգրադ 11.06.1988

Աշխարհի ներքին առաջնության մեդալակիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տղամարդիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խաղեր Ոսկի Արծաթ Բրոնզ
1985 Փարիզ [A] Չեխոսլովակիա Յան Լեյթներ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Ջյուլա Պոլիչի Իտալիա Ջիովաննա Էվանգելիստ
1987Ինդիանապոլիս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Լարրի Միրիկս Նիգերիա Պաուլ Էմորդի Իտալիա Ջիովաննի Էվանգելիստ
1989 Բուդապեշտ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Լարրի Միրիկս Գերմանիա Դիատմար Հաաֆ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Միկի Քոնլեյ
1991 Սևիլիա Գերմանիա Դիատմար Հաաֆ Կուբա Ջեյմ Ջեֆերսոն Իտալիա Ջիովաննի Էվանգելիստ
1993 Տորոնտո Կուբա Իվան Պեդրոս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Ջոյ Գրին Կուբա Ջայմ Ջեֆֆերս
1995 Բարսելոնա Կուբա Իվան Պեդրոս Շվեդիա Մատիաս Սունեբորն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Էրիչ Վալդեր
1997 Փարիզ Կուբա Իվան Պեդրոս Ռուսաստան Կիրիլ Սոսունով Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Ջոյ Գրին
1999 Մաեբասի Կուբա Իվան Պեդրոս Իսպանիա Յագո Լամելա Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Էրիչ Վալդեր
2001 Լիսաբոն Կուբա Իվան Պեդրոս Կայմանյան կղզիներ Կարեեմ Սթրիթ Պորտուգալիա Կառլոս Կալադո
2003 Բիրմինգհեմ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Դվիղթ Ֆիլիպս Իսպանիա Յագո Լամելա Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Միգուել Պատա
2004 Բուդապեշտ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Սավանտե Ստրինգֆելով Ճամայկա Ջամես Բակֆորդ Ռուսաստան Վիտալիյ Շկուրլատով
2006 Մոսկվա Գանա Իգնիսիուս Գաիսահ Պանամա Իռվինգ Սալադինա Իտալիա Անդրեվ Հու
2008 Վալենսիա Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն Գոդֆրեյ Կոտսո Մոկոնա Մեծ Բրիտանիա Քրիս Թոմլինս Սաուդյան Արաբիա Մուհամմեդ Ալ-Կուվալիդի
2010 Դոհա Ավստրալիա Ֆաբրիք Լապիրե Սաուդյան Արաբիա Գոդֆրեյ Քոտսո Մոկոենա Ավստրալիա Միշել Վաթթ
2012 Իստանբուլ Բրազիլիա Մաուր Վինչիուս դա Սիլվա Ավստրալիա Հենրի ֆրայն Ռուսաստան Ալեքսանդր Մանկով
2014 Սոպոտ Բրազիլիա Մաուր Վինիուս դե Սիլվա Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Լի Ջինզա Շվեդիա Միշել Տորնեուս
2016 Պորտլենդ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Մարքուիս Դենդի Ավստրալիա Ֆաբրիկա Լապիեր Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Հուանգ Չանգզու
2018 Բիրմինգհեմ Կուբա Յուան Միգուել Եխեվարիա Ռուսաստան Լուվո Մանյոնգա Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Մարքուիզ Դենդի

Կանայք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խաղեր Ոսկի Արծաթ Բրոնզ
1985 Փարիզ Արևելյան Գերմանիա Հելգա Ռեդթկե Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն Տատյանա Ռոդիանովա Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն Նիկոլե Մեդվեդևա
1987 Ինդիանապոլիս Արևելյան Գերմանիա Հեյկ Դրեչսել Արևելյան Գերմանիա Հեկլգա Ռեդթկե Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն Յելենա Բելեվսկայա
1989 Բուդապեշտ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն Գալինա Չիշտյակովա Ռումինիա Մարիետա Իլսու Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն Լարիսա Բերեժնա
1991 Սևիլիա Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն Լարիսա Բերեժնա Արևելյան Գերմանիա Հեիկ Դրեչսլեր Ռումինիա Մարիետա Իլսու
1993 Տորոնտո Ռումինիա Նարիետա Իլսու Արևելյան Գերմանիա Սուսեն Թիեդթկե Ուկրաինա Ինեսսա Կրավեթս
1995 Բարսելոնա Ռուսաստան Լյուդմիլա Գալկինա Ռուսաստան Իրինա Մուշաիլովա Արևելյան Գերմանիա Սուսեն Տիեդթկե
1997 Փարիզ Իտալիա Ֆիոնա Մայ Նիգերիա Չիոմա Աջունվա Լեհաստան Ագաթա Կարցզմարկ
1999 Մաեբասի Ռուսաստան Տատյանա Կոտովա Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Շանա Վիլիամս Բուլղարիա Իվա Պրանժեվա
2001 Լիսաբոն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Դաուն Բուռռել Ռուսաստան Տատյանա Կոտովա Իսպանիա Նիուրկա Մոնթալվո
2003 Բիրմինգհեմ Ռուսաստան Տատյանա Կոտովա Ուկրաինա Ինեսսա Կրավեթս Բրազիլիա Մաուրեն Մագգի
2004 Բուդապեշտ Ռուսաստան Տատյանա Լեբեդեվա Ռուսաստան Տատյանա Կոտովա Շվեդիա Կարոլինա Կլյուֆտ
2006 Մոսկվա Ռուսաստան Տատյանա Կոտովա Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Տիաննա Բարտոլետա Պորտուգալիա Նաիդ Գոմես
2008 Վալենսիա Պորտուգալիա Նաիդ Գոմես Բրազիլիա Մաուրեն Մագգի Ռուսաստան Իրինա Մելեշինա
2010 Դոնա Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Բրիտնեյ Ռես Պորտուգալիա Նաիդ Գոմես Բրազիլիա Քեյլա Կոստա
2012 Իստանբուլ Ամերիկայի Միացյալ ՆահանգներԲրիտնեյ Ռես Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Յանայ Դելոչ Արևելյան Գերմանիա Շառա Պրոքտոր
2014 Սոպոտ Ֆրանսիա Էլոյս Լեսուեր Մեծ Բրիտանիա Կատարինա Յոհանս Թոմպսոն Սերբիա Իվաննա Սպանովիչ
2016 Պորտլենդ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Բրիթնեյ Ռիս Սերբիա Իվաննա Սպանովիչ Արևելյան Գերմանիա Լորաին Ուգեն
2018 Բիրմինգհեմ Սերբիա Իվաննա Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Բրիթնեյ Ռես Արևելյան Գերմանիա Սոսթեն Մոգունար

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]