Վալենսիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1rightarrow blue.svgԱյս հոդվածը իսպանական Վալենսիա քաղաքի մասին է։ Այլ գործածությունների համար այցելեք Վալենսիա (այլ կիրառումներ)։
Քաաղք
Վալենսիա
Valencia /València
Դրոշ Զինանշան
Flag of the Land of Valencia (official).svg Escudo de Valencia 2.svg

Torres serrans calderona.jpg
Կոորդինատներ: 39°28′0″ հս․ լ. 0°22′30″ ամ. ե. / 39.46667° հս․. լ. 0.37500° ավ. ե. / 39.46667; 0.37500
Երկիր Իսպանիա Իսպանիա
Առաջին հիշատակում մ. թ. ա. 138
Մակերես 134,65 կմ²
ԲԾՄ 15 մ
Բնակչություն 786 189 մարդ (2015)[1]
Խտություն 6016,1 մարդ/կմ²
Ժամային գոտի UTC+1, ամառը UTC+2
Հեռախոսային կոդ +34 96
Փոստային ինդեքս 46000-46026
Փոստային ինդեքսներ 46000
Պաշտոնական կայք valencia.es
##Վալենսիա (Իսպանիա)
Red pog.png

Վալենսիա Վալենսիա (իսպաներեն՝ Valencia / València), Վալենսիա ինքնավար համայնքի մայրաքաղաքն է և Իսպանիայում երրորդ ամենամեծ քաղաքը Մադրիդից և Բարսելոնայից հետո, որը ունի մոտ 800.000 բնակիչ: Վալենիան իր արվարձաններով ունի մոտ 1,5 միլիոն բնակիչ[2]: Վալենսիայի մետորապոլյան տարածքը նույնպես երրորդն է Իսպանիում, որտեղ ապրում են 1,7-ից 2,5 միլիոն մարդ: Վալենսիայի նավահանգիստը 5-րդն է իր զբաղցածությամբ Եվրոպայում և ամենազբաղվածը Միջերկրական ծովի ափին:

Վալենսիան հիմնադվել է որպես հռոմեական գաղութ մ. թ. ա. 138 թվականին: Քաղաքը գտնվում է Տուրիա գետի ավազանին, Պիրենեյան թերակղզու արևելյան ափին: Այն Իսպանիայի մեծագուն պատմական կենտրոններից մեկն է, մոտ 169 հեկտար տարածքով[3], որը ներառում է հնադարյան հուշարձաններ, տեսարաններ, մշաույթային վայրեր, որոնք Վալենսիան դարձնում են երկրի զբոսաշրջության կենտրոններից մեկը:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը հիմնել են հռոմեացիները մ․թ․ա 138 թվականին։ Նախկինում այդտեղ կարթագենցիների և հույների բնակատեղիներ էին։

714 թվականին քաղաքը գրավում են մավրերը, և այն անցնում է Կորդովայի խալիֆայության տիրապետության տակ։

1094 թվականին Ռոդրիգո Դիազ դե Վիվարը՝ նույն ինքը Էլ Սիդը, կարողանում է ազատել Վալենսիան մավրերի տիրապետությունից և ղեկավարում է այն մինչև իր մահը (1099 թ․)։ Իր կառավարման տարիներին նա կարողանում է իսլամացված քաղաքը դարձնել Իսպանիայի ամենամեծ քրրիստոնեական կենտրոններից մեկը։ Էլ Սիդի մահից հետո՝ 1099 թվականից մինչ 1102 թվականը քաղաքը ղեկավարում է նրա կինը, սակայն ի վերջո նա ստիպված է լինում թողնել քաղաքը մավրներին։ Վերջնականապես քաղաքն ազատագրվում է մավրերից 1238 թվականին։ Քաղաքից նահաջելու ընթացքում քրիստոնյաներն այրում են այն։

Միջնադարում այն Միջերկրական ծովի առևտրային ծաղկուն քաղաք էր։ 1936-1939 թվականների քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ քաղաքը եղել է հանրապետական կառավարության նստավայր, փաստորեն՝ Իսպանիայի ժամանակավոր մայրաքաղաք։

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմական քաղաքը եղել է տեքստիլ արդյունաբերության և առևտրի կենտրոն։ Ժամանակակից փուլում Վալենսիայի արվարձաններում տեղակայված են բազմաթիվ ձեռնարկություններ, ինչպիսին է Ֆորդի գործարանը։ Քաղաքը համարվում է նաև զբոսաշրջության կենտրոն։

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այլ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1988 թվականին բացվեց մետրոպոլիտեն, որի կազմի մեջ են մտնում նաև տրամվայների գծերը։ 2006 թվականի հուլիսի 3–ին մետրոյում տեղի ունեցավ վթար, որի արդյունքում զոհվեց 41 մարդ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Padrón municipal de España 2015
  2. World Urban Areas – Demographia, May 2014
  3. «Districte 1. Ciutat Vella»։ Oficina d'Estadística. Ajuntament de València (Catalan, Spanish)։ 2008։ Վերցված է 16 February 2010