Արագոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Արագոն
իսպ.՝ Aragón
արագոներեն՝ Aragón, կատ.՝ Aragó
Զինանշան
Escudo d'Aragón.svg
Դրոշ
Flag of Aragon.svg
Երկիր Իսպանիա Իսպանիա (պ)
Հիմն Himno de Aragón
Կարգավիճակ Ինքնավար համայնք
Ներառում է 3 պրովինցիաներ՝
Սարագոսա
Թերուել
Ուեսկա
Վարչկենտրոն Սարագոսա
Խոշորագույն քաղաք Սարագոսա
Նախագահ Մարսելինո Իգլեսիաս (ԻՍԲԿ)
Հիմնական լեզուներ Իսպաներեն, արագոներեն, կատալաներեն
Բնակչություն (2005)
1 269 027 (11 տեղ)
Խտություն 89,95 մարդ/կմ²
Տարածք 47 719 կմ² (4 տեղ)
Բարձրություն ծովի մ-ից՝
 - Բարձրագույն կետ

 Անետո 3 404 մ
Արագոն վարչական միավորը երկրի քարտեզին
Արագոն վարչական միավորի քարտեզը
ISO 3166-2 կոդ ES-AR
Վիքիպահեստում Commons-logo.svg Aragon
Պաշտոնական կայք


Արագոնը (արագոներեն՝  և իսպ.՝ Aragón [aɾaˈɰon], կատ.՝ Aragó [aɾaˈɣo]) ինքնավար համայնք է Իսպանիայում, որը գտնվում է երկրի հյուսիսում և սահմանցկում է դրսում Ֆրանսիայի հետ, իսկ ներսում Իսպանիայի Կաստիլիա — Լա Մանչա, Կաստիլիա և Լեոն, Կատալոնիա, Ռիոխա, Նավարրա և Վալենսիա ինքնավար համայնքների հետ։ Արագոնի օրը ապրիլի 23-ն է՝ Սուրբ Գևորգի (իսպ.՝ San Jorge) որը, որ Արագոնի պաշտպանն է։ Պատմական մարզ իսպանիայի հյուսիս-արևելքում, Էբրո գետի ավազանում։ Գրավում է Արագոնյան հարթավայրի մեծ մասը, նրան պարփակող Պիրենեյների կենտրոնական շրջանները։ Նրա մեջ են մտնում Սարագոսա, Տերուել, Ուեսկա վարչական մարզերը։ Տարածությունը՝ 47.7հզ.կմ²-է, բնակչությունը՝ 1.1 մլն (1968): Գլխավոր քաղաքը՝ Սարագոսա։ Հարթավայրում գերակշռում են չոր տափաստանները, լեռներում՝ լայնատերև և փշատերև անտառները։ Բնակչության 65%-ը զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ (ձիթենի, խաղող, շաքարի ճակնդեղ, անջրտի հողերում՝ հացահատիկ): Արդյունահանվում են քարածուխ (Ուտրիլյաս), երկաթ (Օխոս-Նեգրոս), ծծումբ (Լիբրոս), գործում են խոշոր ՀԷԿ-եր և ՋԷԿ, կան գինեգործական, ալրաղաց, շաքարի, յուղի և քիմիական արդյունաբերության ձեռնարկություններ։ IX դարին հիմնադրվել է Արագոնի կոմսությունը: 1035-ի Արագոն ինքնուրույն թագավորություն էր։ 1148-ի Ալֆոնս I (1104-34) նվաճեց Սարագոսան և ընդարձակեղ պետության սահմանները։ 1479-ին Ա-ի և Կաստիլիայի թագավորությունները միավորվեցին Իսպանիա միսանական պետության մեջ։[1]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]


  1. Հայկական սովետական հանրագիտարան, Երևան 1974