Արագոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Արագոն
իսպ.՝ Aragón
արագոներեն՝ Aragón, կատ.՝ Aragó
flag of Aragón? Զինանշան
Flag of Aragon.svg
Escudo d'Aragón.svg
Castillo de Loarre 2006.jpg
ԵրկիրԻսպանիա Իսպանիա
ՀիմնHimno de Aragón
ԿարգավիճակԻնքնավար համայնք
Մտնում էԻսպանիա
Ներառում է3 պրովինցիաներ՝
Սարագոսա
Թերուել
Ուեսկա
ՎարչկենտրոնՍարագոսա
Խոշորագույն քաղաքՍարագոսա
Օրենսդրական մարմինAragonese Corts?
ՆախագահՄարսելինո Իգլեսիաս (ԻՍԲԿ)
Պաշտոնական լեզուներիսպաներեն, Արագոներեն և կատալաներեն
Բնակչություն (2005)
1 269 027 (11 տեղ)
Խտություն89,95 ( 13 տեղ)
Տարածք47 719  (4 տեղ)
Բարձրություն ծովի մ-ից՝
 - Բարձրագույն կետ

 Անետո 3 404 մ
Localización de Aragón.svg
Aragon languages.svg
Հիմնադրված է1982 թ.
Սահմանակցում էԿատալոնիա, Վերին Գարոն, Վերին Պիրենեյներ, Ատլանտյան Պիրենեյներ, Նավառա, Վալենսիա, Ռիոխա, Կաստիլիա և Լեոն, Կաստիլիա-Լա Մանչա, Նոր Ակվիտանիա և Օկսիտանիա
Ժամային գոտիUTC+1
ՓոխարինեցԱրագոնի թագավորություն
ISO 3166-2 կոդES-AR
Կոորդինատներ: 41° հս․ լ. 1° ամ. ե. / 41° հս․. լ. 1° ավ. ե. / 41; 1
aragob.es

Արագոնը (արագոներեն՝  և իսպ.՝ Aragón [aɾaˈɰon], կատ.՝ Aragó [aɾaˈɣo]) ինքնավար համայնք է Իսպանիայում, որը գտնվում է երկրի հյուսիսում և սահմանցկում է դրսում Ֆրանսիայի հետ, իսկ ներսում Իսպանիայի Կաստիլիա-Լա Մանչա, Կաստիլիա և Լեոն, Կատալոնիա, Ռիոխա, Նավառա և Վալենսիա ինքնավար համայնքների հետ։ Արագոնի օրը ապրիլի 23-ն է՝ Սուրբ Գևորգի (իսպ.՝ San Jorge) որը, որ Արագոնի պաշտպանն է։ Պատմական մարզ իսպանիայի հյուսիս-արևելքում, Էբրո գետի ավազանում։ Գրավում է Արագոնյան հարթավայրի մեծ մասը, նրան պարփակող Պիրենեյների կենտրոնական շրջանները։ Նրա մեջ են մտնում Սարագոսա, Տերուել, Ուեսկա վարչական մարզերը։ Տարածությունը՝ 47.7հզ.կմ²-է, բնակչությունը՝ 1.1 մլն (1968): Գլխավոր քաղաքը՝ Սարագոսա։ Հարթավայրում գերակշռում են չոր տափաստանները, լեռներում՝ լայնատերև և փշատերև անտառները։ Բնակչության 65%-ը զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ (ձիթենի, խաղող, շաքարի ճակնդեղ, անջրտի հողերում՝ հացահատիկ): Արդյունահանվում են քարածուխ (Ուտրիլյաս), երկաթ (Օխոս-Նեգրոս), ծծումբ (Լիբրոս), գործում են խոշոր ՀԷԿ-եր և ՋԷԿ, կան գինեգործական, ալրաղաց, շաքարի, յուղի և քիմիական արդյունաբերության ձեռնարկություններ։ IX դարին հիմնադրվել է Արագոնի կոմսությունը: 1035 թ.-ի Արագոն ինքնուրույն թագավորություն էր։ 1148 թ.-ին Ալֆոնս I (1104-1134 թթ.) նվաճեց Սարագոսան և ընդարձակել պետության սահմանները։ 1479 թ.-ին Ա-ի և Կաստիլիայի թագավորությունները միավորվեցին Իսպանիա միսանական պետության մեջ[1]:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հայկական սովետական հանրագիտարան, Երևան 1974